ёпиқ грунтда ўстириладиган сабзавот экинлари уруғчилиги.

DOC 98.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404224870_52196.doc ёпиқ грунтда ўстириладиган сабзавот экинлари уруғчилиги. режа: 1. уруғчилик тўғрисида тушунча. 2. уруғчиликнинг қишлоқ хўжалиги самарадорлигини оширишдаги аҳамияти. 3. уруғчилик системаси ва схемаси, нав янгилаш ва нав алмаштириш тўғрисида. 4. суперэлита, элита, репродукция, категория ва класс тушунчалари. 5. уруғчиликнинг назарий асослари ва навнинг сифатини пасайиш сабаблари ва уни олдини олиш йўллари. уруғчилик қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг махсус тармоғи бўлиб, экинларнинг ҳосилдорлигини тўхтовсиз ошириш ва қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштиришини кескин кўпайтиришдаги муҳим тадбирлар тизимидир. селекциянинг вазифасига қишлоқ хўжалик экинларининг янги, яхши, юқори ҳосилли навларини яратиш кирса, уруғчилик вазифасига эса селекция яратган янги навларни ишлаб чиқаришга жорий этиш ва шу навларнинг сифатли маҳсулдор уруғларини етиштириш, ҳамда кўпайтириш киради. экинларнинг ҳосилдорлиги қўлланиладиган технология савиясига ҳамда навларни тўғри танлаш ва экиш учун фойдаланаётган уруғлик сифатига боғлиқ. 1996 йил 29 август ўзбекистон республикаси олий мажлис 1чи чақириқ 6 – сессиясида “уруғчилик тўғрисида” ги қонун қабул қилинди. бу қонунда уруғчиликка тегишли бўлган ҳамма масалалар аниқ …
2
н энг яхши навларнинг юқори сифатли уруғликлари билан таъминлаб бориш зарур. ўзбекистон республикаси президенти и.а.каримов олий мажлиснинг учинчи сесиясида “селекция ишини ташкил этишни тубдан яхшиламоқ керак. равшанки, фақатгина яхши уруғлар мўл кўл ҳосил беради” деб таъкидлаб ўтган эди. уруғчиликнинг асосий вазифаларидан бири нав сифатлари билан экинбоплик сифатлари юқори бўлган уруғликларини сабзавот маҳсулотлари етиштириладиган барча майдонларини таъминлаш учун етарли миқдорда ишлаб чиқариш ва суғурта жамғармасини яратишдир. вазифалари муҳим ва ишлаб чиқариш ҳажмлари ўлкан бўлгани туфайли сабзавот экинлар уруғчилиги хўжаликнинг мустақил соҳаси бўлиб ажралиб чиққан. мамлакатимизда селекция уруғчилик ишлари умумдавлат иши бўлиб, марказлашган ягона давлат тизими асосида олиб борилади. унинг таркибига янги нав яратиш билан шуғулланувчи селекция, навларнинг биологик ва маҳсулдорлик сифатларини сақлаб қолган ҳолда уларнинг уруғини оммавий кўпайтириш билан шуғулланувчи уруғчилик, уруғ тайёрлаш, нав ва уруғлик назорати киради. уруғчилик тизими деб – давлат планига мувофиқ, барча экин майдонларини бир ёки бир қанча экинларнинг аъло сифатли уруғликлари билан таъминлаб турадиган, бир – …
3
ем-хашак экинлар селекцион-уруғчилик тизими қийидаги асосий тармоқлардан иборат: · селекция ва уруғчилик билан шуғулланадиган илмий – тадвивот муассасалар; · давлат нав синаш шахобчалари; · ихтисослашган уруғчилик хўжаликлари; · давлат уруғчилик инспекциялари. нав яратган илмий – тадқиқот муассасаси барча илмий – тадқиқот муассасаларнинг тажриба ишлаб чиқариш хўжаликларини, қишлоқ хўжалик олий ўқув ва ўрта махсус билим юртларининг (коллеж) ўқув – тажриба хўжаликларини районлаштирилган ҳамда истиқболли навларнинг бошланғич уруғлари билан белгиланган ҳажмда таъминлаб туради. ихтисослаштирилган уруғчилик хўжаликлари олган уруғларни ўзлари хизмат қилаётган туман хўжаликларининг уруғига бўлган талабини тўлиқ қондириш ва маҳсулот тайёрлаш режани бажаришни ҳисобга олган ҳолда кўпайтирадилар. махсус жамоа, ширкат, фермер хўжаликлари олинган уруғликларни ўзларининг уруғчилик майдонларида хўжаликнинг навдор уруғларга, бўлган талабини тўлиқ қондириш режани бажариш ҳисобига ошириб борадилар. уруғчиликда қўлланиладиган айрим тушунча ва терминлар. навалмаштириш деб – бирор экиннинг фойдаланиб келаётган эски навларини серҳосил ва маҳсулотнинг технологик сифатлари анча яхши бўлган, янги районлаштирилган навлар (дурагайлар) билан алмаштирилишига айтилади. нав алмаштириш давлат …
4
помидор. иккинчи репродукциягача – қолган сабзавот экинларининг элита уруғликлари кўпайтирилади, дуккакли, ем-хашак экинлари ва шакар маккажухоридан ташқари. учинчи репродукциягача – гарох, дуккаклар, хашаки лавлаги, хашаки брюква, хашаки карам, турнепс, хашаки кольраби элита уруғликлари кўпайтирилади. шакар маккажухорининг уруғлиги кўп марта репродукция қилинади. бу схема бўйича ҳар йили навдор уруғликларни янгилаш амалга оширилади, чунки биринчи репродукция уруғлигини ҳосил қилиш учун элита уруғлигидан фойдаланилади, иккинчи репродукция етиштириш учун эса – биринчи репродукция экилади. элита уруғ деб – бирор навдан танлаб олинган энг яхши ўсимликнинг селекция – уруғчиликнинг махсус усулларини қўллаб етиштирилган, навдорлик ва экинбоплик хусусиятлари талабларига тўлиқ жавоб берадиган уруғига айтилади. элита уруғлари одатда суперэлита уруғларини кўпайтириб етиштирилади. суперэлита сўзи лотинча бўлиб, элитадан олдинги деган маънони билдиради. суперэлита уруғи энг юқори маҳсулдорлик, навдорлик ва экинбоплик хусусиятларига эга. суперэлита уруғлар элита уруғлари етиштириш жараёнида ташкил этиладиган кўпайтириш питомнигидан олинади. элита уруғини кўпайтириш йўли билан олинадиган уруғлар репродукция (генерация) деб айтилади. элита уруғини экиб 1-репродукция, …
5
араб амалдаги андозалар, яъни стандартларни талабларига жавоб берадиган бўлиши керак. нав сифатларига кўра сабзавот экинларини биринчи, иккинчи ва учинчи нав категорияларига, яъни тоифаларига бўлинади. (уруғларнинг нав ва экинбоплик сифатлари ост-46-90-80, ост 46-107-80) ҳар бир тоифа учун навга хос бўлмаган маълум фоиз миқдоридаги ўсимликлар, энг паст (учинчи) тоифа учун эса, озроқ миқдорда (1-3%) бошқа нав ва тасодифий дурагайлар аралашмаси бўлишига йўл қўйилади. элита ва биринчи тоифа экинларида бошқа нав ва дурагайлар бўлишига йўл қўйилмайди. кўпчилик сабзавот экинларининг биринчи тоифа уруғларида кўпи билан 1-2% миқдорда навга хос бўлмаган уруғлари бўлиши мумкин. навга хос бўлмаган шундай уруғларнинг фақат қовоқ уруғларида 5% миқдорида, ловия уруғларида эса, кўпи билан 1-2% бўлишига йўл қўйилади. иккинчи тоифа уруғлари учун бу кўрсаткичлар учун 3-15% ташкил этади. кўпчилик экинларнинг учинчи тоифа уруғларидаги бошқа нав ва тасодифий дурагайлар уруғларнинг аралашмаси 1-3% бўлишига йўл қўйилади (салатда 5% гача). иккинчи тоифадаги бир мунча қимматли уруғларига келганда, фақат ўзидан чангланадиган нўхат ва ловия …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ёпиқ грунтда ўстириладиган сабзавот экинлари уруғчилиги."

1404224870_52196.doc ёпиқ грунтда ўстириладиган сабзавот экинлари уруғчилиги. режа: 1. уруғчилик тўғрисида тушунча. 2. уруғчиликнинг қишлоқ хўжалиги самарадорлигини оширишдаги аҳамияти. 3. уруғчилик системаси ва схемаси, нав янгилаш ва нав алмаштириш тўғрисида. 4. суперэлита, элита, репродукция, категория ва класс тушунчалари. 5. уруғчиликнинг назарий асослари ва навнинг сифатини пасайиш сабаблари ва уни олдини олиш йўллари. уруғчилик қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг махсус тармоғи бўлиб, экинларнинг ҳосилдорлигини тўхтовсиз ошириш ва қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштиришини кескин кўпайтиришдаги муҳим тадбирлар тизимидир. селекциянинг вазифасига қишлоқ хўжалик экинларининг янги, яхши, юқори ҳосилли навларини яратиш кирса, уруғчилик вазифасига эса селекция яратган янги навларни ишлаб чиқ...

DOC format, 98.0 KB. To download "ёпиқ грунтда ўстириладиган сабзавот экинлари уруғчилиги.", click the Telegram button on the left.