ёғ кислоталарининг физикавий хоссалари

DOC 94.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404305698_52596.doc лим n n b n b r r * 1 * * + = лим r ажми молекулярх асса малекулярм аги ературасид кайнаштемп = зичлик масса молекуляр хажми молекуляр = 296 , 0 010489 , 0 - = n т q к 25 . 0 1 * d r r - = m p ёғ кислоталарининг физикавий хоссалари режа: 1. ёғ кислоталарининг зичлиги. 2. ёғ кислоталарининг термик хоссалари. 3. ёғ кислоталарининг эрувчанлиги. 4. ёғ кислоталарининг оптик хоссалари. 5. ёғ кислоталарининг сирт таранглиги. 6. ёғ кислоталарининг қовушқоқлиги. чумоли ва сирка кислоталаридан ташқари бошка барча ёғ кислоталарининг зичлиги 1000 кг/м3 дан кичикдир. тўйинган ёғ кислоталарининг молекуляр массаси ошиши тартибида зичлиги пасая боради. тўйинган кислоталарнинг метилли эфирлари зичлиги одатда бу кислоталар зичлигидан камдир. проф. а. е. луцкийнинг таъкидлашича молекуласида n атом углероди бўлган модданинг зичлиги қуйидаги формула асосида ҳисоблаш мумкин: бунда: - ушбу гомологик қатор учун чегараловчи зичлик; ёғ кислоталари учун 0,877; …
2
ш коэффиценти оркали кузатиш мумкин. унчалик юқори бўлмаган температураларда қаттиқ ҳолдаги ёғ кислоталари учун технологик хисоблашларда бу коэффицентни +/-0,77 кг/м3 га тенг деб, суюқ (суюлтирилган, эритилган) ҳолдаги кислоталар учун эса +/-1,03 кг/м3 деб хисоблаш мумкин. ёғ кислоталари хажмининг кескин ошиши ва зичлигининг кескин камайиши хусусан уларнинг суюқланишида (термик суюқланиш, эриш) кузатилади. суюқлантирилаётганда (плавление) хажм ошишини махсус мослама ёрдамида аниклашга дилатация деб айтилади (дилатометрия). дилатация ёрдамида ёғлар, кислота ва уларнинг эфирларининг суюқланиш температурасини аниқлаш мумкин. юқори температураларда ёғ кислоталари зичлиги ўзгаришини қуйидаги формула асосида ҳисоблаш мумкин: қайнаш температурасидаги молекуляр хажм vm konn формуласига асосан ҳисобланади: vm=11*c+5.5*h+12.2*p+7.8*o; бунда: с, н, р, о – молекуладаги углерод, водород, фосфор, кислород атомларининг сони; суюқ холатда ёғ кислоталарининг молекуляр хажмини қуйидаги формула асосан ҳисоблаш мумкин: доринсоннинг таъкидлашича мойли (бутан) кислотадан то стеарин кислотасигача тўйинган ёғ кислоталарининг 800с остидаги молекуляр ҳисоблаш мумкин: vm=17.25n+28.88 ; бунда:n-молекуладаги углерод атомлари сони. шуни айтиш керакки, с, -с3 кислоталаридан ташкари бошка барча …
3
таркибида аралашмалар учраб колса, бу унинг сукланиш температурасининг узгаришига (пасайишига) сезиларли даражада таъсир курсатади. одатда амалда ёғ кислоталарининг котиш температураси суюқланиш температурасига нисбатан 1-20 паст бўлади. тўйинган ёғ кислоталаининг молекуляр массаси ошиши билан бирга уларнинг суюқланиш ва қотиш температуралари хам маълум даражагача ошади. аммо жуфт сонли углерод атоми бўлган хар бир тўйинган ёғ кислотасининг суюқланиш ва отиш температураси углерод атомлари сони ундан биртага куп ёкибиртага кам бўлган ток сонли углерод атомлиларига нисбатан юқори бўлади. тўйинган ёғ кислоталарининг кристаллизацияланиш иссиклиги (иссиклик микдори) уларнинг молекуляр массаси ошиши билан бирга ошади. амма, ток ва жуфт углеродли кислоталарда кристаллизацияланиш иссиклиги узгариши хам худди суюқланиш ва котиш температуралари узгариши каби эканлиги кузатилган. кристаллизацияланиш иссиклигини жуфт углерод атомли тўйинган ёғ кислоталари учун (углерод атомлари сони 10 дан юқори) куйидаги формулага асосан хисоблаш мумкин: q=4.31n – 15.11 ; ток углерод атомли (углерод атоми сони 11дан 25гача) полиморф модификациядаги кислоталар учун эса q=4.0407n – 18.8 ; бунда: n …
4
) суюқланиш температуралари таккосланиладиган булса, бу курсаткич тўйинмаган кислота учун паст бўлади. углерод атоми сони бир хил бўлгани холда тўйинмаган боглар сонининг ошиши ёғ кислоталарининг суюқланиш ва котиш температураларининг суюқланиш ва котиш температураларининг пасайишига олиб келади (масалан, олеин, линол ва линолен кислоталари). цис-конфигурациядаги тўйинмаган ёғ кислоталарининг суюқланиш ва котиш температуралари транс-конфигурациядаги тўйинмаган ёғ кислоталариникига нисбатан пастрок бўлади. таркибидаги кушбоглар сони бир хил ва фазовий конфигурацияси хам бир хил бўлган тўйинмаган ёғ кислоталарининг молекуляр массаси хам кутарилади. кушбогларнинг молекуладаги жойлашув тартиби хам туйинаган ёғ кислоталарининг суюқланиш температурасига таъсир этади. кушбогларнинг карбоксил гуруҳидан узоклашуви тартибида ёғ кислоталарининг суюқланиш температураси хам маълум бир тартибда гох ошиб, гох пасайиб боради (умуман олганда суюқланиш температурасининг пасайиши кузатилади). буни цис- ва транс – олеин кислоталарнинг позицион изомерлари суюқланиш температураларининг узгариши мисолида кузатиш мумкин: цис- олеин кислотасидаги кушбогнинг жойлашуви суюқланиш температураси, 0 с. транс – олеин кислотасидаги кушбогнинг жойлашуви суюқланиш температураси, 0 с. 2-3 3-4 4-5 5-6 …
5
рфизм). ё-кислоталариннг аралашмалари суюқланиш тампратураси катта кизикиш уйготади. маълум булишича ёғ кислоталари бирор аралаш масининг суюланиш темпратурасчи одатда аралашма компонентларииннг бири ёки хаттоки иккковининг суюқланиш темпратураларидан пастрок бўлади. масалан: силорин кислотасининг суюқланиш темпратураси 69,6с, полмитин кислотасининг 62,5с, аммо уларнинг 0,275: 0,725 нисбатдаги аралашмасининг суюқланиш темпратураси 53,6 с га тенг. ёғ кислоталаридаги углерод атомлари сони ошиши билан уларнинг кайнаш темпратураси хам ортади. купчилик ёғ кислоталариннг кайнаш темпратураси оддий шароитда шунчалик каттадирки, бу темпратурага хали етмасдан туриб бу кислоталар термик парчаланишга учрайди. суюқ холдаги ёғ кислоталарнинг солиштирма иссиклик сигими қаттиқ холдаги кислоталарникига нисбатин юқори бўлади. кислоталаринпинг темпратураси кутарилаши билан уларнинг солиштирма иссиклик сигими хам ошади. бу узгариш ёғ кислоталарнинг суюқланиши давомида ёккол кузга ташланиди. ёғ кислоталарининг эрувчанлиги. ёғ кислоталарининг углеводород радикали- унинг метил, метилен ва метин, гуруҳлари- гидрофобдир. таркибида с=0 ва о-н боғлари боғланганлиги сабабли карбоксчил гуруҳининг дипо моменти анчагина каттадир. карбоксил ва сув диполларнинг ўзаро тортишуви хамда улар орасида водород богларининг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ёғ кислоталарининг физикавий хоссалари"

1404305698_52596.doc лим n n b n b r r * 1 * * + = лим r ажми молекулярх асса малекулярм аги ературасид кайнаштемп = зичлик масса молекуляр хажми молекуляр = 296 , 0 010489 , 0 - = n т q к 25 . 0 1 * d r r - = m p ёғ кислоталарининг физикавий хоссалари режа: 1. ёғ кислоталарининг зичлиги. 2. ёғ кислоталарининг термик хоссалари. 3. ёғ кислоталарининг эрувчанлиги. 4. ёғ кислоталарининг оптик хоссалари. 5. ёғ кислоталарининг сирт таранглиги. 6. ёғ кислоталарининг қовушқоқлиги. чумоли ва сирка кислоталаридан ташқари бошка барча ёғ кислоталарининг зичлиги 1000 кг/м3 дан кичикдир. тўйинган ёғ кислоталарининг молекуляр массаси ошиши тартибида зичлиги пасая боради. тўйинган кислоталарнинг метилли эфирлари зичлиги одатда бу кислоталар зичлигидан …

DOC format, 94.0 KB. To download "ёғ кислоталарининг физикавий хоссалари", click the Telegram button on the left.