ацилглицеринлар структураси, физик-кимёвий хоссалари. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари

DOC 145.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404305370_52592.doc - - - - b b a g ва , , - g - - b a ва - b - b - b - g a - b a - b - b a - b - b a - b a a a - b 0 0 0 0 g a b b t t t t > > > ацилглицеринлар структураси, физик-кимёвий хоссалари. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари режа: 1. ацилглицеринлар молекуласи структураси. 2. қаттик ва суюқ ҳолатлардаги глицеридлар структураси. 3. триацилглицеридларнинг кристаллик модификацияси. 4. ацилглециринларнинг физикавий ва кимёвий хоссалари. 5. ацилглицеринлар таркибидаги мураккаб эфир гуруҳлари иштирокида борадиган реакциялар. 6. глицеринлар гидрогенизацияси. 7. ацилглицеринларнинг оксидланиши. 8. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари. озиқ-овқат саноатида ишлатиладиган асосий ёғ маҳсулотлари – бу ўсимлик липидлари ва уларни қайта ишлаш натижасида ҳосил бўлган маҳсулотлар ҳамда ҳайвон ёғларидир. умуман ёғлар оддий липидлар жумласига кириб кимё тилида уларни ацилглицеринлар (глицеридлар) деб аташади. ацилглицеринлар, яъни ёғлар …
2
еарин ва пальмитин кислоталари киради, рапс мойи таркибига эса эрук кислотаси (с221) хам киради. энг кенг таркалган мойлар таркибига 1-3 та кушбогли тўйинмаган ёғ кислоталари – олеин, линол ва линолеин ёғ кислоталари киради. 4 та кушбогли арахидон кислотаси эса хайвонлар ёғида учрайди. балик ва сув хайвонлари ёғида 5-6 та кушбогли ёғ кислоталари борлиги хам аникланган. шуни таъкидлаб утиш керакки, деярли барча табиий мой ва ёғлар таркибидаги тўйинмаган ёғ кислоталари цис – конфигурацияли изомер холатида бўлади. табиий ёғлар асосан триацилглицеринлардан ташкил топган, бу триацилглицеринлар таркибига эса хар хил тўйинган ва тўйинмаган ёғ кислоталари қолдиқлари (ациллар) киради. табиий ўсимлик мойларида триацилглицеринларнинг sn-1 ва sn-3 холатларида асосан тўйинган ёғ кислоталари қолдиқлари, sn-2 холатида эса асосан тўйинмаган ёғ кислоталари колдиқлари учрайди. хайвон ёғларининг sn-1, sn-2 ва sn-3 холати таркиби эса аксинча бўлади. sn-1, sn-2 ва sn-3 холатлардаги ацилларнинг жойлашуви тартиби ацилглицеринларнинг физико – кимёвий хоссаларига катта таъсир кўрсатади. ацилглицеринлар – кайнаш температураси жуда юқори …
3
далар озик-овкат технологиясида катта роль уйнайди, маҳсулотларнинг озукавийлик кийматига катта таъсир курсатади. масалан, витамин а, в – каратин каби моддаларнинг организмга фойдаси хакида гапирилса, хомсериннинг зарари хакида гапириш мумкин. ёғлардан ажратиб олинадиган мураккаб лпидлардан бири – фосфолипидлар озик-овкат саноатида (нон-кандолат, маргарин маноатларида) ажойиб эмульгаторлар сифатида қўлланилади. липидли маҳсулотларни меъёри билан истеъмол қилиб туриш шарт. чунки улар организм учун пластик-структура материали ва энергия манбаи (1г ёғ оксидланганда 37,66 кдж ёки 9 ккал энергия ажралади) бўлиб хизмат килади. липидларнинг бир суткалик истеъмол нормаси ўртача 90 – 100г ни ташкил этади. липидларни кам истеъмол қилиш ёки бутунлай истеъмол қилмаслик одам организмининг иммунитети бузилишига, нерв системаси фаолияти бузилишига ва умрнинг қисқаришига сабаб бўлади. лекин липидларни маъёрдан ортик истеъмол қилиш хам хаддан ташкари семириб кетишга, юрак-томир касалликларига олиб келиши мумкин. шуни таъкидлаб ўтиш керакки озиқланишда липидларнинг факатгина микдори эмас, балки кимёвий таркиби ҳам катта аҳамиятга эга, хусусан улардаги ўта тўйинмаган ёғ кислоталари (линол с182 , …
4
ттиқ ёғлар (какос, пальмоядро ёғлари) запаси камлиги туфайли, ҳозирги пайтда суюқ ўсимлик мойларини қайта ишлаб (гидрогенлаш ва переэтерификациялаш усуллари билан) қаттиқ (маълум қаттиқликка, суюқланиш температурасига эга бўлган) ёғлар олиш технологиялари қўлланилади. гидрогенлашда тўйинмаган ёғ кислоталари қолдиқларининг катализаторлар иштирокида водород билан тўйиниши натижасида мойнинг ёғ кислоталари таркиби ва ацилглицерин (таг) таркиби ўзгаради. бунда унинг қаттиқлиги, суюқланиш температураси, пластиклиги ва бошка физика-кимёвий хоссалари ўзгаради. бундан ташкари гидрогенлаштирилган ёғлар оксидланиш таъсирига чидамли бўлади, тез бузилмайди. переэтерификациялашда маълум катализаторлар (натрий метилат, натрий этлат, натрий оксиди) таъсирида ацилларнинг жой алмашинуви натижасида ацилглицеринларнинг таркиби ўзгаради ва бу хам ёғларнинг физик-кимёвий хоссаларининг ўзгаришига олиб келади. лекин бунда ёғларнинг ёғ кислоталари таркиби ўзгармайди. шу билан бирга переэтерификацияланган ёғлардан транс-изомерлар гидрогенланган ёғлардан кўра кам ҳосил бўлади. бу эса ёғларнинг озуқавийлик кийматини белгилаб беради. ёғларни гидрогенлаш, переэтерификациялаш ва фракцияларга ажратиб қўллаш, улардан озиқ-овқат саноатида ҳар хил тайёр маҳсулотлар олиш имконини яратади. (кондитер маҳсулотлари, нон маҳсулотлари, маргарин маҳсулотлари ва х. к.). …
5
нинг деярли бир текисликда жойлашган икки тиши ва бир дастаги тартибида мой кислоталарининг ациллари жойлашган. ушбу кўргазмада икки карра узунликдаги (бу термин тафсилоти қуйида берилади) триглицерид молекуласи занжири кўрсатилган. бунда штрихланган айланалар углерод атомлари, катта оқ айланалар кислород атомлари, кичкина оқ айланалар – водород атомлари. қаттик ва суюқ ҳолатлардаги глицеридлар структураси тўйинган бир хил кислотали триглицеридлар молекулаларининг жуфтликлари кристалл ҳосил қилишда бир-бирига нисбатан параллел жойлашган қаторлар ҳосил қилади. бунда ҳар бир шундай молекула жуфтларининг «тишлари» ва «дастаклари» фазовий бир-бирига қарама – қарши ҳолатда, глицерид молекуласи ацилларининг метил гуруҳлари эса умумий (четдаги) текисликларда жойлашган. кристалларда молекулаларнинг бундай қаторлари «кўп қаватли конструкциялар» ҳосил қилиб, ҳам текисликларда, ҳам вертикал бўйича жойлашган. кристалларда глицерид молекулаларининг бундай жойлашиши шуни кўрсатадики, бир кислотали тўйинган глицеридларнинг четдан метил гуруҳлари текисликлари орасидаги масофа (d001) иккита мой кислотасининг узунлигига тенг. шунинг учун глицеридларнинг бундай структураси «занжирнинг икки карра узунликдаги структураси» деб аталади. бундай глицерид молекулалари жойлашув текислиги кристалл молекуласининг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ацилглицеринлар структураси, физик-кимёвий хоссалари. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари"

1404305370_52592.doc - - - - b b a g ва , , - g - - b a ва - b - b - b - g a - b a - b - b a - b - b a - b a a a - b 0 0 0 0 g a b b t t t t > > > ацилглицеринлар структураси, физик-кимёвий хоссалари. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари режа: 1. ацилглицеринлар молекуласи структураси. 2. қаттик ва суюқ ҳолатлардаги глицеридлар структураси. 3. триацилглицеридларнинг кристаллик модификацияси. 4. ацилглециринларнинг физикавий ва кимёвий хоссалари. 5. ацилглицеринлар таркибидаги мураккаб эфир гуруҳлари иштирокида борадиган реакциялар. 6. глицеринлар гидрогенизацияси. 7. ацилглицеринларнинг оксидланиши. 8. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари. озиқ-овқат саноатида ишлатиладиган асосий ёғ маҳсулотлари – …

DOC format, 145.0 KB. To download "ацилглицеринлар структураси, физик-кимёвий хоссалари. ацилглицеринларни синтез қилиш усуллари", click the Telegram button on the left.