ёғлар, липидлар ва ёғда эрийдиган пигментлар

DOC 315.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363178150_42077.doc · · · · · · · b ёғлар, липидлар ва ёғда эрийдиган пигментлар режа: 1. ёғлар. 2. мумлар. 3. фосфатидлар. 4. ёғда эрийдиган пигментлар (хлорофилл ва каротиноидлар). 5. стеридлар. липоидлар деб айтиладиган ёғлар ва бир қатор моддаларни бирта гуруҳга бирлаштириш мумкин; уларнинг умумий хусусияти гидрофоблиги ва сувда эримаслиги ҳисобланади. ҳозирги вақтда ёғлар ва ёғсимон моддалар (липоидлар) бирлаштирилиб умумий липидлар номини олган. бу гуруҳдаги моддалар турли хилдаги органик эритувчиларада эрийди: - эфир, бензин, бензол, хлороформ, кўрсатилган гуруҳга мансуб бўлган эритувчилар ва моддаларнинг характерли томони шундаки улардаги гидрофоб радикаллар ва гуруҳчаларнинг юқори миқдори ҳисобланади. ёғда эрийдиган пигментлар: - каротиноидлар ва хлорофилл ҳам шу гуруҳга мансуб бўлиши мумкин. липоидлар барча тирик организмларда жуда муҳим роль ўйнайди. улар ҳужайраларга моддаларни қабул қилишда назорат қилади. липоидларни турлича синфларга бўлиш мумкин. синфларга бўлишнинг бир тури уларнинг кимёвий таркибига қараб гуруҳ ва гуруҳчаларга бўлишдир. оддий липидлар (таркибида фосфор ва азот сақламаган) 1. глицеринли эфирлар – …
2
ислоталари ҳисобланган эфирлар. 4. гликозидолипидлар – юқори молекулярли ёғ кислоталари аминоспиртлар бирикишидан ҳосил бўлган галакзотозалар. ёғлар. липидларнинг катта қисми бўлган, ёғ кислоталарининг глицеридлари организм ҳужайраси тўқималари ичида ва унинг бир қанча суюқликларида асосан жойлашган бўлади. глицеридлар сақлаган ҳужайраларда асосан ёғли тўқималар шаклида бир гуруҳга йиғилади. липидлар протоплазмадан адсорбциялаш жараёнида ҳам муҳим роль ўйнайди. қизиқарли мисол – қайси кўринишда липидлар молекуласи 2та қатламда жойлаши яъни ёғ кислоталарнинг сув устига жойлашишини кузатиш мумкин. масалан: ўсимлик мойлари таркибига кирувчи олеин кислотаси – 14 – сн2 – гидрофоб гуруҳдан, яна бирта сн3 гидрофоб метил гуруҳидан ва бирта гидрофил – соон гуруҳидан ташкил топган. агарда стакандаги сувнинг устига 1-томчи шу ёғ кислотасидан томизсак унда маълум майдонда жуда юпқа қатлам ҳосил қилади. ҳосил бўлган плёнкани ўрганиш натижаси шуни кўрсатадики – олеин кислотасининг малекулалари сув юзасига нисбатан аниқ кўринишда жойлашган. бундан шуни тушуниш мумкинки олеин кислотаси малекулалари поляр малекула ҳисобланади: бир томондан бу молекулалар гидрофиллик хусусияти аниқ …
3
…………………………………………………………….20 кунгабоқар ………………………………………………………..…24 – 30 зиғир …………………………………………………………………….29 пахта чигити…………………………………………………………….23 кунжут……………………………………………………………………53 буғдой, рожь……………………………………………………………...2 маккажўхори……………………………………………………………..5 кимёвий тузилишига қараб ёғлар – мураккаб эфирлар аралашмаси (глицеридлар) яъни уч атомли спирт глицин ва юқоримолекулярли ёғ кислоталаридан таркиб топган ҳисобланади ва қуйидаги кўринишда тузилган. о сн2-о-с-r1 о сн-о- с- r2 r1-r2-r3 – ёғ кислоталарининг радикаллари о ҳисобланади сн2-о-с-r3 ёғлар таркибида тез – тез учраб турадиган ёғ кислоталари қуйидагилар ҳисобланади: пальмитин: сн3 – (сн2)14 – соон стеарин: сн3 - (сн2)16 – соон олеин: сн3 - (сн2)4 – сн = сн - сн2 – сн – (сн2)7 - соон линол: сн3 - (сн2)4 – сн = сн2 - (сн2)7 – соон линолен: сн3сн2сн=снсн2сн=снсн2сн=сн(сн2)7 – соон ёғлар таркибига кирувчи барча ёғ кислоталар 2та гуруҳга бўлинади: - тўйинган яъни қўшбоғ сақламаган, туйинмаган – қўшбоғ сақлаган. мумлар. мумлар ҳам ёғсимон моддалар бўлиб, муайян хароратда қаттиқ холда бўлади. улар ёғлар қаторидаги юқоримолекулярли бир атомли спитлар ва ёғ кислоталари ҳосил қилган мураккаб эфирлар …
4
нилган қуйидаги вакилларини кўришимиз мумкин: цетил спирти - сн3 (сн2)14 сн2он н- гексокозанол - сн3 (сн2)24 сн2он н-октакозанол - сн3 (сн2)26 сн2он н- триаконтанол - сн3 (сн2)28 сн2он мумлар таркибига кирувчи углеводородларнинг бир қанчаси мумли қатламнинг асосий қисмини ташкил этади. масалан: карам баргидаги мумли қатлам асосий қисмини парафинли углеводород нонакозан – с29 н60 ва унинг ҳосилалари ташкил этади. узум мевасининг мумли қатлами аниқ ўрганилган бўлиб унинг таркибида эркин пальмитин кислотаси ва уни эфири ҳисобланган юқори молекулярли спирт энокопролом, церил спирти с26 н53 он, мирицил спирти с31 н63 он, церотин кислотаси мавжудлиги топилган. олма пўстлоғи таркибидаги мумли қатлам ўзининг таркибида парафинли углеводородлардан нонакозан ва гептакозан, ҳамда юқори молекулярли спиртлар – гексакозанол, октокозанол ва триаконтаноллардан ташкил топган. олма пўстлоғи мумлари углеводородларининг 99% нонакозаннинг тузилган бўлиб, спиртлар фракцияси эса қуйидагича: тетранозанол (с24) – 17,2 %; гекскозанол (с26) – 37,0 %; октакозанол (с28) – 34,0 % ва триаконтанол (с30) – 9,6 %; мумларнинг маълум …
5
қилади: сн2-(сн2)14-с спермацет муми қаттиқ модда, суюкланиш харорати 41-49ос. гидролизга учраганда тегишли кислота ва спирт ҳосил бўлади. карнауб муми. бу мум палманинг жанубий америкада ўсадиган айрим турларидан олинади. барглардаги мумнинг калинлиги 3-5 мм га етади. унинг асосий қисмини церотинат кислотанинг мирицилат спирт билан ҳосил қилган мураккаб эфири ташкил қилади. лекин унинг таркибида карнауб-мирицил эфири ҳам учрайди: сн2-(сн2)24-с сн2-(сн2)22-с карнауб муми сариқ ёки яшил рангдаги қаттиқ модда, 83-90ос да суюкланади. ундан асосан шам тайёрланади. фосфатидлар фосфатидлар ҳам ёғлар сингари глицерин ва ёғ кислоталарининг мураккаб эфирлари ҳисобланадиган глицеридлар ҳисобланади. улар хақиқий ёғлардан фарқи таркибидаги азотли асослар билан боғланган фосфор кислотасининг мавжудлиги ҳисобланади. фосфатидлар таркибига кирувчи азотли асослардан эн кўп тарқалгани бу холин бўлиб кучли асос ҳисобланиб, сув ва спиртда тез эрийди аммо эфирда эса эримайди. фосфатидларнинг умумий формуласи қуйидаги кўринишда бўлади. о сн2-о-с-r1 о сн - о-с- r2 он сн2-о-р = о ов бу ерда: осr1 ва осr2 – лар турли ёғ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ёғлар, липидлар ва ёғда эрийдиган пигментлар"

1363178150_42077.doc · · · · · · · b ёғлар, липидлар ва ёғда эрийдиган пигментлар режа: 1. ёғлар. 2. мумлар. 3. фосфатидлар. 4. ёғда эрийдиган пигментлар (хлорофилл ва каротиноидлар). 5. стеридлар. липоидлар деб айтиладиган ёғлар ва бир қатор моддаларни бирта гуруҳга бирлаштириш мумкин; уларнинг умумий хусусияти гидрофоблиги ва сувда эримаслиги ҳисобланади. ҳозирги вақтда ёғлар ва ёғсимон моддалар (липоидлар) бирлаштирилиб умумий липидлар номини олган. бу гуруҳдаги моддалар турли хилдаги органик эритувчиларада эрийди: - эфир, бензин, бензол, хлороформ, кўрсатилган гуруҳга мансуб бўлган эритувчилар ва моддаларнинг характерли томони шундаки улардаги гидрофоб радикаллар ва гуруҳчаларнинг юқори миқдори ҳисобланади. ёғда эрийдиган пигментлар: - каротиноидлар ва хлорофилл ҳам шу гуруҳга мансуб б...

DOC format, 315.0 KB. To download "ёғлар, липидлар ва ёғда эрийдиган пигментлар", click the Telegram button on the left.