қишлоқ хўжалиги ўсимликларида липидлар

DOCX 198,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1502521029_68756.docx қишлоқ хўжалиги ўсимликларида липидлар режа: 1. липидлар ҳақида умумий тушунча ва уларнинг аҳамияти 2. оддий липидлар 3. мураккаб липидлар 4. донлар таркибидаги липидлари липидлар ҳақида умумий тушунча ва уларнинг аҳамияти ўсимлик ва хайвон хужайраларида кенг тарқалган, сувда эримайдиган, аммо органик эритувчиларда (хлороформ, эфир, бензол в.х) эрийдиган органик бирикмаларга липидлар дейилади. ўсимлик вегетатив органлари таркибида липидларнинг миқдори 5-15% гача, аммо уларнинг уруғларида бу кўрсаткич 70-80% ни ташкил этади. липидлар таркиби ва тузилиши углеводларникига ва умуман, бошқа биополимерларникига нисбатан анча мураккаб. улар таркибида спиртлар, альдегидлар, ёғ кислоталари, азот асослари, фосфат кислота, углеводлар, аминокислоталар ва бошқа моддаларнинг қолдиқлари учрайди. кимёвий табиатига асосланиб липидлар куйидагиларга булинади. · ёглар ва мойлар · юкори молекуляр мой кислоталари · фосфолипидлар · стерин ва стеридлар · каротинлар, каротиноидлар ва пигментлар · цереброзидлар, мумлар. барча тирик организмларда липидлар қуйидаги вазифаларни бажаради: · энергетик · тузилиш · ғамловчи · терморегуляция · механик-химоя · каталитик · метаболик сув манбаси липидлар …
2
инни ёғ кислоталари билан хосил қилган мураккаб эфири хисобланади. ёглар таркибига хар хил мой кислоталари киради. уларнинг хаммаси жуфт сонли углерод атомларидан ташкил топган тармокланмаган занжирдан иборат. бу кислоталар туйинган ва туйинмаган булиши мумкин. ўсимликларда кенг тарқалган тўйинган ва тўйинмаган ёғ кислоталари глицерин ва ёғ кислоталаридан триглицеридлар ҳосил бўлиш жараёни [footnoteref:1]. [1: william g.hopkins, norman p.a. huner, 2009. ] тўйинмаган мой кислоталари уй шароитида суюк холатда булади. ёғларнинг суюкланиш температураси улар таркибидаги мой кислоталарининг табиатига боглик. туйинмаган кислоталарнинг микдори ошиши билан ёгларнинг суюкланиш температураси пасайиб боради. усимлик мойларида хайвонот ёгларига нисбатан туйинмаган кислоталар куп, шунинг учун уларнинг суюкланиш температураси пастрок булади. хар хил ёглар хар хил триглицеридларнинг аралашмасидан иборат ва улар таркибида эркин мой кислоталар кам учрайди. табиий ёглар учта курсаткич билан тавсифланади. 1. кислота сони - 1 г ёгни нейтраллаш учун сарфланадиган кон микдори (мг да). бу сон ёг таркибидаги эркин мой кислоталарнинг микдорини билдиради. 2. совунланиш сони - …
3
я килиш керак. тахирлашнинг олдини олишнинг бошка усули ёгларни гидрогенлашдан иборат. бунинг натижасида водород ёгларнинг кушбогларига бирикиб, уй шароитида суюк холатда булган ёгларни каттик холатга утказади. гидрогенлаш жараёнида ёглардаги витаминлар парчаланади, шунинг учун маргаринга тухум сариги (витаминлар манбаи) кушилади. ёгга сув кушиб чайкатганда эмульсия хосил булади. эмульсия бекарордир, чунки чайкатиш тухтатилгандан кейин ёг томчилари кушилишиб, сув юзига калкиб чикади. эмульсияга баркарорлик бериш учун эмульгаторлар кушилади. эмульгаторлар икки фаза орасида осон адсорбцияланадиган моддалар ёрдамида баркарор эмульсия олиниши мумкин. эмульгаторлар ёг томчиларининг кушилишига йул куймайди. бу борада мухим эмульгаторлар сифатида ут кислоталарининг тузларини курсатишимиз мумкин. ингички ичакда бу тузлар ёглар билан узаро таъсирланиб, баркарор эмульсия хосил булишига ёрдамлашади ва натижада ёгларниг хазм булиши тезлашади. мумлар. мумлар ёғсимон моддалар бўлиб, ёғ кислоталари ва юқори молекулали спиртларнинг мураккаб эфиридир. табиий мумлар мураккаб эфир бўларидан ташқари юқори молекулали эркин спирт ва кислоталарни ҳамда тоқ сондаги углевод атомларини (27 дан 33 гача) тутадилар, баъзида хушбўй хид …
4
серотин кислоталар кўпроқ учрайди. мумлар қаттиқ моддалар бўлиб хилма-хил рангда асосан сариқ ва яшил рангда бўладилар, уларнинг эриш ҳарорати 300 дан 900с гача етади. мумлар таркибида юқори ёғ кислота ва спиртлар топилган бўлиб, улардан асосийлари қуйидагилардир. мураккаб липидлар фосфолипидлар. фосфолипидлар кўп атомли спиртларни юқори молекулали ёғ кислоталари билан хосил қилган мураккаб эфири хисобланади ва таркибида фосфат кислота қолдиғини тутади. фосфолипидларда яна қўшимча группалар – азот асослари, аминокислоталар, глицерин хам учраши мумкин. фосфолипид молекуласи 2 та қолдиқ ёғ кислотасидан ва бир қолдиқ фосфат кислотадан иборат бўлади. фосфолипидлар хам хайвон, хам ўсимликларда учрайди ва тирик организмлар хужайралари мембранасини шаклланишида мухим рол ўйнайди. фосфолипидлар хужайра таркибида оксил-липид комплекси сифатида учрайди. хар хил фосфатидлар авваламбор таркибидаги спиртлар ва азотли моддалар-серин, этаноламин ва холин-билан фарк килади.[footnoteref:2] [2: william g.hopkins, norman p.a. huner, 2009. ] лецитинлар, кефалинлар (фосфатидиэтаноламинлар) ва фосфатидисеринлар фосфатидларга киради. этаноламин ёки келамин фосфолипидларнинг азот сақловчи бирикмасидир. фосфолипидлар сувда эримайдилар, органик эритувчиларда осон эрийдилар. …
5
митохондриялар ва микросомалар таркибида учрайдилар. хлоропластларда фосфатидли глитсерин кўп учрайди. бексон, улитбермен ва уайзерлар хлоропласт ичидаги фосфотидилглитсерин заҳира углевод ролини бажаради деб изоҳлайдилар. ўсимликларда сфинолипидлар фосфатидлар қаторида тарқалган. бу гуруҳдаги бирикмалар ҳайвонлар организмида кенг тарқалган бўлиб, ўсимликларда (жўхори донида) гликоспирт ажратиб олинади, у сарингозинга ўхшаш тузилишга эга эмас. сн3-(сн2)13-сн-сн-сн-сн2он ׀׀׀ он он nн2 бу спирт хамиртурушлар ва замбуруғлар таркибида ҳам топилган. ушбу ҳолат шунга ўхшаш фосфолипидлар ўсимликлар таркибида борлигини инкор қилмайди. ўсимликлар уруғи таркибида ёғлардан фосфотидлар ажратиб олингач, улар таркибида фитосфингозин (1,3,4-триосфингозиннинг ҳосиласи) ажратиб олиниб, унинг тузилиши қуйида берилган. стерин ва стеридлар.стеринлар, деб юкори молекуляр халкали спиртларга айтилади. стеридлар эса мураккаб эфирлар булиб, уларнинг таркибига стеринлар (холестирин ва бошкалар) ва юкори молекуляр мой кислоталари, асосан пальмитин кислотаси киради. холестерин-стеринларнинг вакили, хайвонот тукималарида учрайди. усимликларда химиявий жихатдан холестиринлардан фарк киладиган стеринлар (фитстеринлар) учрайди. ачитки ва кузикоринларда эргостерин туйинмаган холестерин бор. у б-нурлари таъсирида эргостерин д - витамиига айланади. липопротеинлар оқсилларни липидлар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "қишлоқ хўжалиги ўсимликларида липидлар"

1502521029_68756.docx қишлоқ хўжалиги ўсимликларида липидлар режа: 1. липидлар ҳақида умумий тушунча ва уларнинг аҳамияти 2. оддий липидлар 3. мураккаб липидлар 4. донлар таркибидаги липидлари липидлар ҳақида умумий тушунча ва уларнинг аҳамияти ўсимлик ва хайвон хужайраларида кенг тарқалган, сувда эримайдиган, аммо органик эритувчиларда (хлороформ, эфир, бензол в.х) эрийдиган органик бирикмаларга липидлар дейилади. ўсимлик вегетатив органлари таркибида липидларнинг миқдори 5-15% гача, аммо уларнинг уруғларида бу кўрсаткич 70-80% ни ташкил этади. липидлар таркиби ва тузилиши углеводларникига ва умуман, бошқа биополимерларникига нисбатан анча мураккаб. улар таркибида спиртлар, альдегидлар, ёғ кислоталари, азот асослари, фосфат кислота, углеводлар, аминокислоталар ва бошқа моддаларнинг қолдиқ...

Формат DOCX, 198,8 КБ. Чтобы скачать "қишлоқ хўжалиги ўсимликларида липидлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: қишлоқ хўжалиги ўсимликларида л… DOCX Бесплатная загрузка Telegram