шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси

PPT 604,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1674734879.ppt шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: 1. шоли - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши 2. шоли биологияси ва навлари 3. шоли етиштириш технологияси халқ хўжалигидаги аҳамияти ер юэидаги кўпгина мамлакатларда шоли энг қадимги оэиқ-овқаг мақҳхсулотларидан бири ҳисобланади. у хитой, ҳиндистон, япония, покистон, индонезия, вьетнам ва айниқса, тропик мамлакатлар аҳолисининг асосий озиқ-овқат маҳсулотидир. гуруч одам организми учун юқори сифатлилиги ва тез ҳазм бўлиши билан ажралиб туради. унинг таркибида организм учун керак буўган озиқ моддалар: оқсил, фосфорли бирикмалар ва витаминлар мавжуд. гуруч таркибида 75,2% карбон сувларн (асосан крахмал), 7,7% оқсил, 0,4% мой, 2,2% тўқима, 0,5% кул моддалари ва 14% сув гуручдан тайёрланадиган овқат жуда тез ҳазм бўлади ва тўлиқ ўзлашади. гуручнинг ўзлаштирилиш коэффициенти энг юкори — 96% га, калориялилиги 3594 га, буғдойники эса — 3610 га тенг. шолининг махсус туридан (глютинозли шолидан) корейс халқи нон тайёрлайди. шолини оқшагидан спирт, …

г тропик мамлакатларидир, деб тасдиқлайди. лекин бошқа маданий тури — oriza glаberrina мустақил раишда африка тропикларида маданийлашган, деб _ҳисоблайли. шоли етиштириш тўғриcидаги дастлабки маълумотлар эрамизгача бўлган 2800 йилларга тааллуқли қадимги хитой қўлёзмаларида учрайди. шоли ҳиндистондан xитoйra, японияга ва ғарбий эрон ҳамда месопотамияга кириб боради. марказий осиёла шолининг тарқалиши қадимги панжоб (ҳиндистон)дан тарқалган. қорақолпоғистонда шоли тахминан 2000 йилдан бери маълум. шундай қилиб .марказий осиё ва . кавказ орти республикалари ҳам шолининг қадимги ватани ҳисобланади. систематикаси. шоли - қўнғирбошлилар оиласи – poaceae, oryzae – трибеси, oryza авлодига мансуб ўсимлик бўлиб, биринчи марта 1735 йили к.линней томонидан тавсифланган (зауров). шолининг турлар: жайдари шоли, яланғоч шоли – o. glaberrina stend – маданий тур, доривор шоли.,- o. officinalis wall, майда донли шоли. o. munita presl. – ёввойи, калта тилчали шоли.- o. briviligulata a. chev et roehr. австралия шолиси.- o. australiensis domin – кўп йиллик ёввойи тур, қадимий шоли.- o. alta swall – бир йиллик ёввойи …

иши энг қулай ҳисобланади. шолининг ўсиш даврида ҳарорат 25-30° бўлиши керак, лекин кўпи билан 40° га етади. шоли гуллаши даврида энг паст ҳарорат 18-20° сут пишиқлик даврида камида 15-18° бўлиши ва мум пишиқлик даврида 12-15°дан кам бўлмаслиги керак. сут пишиқлик даврида ҳарорат 10°гача пасайиб кетса, шолининг ўсиш ва етилиш жараёни тўхтайди.ҳароратнинг кескин ўзгариб туриши, айниқса, гуллаш даврида, шоли ўсимлигига салбий таъсир этади. 0,5° даги унча қаттиқ бўлмаган совуқ шоли учун хавфли,-1° совуқда эса шоли ривожланишининг барча даврида нобуд бўлади. шолининг ўсиш даври эртапишар навлар учун 80-110 кунга, ўртапишавр навлар учун 115-125 кунга ва кечпишар навлар учун 125-145 кунга тенг. шолининг ўсиш даври учун зарур бўлган иссиқликнинг умумий миқдори 2200°дан ( бирмунча эртапишар навлар учун) 3200°гача( кечпишар навлар учун) ўзгариб туради. намга талаби шоли намсеварлиги биланэкинлар орасида ажралиб туради. бу унин тропик мамлакатлардан келиб чиққанлиги билан боғлиқдир. чунки шоли ўсув даврида бу ерларда жуда кўп ёғин ёғади, натижада шолипояларни сув босади. …

ҳаракатчан фосфор, калий тўпланишига ва уларни шоли илдиз тизимини томонидан ўзлаштиришга ижобий таъсир кўрсатади. ёруғликка талаби. шоли қуёш нурига талабчан, қоронғиликка чидамсиз ўсимлик.у қисқа кун ўсимликларига киради.қисқа кунда (8-10 соатда) шоли тез ривожланиб етилади. узун кунда эса ривожланиш секинлашади. шолининг эртапишар навлари куннинг узун-қисқалигидан кам таъсирланади. тупроққа талаби. шоли турли-туман қора каштан, қўнғир, ўтлоқ, ўтлоқи-ботқоқ тупроқли ерларда ўса олади.дарё водийларидаги чўкинди тупроқли ерлар шоли учун айниқса қулайдир. таркибида лойқа заррачалари ва органик моддалар миқдори кўп бўлган оғир, соз тупроқли ерларда шоли яхши ўсади. кучли даражада ботқоқланган ва бироз қум тупроқли ерлар шоли экиш учун яроқсиздир. шоли ернинг шўрланишига анча чидамсиз. у зарарл тузлар эритма миқдори 0,5% гача бўлган ўртача шўрланган ерларга чидамли бўлади. шоли кислотали тупроқларга чидамсиз, унинг тупроқ эритмасининг оптимал муҳити рн-4,5-5,7 га тенг бўлиши керак. озуқага талаби. ўсимликларнинг ўсишига ва ҳосилнинг шаклланишига тупроқдаги озиқ моддалар муҳим аҳамият касб этади. шоли ниҳоятда серҳосил бўлгани учун, тупроқдаги осон ўзлаштирадиган озиқ …

лабчан бўлади, уруғ униб чиқиш даврида фосфор етишмаслиги илдиз системасининг ривожланишига салбий таъсир этади. фосфор ўсимликнинг ер усти қисмига қараганда, илдиз массасини кўпайтиришга ёрдам беради. физиологик жараёнларда ва ҳосилнинг шаклланишида калийнинг роли катта. углеводлар алмишинувида ёки крахмал ҳосил бўлиши ва ҳаракатланишида, азот алмашинуви ва оқсил синтезланишида, шунингдек бошқа, озиқ элементлар фаоллигининг бир меъёрда сақланиб туришида калийнинг таъсири борлиги тажрибаларда аниқланган. калийли ўғитлар шоли поясини мустаҳкамлайди ва лон ҳосил бўлишига қулай шароит яратади, шолининг замбуруғ касалликларига чидамлилигини оширади. шоли навлари: республикамизда районлаштирилган кечпишар навлардан "узрос-7-13", "лазурнўй", "интенсивнўй", ўртапишар навлардан "авангард", эртапишар навлардан "ўзбекистон-5" ва "нукус-2" навлар экилмоқда. агротехникаси. шолини алмашлаб экиш. шолидан мўл ҳосил олишда алмашлаб экишнинг роли катта. ўзбекистон шоличилик илмий текшириш институти маълумотларига қараганда, 4 ва 6 далали алмашлаб экишда гектаридан 40-50 ц ҳосил олинган ҳолда сурункасига шоли экилган майдонларда ҳосилдорлик атиги 25-27 ц ни ташкил зтади. ўзбекистонда қуйидаги алмашлаб экиш тизими қабул қилинган: тўрт далали: шоли, банд шудгор, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси"

1674734879.ppt шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: 1. шоли - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши 2. шоли биологияси ва навлари 3. шоли етиштириш технологияси халқ хўжалигидаги аҳамияти ер юэидаги кўпгина мамлакатларда шоли энг қадимги оэиқ-овқаг мақҳхсулотларидан бири ҳисобланади. у хитой, ҳиндистон, япония, покистон, индонезия, вьетнам ва айниқса, тропик мамлакатлар аҳолисининг асосий озиқ-овқат маҳсулотидир. гуруч одам организми учун юқори сифатлилиги ва тез ҳазм бўлиши билан ажралиб туради. унинг таркибида организм учун керак буўган озиқ моддалар: оқсил, фосфорли бирикмалар ва витаминлар мавжуд. гуруч таркибида 75,2% карбон сувларн (асосан крахмал), 7,7% оқсил, 0,4% мой, 2,2%...

Формат PPT, 604,0 КБ. Чтобы скачать "шоли - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шоли - аҳамияти, биологияси ва … PPT Бесплатная загрузка Telegram