буғдой - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси

PPT 7.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1674652477.ppt слайд 1 буғдой - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси режа 1.буғдой - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши. 2. буғдой биологияси ва давлат реестрига киритилган навлари. 3. буғдой етиштириш технологияси. буғдой энг кўп тарқалган асосий донли экинларидан бири ҳисобланади. бутун дунё халқларининг яр-мидан кўпроғи озиқ-овқат сифатида буғдой нонидан фойдаланади. буғдой ноннинг таркибида oқсил ва крахмал кўп, оқсил молдалар асосан клейковина таркибида бўлганлиги учун унинг унидан сифатли нон тайёрланади. буғдой нони ўзининг таъми, тўйимлилиги ва ҳазм бўлиши билан юқори баҳоланади. буғдой донининг таркибида унинг навига, экиш шapoитиra қараб 11,0 % дан 18-19 % гача оқсил моддаси бўлади. буғдой нонидаги оқсилни ҳазм бўлиши 95 % ни ташкил қилади.бундан ташқари, буғдой донидан ёрма тайёрланади, унинг уни макарон ва кондитер саноатида ишлатилади. буғдойнинг сомони ва похоли ем-хашак сифатида чорва молларига берилади, янчишдан чиққан чиқиндилари юкори сифатли озуқа ҳисобланади. техникада буғдой донидан спирт, крахмал, клейковина, декстрин, клей ва бошқа ҳар хил маҳулотлар олинади. буғдой донининг сифати, …
2
кил қилади. буғдойни кўп экадиган мамлакатларга россия, хитой, америка қўшма штатлари, ҳиндистон, канада, аргентина, франция ва бошқа бир қатор мамлакатлар кирадп. ҳозирги вақтда ўзбекистонда буғдой асосий экинлардан бири ҳи-собланиб, унинг экин майдони 1,3 млн гектарни ташкнл қилади. систематикаси буғдой қўнгирбошлилар оиласига (роасеае), triticum l авлодига мансуб . бу авлод 1976 йилда расхнил академик д.д. брегидов маълумоти бўйича 27 та маданий ва ёввойи турларига эга. буғдойнинг хамма турлари шахсий хўжайрадаги хромосомалар сонига қараб 4 та генетик гуруҳларга бўлинади. буғдойнинг турлари юқорида келтирилган гентик гурухлардан ташқари морфологик ва хўжалик белгиларига қараб хамма маданий турлар икки гурухга бўлинади. 1. хақиқий ёки ёлонғоч донли буғдой. 2. полбосимон ёки уруғи қобиғли буғдой. бутун ер юзида буғдойни кўп экадиган мамлакатларда юмшоқ ва қаттиқ буғдой турлари кўп тарқалган. ўзбекистонда хам асосан юмшоқ бугдой турига мансуб навлар экилади. айрим минтақалар-да жуда кичик майдонларда бошқа турларга мансуб буғдойлар хам экилади. чунончи тургидум, зандури, полоникум, оддий комба, якка донли маданий …
3
умуман, ўзбекистоннинг барча вилоятларида буғдой кузда экилиши керак. чунки улар кузги - қишги, баҳорги ёғингарчиликлардан тўла фойдаланади. баҳорда эрта ўса бошлайди, баҳорги экинларга нисбатан 10-12 кун эрта пишади, шунинг учун кузги буғдойнинг гуллаш даври ёзги иссиқ гармсел шамолларга дуч келмайди ва улар баҳоргига нисбатан юқори (25-30%) ва муттасил ҳосил беради. давлат реестрига киритилган буғдой навлари “дурдона”, “шодлик”, “кума”, “память”, “москвич", “ҳосилдор”, “андижон - 8", “туркистон", “шодлик", "скифянка", "юна", "спартанка" кузги навлари, "сете-церрос" баҳорги навлари экилмоқда. булардан ташқари қаттиқ буғдой турига кирадиагн кўпчилик навлар ҳам республика нав синаш майдончаларида синовдан ўтмоқда ва улар қисман бўлса ҳам экила бошлади. кузги буғдойни eтиштириш технологияси алмашлаб экишдаги ўрни. кузги буғдой тупрокнинг унумдорлигига. бегона ўтлардан тоза ва нам билан яхши таъминланган тупроқларга талабчандир. барқарор мўл ҳосил олиш учун кузги буғдойни алмашлаб экишда тўғри жойлаштириш муҳим аҳамиятга эга. кузги буғдой суғориладиган ерларда эртаги экинлардан бўшаган ерларга келаси йили такрорий экин сифатида экилиши керак. ҳозирги вақтда ўзбекистон …
4
а ҳайдаш керак, сўнгра бороналанади ва мола бостирилади. ерлар нотекис бўлса текисланади ва yмуман шудгор оғир бороналар ёки зичлагичлар (катоклар) билан зичланиши керак, акс ҳолда кузги-қишги шароитларда зичланнш натижасида буғдой майcaлapи ва ўсимликлари сийракланади ва нобуд бўлади. шўрланган ерларга кузги буғдой экишдан олдин тупроқ шўри ювилади. кузги буғдой ернинг унумдорлигига талабчан бўлади. режалаштирилган ҳосилни олиш учун ерга солинадиган ўғитлар меъёри агрокимёвий картограмма маълумотларига асосан ерлардан ҳосил билан чиқиб кетадиган-озиқ моддалар, экин ўзлаштирадиган озиқ элементлар ва ерга солинган ўғит миқдорига қараб аниқланади. кузги буғдой азотга жуда талабчан бўлади. у най ўраш ва бошоқланиш даврида азотни ўсишниг дастлабки 1-5-хафтасида, фосфорни ва ўсув даврининг бошидан гуллагунга қадар, калийни кўп талаб килади.фосфорли ва калийли ўғитлар кузги буғдонинг қишга чидамлилигини оширади, доннинг етилишини тезлаштиради. поянинг ётиб қолишидан ва турли замбуруғ касалликларидан сақлайди. кўп миқдорда азотли ўғитлар солинганда тупланиш муддати узайиб, поялардаги бошоқлар бир вақтда етилмайди. ўзбекистон "~алла» илмий ишлаб чиқариш бирлашмаси маълу-мотларига қараганда кузги донли …
5
илган буғдой кузда майса ҳосил қилади, совуқ тушгунга қадар ўсимликлар тупланиб улгуради. бундай ўсимликлар совуққа чидамли бўлади. шунинг учун кузда буғдойнинг октябр ойида майсаланиши ва октябр, ноябр ойларининг охиригача гупланиш ва шу ривожланиш даврида қишлаши кўзда тутилиши керак. шуни ҳисобга олган ҳолда кузги буғдонинг зкиш учун қулай муддатлари шимолий вилоятлар (қорақалпоғистон республикаси, хоразм вилояти) учун сентябр ойининг биринчи ва иккинчи ўн кунлиги, марказий вилоятлар учун сентябрнинг cўнги ўн куни октябр ойининг бошлари ва жанубий вилоятлир учун эса октябрнинг иккин-чи ўн кунлиги ҳисобланади. лалмикор ерларда кузги дон экинлар кузги ёғингарчиликлардан олдин, яъни аксарият вилоятларда октябр ойининг иккинчи яримларида экилиши керак. уруғни экишга тайёрлаш. сифатли уруғлик юқори ҳосил етишти-ришда энг муҳим омиллардан бири ҳисобланади, уруғлик буғдой юкори ҳосилли уруғлик участкаларидан олинади. асосан йирик , оғирроқ, текис, қобиғи шикастланмаган ва униб чиқиш даражаси юқори бўлган уруғлар экилади.экиладиган уруғлик хўжаликдаги дон тозалағич машиналарида тозаланиб, сараланади. экиш учун ишлатиладиган буғдой уруғлари давлат андозасига жавоб бериши …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "буғдой - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси"

1674652477.ppt слайд 1 буғдой - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси режа 1.буғдой - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши. 2. буғдой биологияси ва давлат реестрига киритилган навлари. 3. буғдой етиштириш технологияси. буғдой энг кўп тарқалган асосий донли экинларидан бири ҳисобланади. бутун дунё халқларининг яр-мидан кўпроғи озиқ-овқат сифатида буғдой нонидан фойдаланади. буғдой ноннинг таркибида oқсил ва крахмал кўп, оқсил молдалар асосан клейковина таркибида бўлганлиги учун унинг унидан сифатли нон тайёрланади. буғдой нони ўзининг таъми, тўйимлилиги ва ҳазм бўлиши билан юқори баҳоланади. буғдой донининг таркибида унинг навига, экиш шapoитиra қараб 11,0 % дан 18-19 % гача оқсил моддаси бўлади. буғдой нонидаги оқсилни ҳазм бўлиши 95 % ни ташкил қилади.бундан ташқари, буғдой донидан ...

PPT format, 7.4 MB. To download "буғдой - аҳамияти, биологияси ва етиштириш технологияси", click the Telegram button on the left.