тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси 2

PPT 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1674734845.ppt тугунакмевали экинларнинг аҳамияти.�картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси * мавзу: тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси * режа: 1. туганакмевали экинларнинг аҳамияти 2. картошканинг аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши, экин майдони ва ҳосилдорлиги 3. картошканинг биологик хусусиятлари 4. картошканинг навлари ва унинг айниши 5. картошкани етиштириш технологияси 6. картошкани қайта экиш ва иккинчи ҳосил олиш технологияси * туганакмевалилар гуруҳига турли ботаник оила ва турларга мансуб бўлган, асосий ҳосили туганакмева бўлган ўсимликлар киради. ер юзида тугунакмевалилардан энг кўп тарқалгани картошка (solanum tuberosum l.) ўсимлигидир. тропик ва субтропик иқлим шароитларида батат (jpomaea batatus lam), топинамбур (heliantbus tuberosus l.), маниок (manihot esculenta gr), таро (calocasia antiguorum) ва ямс (diosoria alata l.) каби туганак мева берувчи ўсимликлар кўпроқ етиштирилади. * * батат * топинамбур * * таро * ямс * туганак мевалар таркиби сувга (65-84%) бой бўлиб, қуруқ моддасининг таркибида крахмал, қанд, инулин ҳамда 17-35% углерод, 0,9-2,3% оқсил ва 0,1-0,7% ёғ мавжуд. бу …
2
лари ҳамда кузги ғалла экинлари учун яхши ўтмишдош ҳисобланади. илмий муассасалар ва илғор тажриба хўжалик-ларида олиб борилган кузатишлар картошкани бир жойга такрорий экавериш мумкинлигини кўрсатди. * ватани жанубий америка, европа (испания)га xvi асрнинг иккинчи ярмида келтирилган. россияга xvii асрнинг охирларида кириб келган. ўзбекистонда xix асрнинг ўрталаридан экилади. унинг асосий экин майдони европа (35%)да, жойлашган бўлиб, ер юзида 18 млн гектардан ортиқ ерга экилади. россияда 3,3 млн гектарга экилади. республикамизда унинг майдони 53 минг гектар атрофида бўлиб, ўртача ҳосилдорлиги гектарига 12,1 т. * * туганакдан экилган картошканинг илдизи попук илдиз бўлиб, асосан ернинг ҳайдалма қатламида жойлашади. илдизларидан ташқари тупроқда картошка поясининг ер остки қисмидаги қўлтиқ куртакларидан новдалар – столонлар ҳам ривожланади ва уларда рудементлашган қобиқли барглари жойлашади. столонларининг учи йирик-лашиб туганакка айланади, натижада ўзгарган поя ҳосил қилиб, улар ҳам кўзчали куртакчалар чиқаради. * * ҳарорат +8-100с дан 250с гача бўлганда яхши ўсади, 70с дан пасайганда ўсишдан тўхтайди, 270с дан ошса, фотосинтез …
3
роитида юқори бўлади. * картошка ер намлигига талабчан ўсимлик. ўзбекистон шароитида тупроқнинг намлик даражаси картошка униб чиқиш-шоналаш даврида тупроқнинг дала нам сиғимининг 75 фоизига, шоналаш-гуллаш даврида 85 фоизига ва туганаклар етилиш даврида эса 75 фоизига тенг бўлганда ундан юқори ҳосил олиш мумкин. транспирация коэффиценти 400-550 га тенг. ўзбекистон шароитида гектаридан 25-30 тонна туганак ҳосили олиш учун 2000-12000 тонна сув сарфланади. * картошка ер усти массаси жадал ўсаётган ва туганак ҳосил бўлаётган даврда озиқ моддаларни кўп ўзлаштиради. у азот билан етарли таъмин-ланса калий ва фосфорни яхши ўзлаштиради. ерда азот етишмаса, ер усти органлари яхши ривожланмайди, барги сийраклашади, барг аппарати ишининг маҳсулдорлиги ва туганакларнинг крахмаллиги пасаяди, кам ҳосил беради. азот ҳаддан ташқари кўп бўлса, палаги ғовлаб кетади. туганаклар кеч ҳосил бўлади ва ўсув даври чўзилиб кетади, ўсимликнинг турли касалликларга чидамлилиги пасаяди. * картошка тупроқнинг ҳаво режимига, айниқса, туганакларининг ҳосил бўлиш даврида жуда талабчан бўлади. шунинг учун ҳаво ўтказувчанлиги яхши, нам сиғими кичикроқ …
4
- вегетация даври 80-100 кун бўлган ўртача пишар навлар; - вегетация даври 100-120 кундан иборат ўртача кечпишар навлар; - вегетация даври 120-150 кундан иборат кечпишар навлар. * ўзбекистонда картошканинг эртапишар “белорусский эртаги”, “сезов”, “зарафшон”, “ранний приекульский”, “фаленский”, ўртача эртапишар “детскосельский”, ўртапишар “огонёк”, ўртача кечпишар “лорх”, “сулев”, “лощицкий”, “берлихинген” ва кечпишар “обидов-2” навлари районлаштирилган. * картошка ноқулай ташқи экологик шароит ва турли хил вируслар таъсирида айниши мумкин. айниган картошка ўсимлиги баргларида хлорофилл доналари кескин камаяди, фотосинтез ва транспирация жараён-лари сусаяди, касалликларга чидамлилик даражаси, ҳосилнинг миқдори, сифати ва товарбоплиги пасаяди, озиқавийлик қиммати камаяди. айниган картошканинг барглари бўртиб қолади, майдалашади, ранги ўзгариб жигар ранг тусга киради ва дағаллашади, поядаги бўғин оралиғи узайиб кетади, тупдаги поялар сони кескин камаяди. * картошка айниш касаллигининг қуйидаги турлари ўзбекистонда кўп тарқалган: буришган мозаика касаллигида ўсимлик барглари буришади, уни х ва s вируслари юзага келтиради, баргларда тўқ қўнғир доғлар ҳосил бўлади. йўл - йўл мозаика касаллигини у вируси …
5
лмашлаб экиш далаларида жойлаштирилади. алмашлаб экишда дуккакли дон экинлари ва кузги буғдой ҳам картошка учун яхши ўтмишдош бўлади. полиз ва илдизмевали экинлар, бир йиллик ўтлар ҳам картошка учун яхши ўтмишдошдир. беда ўрнига ҳам картошка экиш мумкин. бунинг учун беда экилган ер ҳайдалгач кечки муддатдаги картошка экилади. * дон учун экилган маккажўхори ва кунгабоқар картошканинг ёмон ўтмишдоши ҳисобланади. шунингдек, картошкани помидор, чучук қалампир, бақлажон ўрнига экишга ҳам йўл қўймаслик керак, чунки бу экинлар ва картошка бир хил касаллик билан касалланади ҳамда бир хил зараркунандалар зарар етказади. картошка юмшоқ тупроқни ҳоҳловчи экин. уни яхши юмшатилган сув сингувчи тупроққа экиш зарур. * * картошка экиш учун ажратилган ерлар кузда 27-30 см чуқурликда шудгор қилинади ва эрта баҳорда бороналади. ўтлоқи-ботқоқ ва бўз тупроқли ерларда эртанги картошкани эрта муддатда экиш учун эгатлар куз фаслида олиб қўйилгани маъқул. картошка такрорий экин сифатида етиштирилганда асосий экиндан бўшаган ер аввал суғорилади, сўнг шудгорланиб, бир йўла бороналади. * бўз …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси 2"

1674734845.ppt тугунакмевали экинларнинг аҳамияти.�картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси * мавзу: тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси * режа: 1. туганакмевали экинларнинг аҳамияти 2. картошканинг аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши, экин майдони ва ҳосилдорлиги 3. картошканинг биологик хусусиятлари 4. картошканинг навлари ва унинг айниши 5. картошкани етиштириш технологияси 6. картошкани қайта экиш ва иккинчи ҳосил олиш технологияси * туганакмевалилар гуруҳига турли ботаник оила ва турларга мансуб бўлган, асосий ҳосили туганакмева бўлган ўсимликлар киради. ер юзида тугунакмевалилардан энг кўп тарқалгани картошка (solanum tuberosum l.) ўсимлигидир. тропик ва субтропик иқлим шароитларида батат (jpomaea batatus lam), топинамбур (heli...

PPT format, 1.1 MB. To download "тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошканинг биологияси ва етиштириш технологияси 2", click the Telegram button on the left.