ўқитувчи нутқининг ифодалилиги ва бойлиги. нутқ одоби

DOC 76.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663863649.doc ўқитувчи нутқининг ифодалилиги ва бойлиги. нутқ одоби режа: 1. ўқитувчи нутқининг ифодалилиги: талаффуз, урғу, лексика; 2. нутқнинг бойлиги (ранг – баранглиги); 3. нутқнинг ўринлилиги. таянч иборалар: сўз, тил, талаффуз, урғу, лексика, нутқ одоби, нутқ услуби, тафаккур, меъёр, стиль. кириш бугунги кунда ўзбекистон тараққиётининг пойдевори бўлган баркамол авлодни маънавий-аҳлоқий жихатдан вояга етказиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. “соғлом авлод” давлат дастури, комил инсон ғояси, “ижтимоий ҳимоя йили” каби давлатимиз томонидан амалга оширилаётган йўналишлар фикримизнинг исботидир. албатта бу ишларни амалга оширишда узлуксиз таълим турлари, айниқса олий таълим ўқув муассасаларининг аҳамияти беқиёсдир. чунки ушбу масканда таълим олаётган ҳар бир ёш йигит-қиз фақатгина у ёки бу соҳа мутахассислигига эга бўлибгина қолмай, жисмоний ва маънавий жиҳатдан камол топади, жамиятимиз ҳаётида фаол иштирок этади. ўзининг билими, маънавияти, маданияти билан ўзбекистон тараққиётининг бош йўли бўлган озод ва обод ватан учун меҳнат қилади. албатта бундай улкан вазифаларни амалга оширишда олий таълим ўқув юртларида ўқитиладиган “педагогик маҳорат” …
2
тининг хусусиятлари бу аниқ мақсад, объект ва субъект узвийлигини таъминлаш ҳисобланади. бунда ўқитувчининг асосий мақсади жамият талабидан келиб чиққан ҳолда комил инсонни вояга етказишга қаратилиши ва аниқ вазифаларни белгилаши лозим. ўқитувчи фаолияти доимо талабалар фаолиятини бошқаришга қаратилган бўлиши керак. бу жараёнда ўқитувчи маҳорати талаба ёки ўқувчи билан бир қарорга келишини ўргатиши керак. педагогик маҳоратнинг мақсади шундаки, ўқитувчи мақсади талаба мақсадига айланиши керак. бунинг учун ўқитувчи ўз ишининг уддасидан чиқиши, ишлашни билиши лозим. педагог замон билан яшаши, келажакни кўриши керак. педагог маҳоратининг хусусияти талаба шахсида жамиятнинг вазифаларини, мақсад ва вазифаларни аниқ бажаришида ижодий ёндашиш қобилиятига эга бўлишни шакллантириши лозим. ўқитувчи маҳоратининг асосий объекти - бу инсон. яъни ўқитувчи талабанинг шахсий маънавий хаётини шакллантирувчидир. бунда ақл, ҳис-туйғу, ирода, ишонч, онг, тафаккур юқори даражада бўлиши лозим. педагог маҳоратининг объекти қуйидагилардан иборат: 1. инсон. инсон-табиатнинг қаттиқ материали эмас. аксинча, индиви-дуал хусусиятларга эга бўлган, фаол кишидир. у тушунади, фикр қилади, мустақил ишлайди. педагогик фаолиятнинг объекти …
3
. тарбияланувчига таъсир этишнинг асосий қуроли-бу ўқитувчи шахси, унинг билими, малакаси, нутқ маданияти. тарбиянинг асосий омиллари-меҳнат, мулоқот, ўйин, ўқиш фаолият-ларидир. педагогик маҳорат – бу: биринчидан, шахснинг структурасида ўз-ўзини бошқариш; иккинчидан, фундаментал билимларини, касб маҳора-тини, мутахассислик малакасини эгаллаш; учинчидан, педагогик қобилият-ларни, маҳоратни такомиллаштиришни тезлаштириш; тўртинчидан, техник билим ва қобилиятларга таяниш, педагогик фаолият мақсадларини бир-бири билан боғлаш кабиларга эришишдир. шуни айтиш керакки, кейиги йилларда кўпгина нопедагогик олий ўқув юртларида касбий таълим факультетлари вужудга келди. албатта уларнинг асосий вазифалари хар бир талабани ўз мутахассислиги бўйича фан асосларини чуқур эгаллашини таъминлаш билан бирга, уларда педагогик маҳорат ҳақида билим, кўникма ва малакаларни шакллантиришига қаратилган. чунки, улар келажакда ўз мутахассислиги бўйича касб-ҳунар таълими коллежларида ўқувчиларга таълим берадилар. шунинг учун ҳам нопедагогик олий ўқув юртлари талабаларида “педагогик маҳорат” фанини ўқитилиши муҳим аҳамиятга эга. ушбу фанни ўрганиш жараёнида талабалар коллежларда ўқитувчи бўлиб ишлаш маҳорати ҳақида дастлабки кўникмаларга эга бўладилар. педагогик амалиёт жараёнида эса уни тажрибада янада такомиллаштирадилар. шунинг …
4
я жараёнини такомиллаштиришда кенг фойдаланиш мумкин. ўқитувчи нутқида атамашунослик, сўз қўллаш ва нутқ маданиятининг масалалари. сўзловчи нутқида атамашунослик, сўз қўл-лаш ва ўрнида ишлатиш нутқ маданияти масалалари бугунги кунда энг аҳамиятли масалалар сафидан жой олган. чунки ўзбек тилига давлат тили мақоми берилиши унга бўлган муносабатни тубдан ўзгартирди. ҳозирги кунда ҳамма-ҳамманинг эътиборида тилимиз тақдири бор: ёшлар, кексалар, талабалар; касбидан, соҳасидан қатъи назар ҳар бир зиёли тилимизнинг равнақи, келажаги ҳақида қайғурмоқда, ўз фикр-мулоҳазаларини баён қилмоқда. кейинги даврда фан-техниканинг барча соҳалари ривожланди, шаклланди. натижада ўзбек тилида ҳам барча соҳаларда атамалар вужудга келди, ўзлаштирилди, янги атамалар ясалди. мавжуд атамаларнинг кўпчилиги ўзгарди, янгиланди. бу атамаларнинг аксарияти умумадабий тилга ўтиб оммалашиб кетди ва ҳамма учун тушунарли бўлиб қолди. ўзбек тили атамачилигида илгари кўпроқ араб тилидан ўзлашган: жумҳурият, мунажжим, муарриҳ, мунаққид, муаллиф, инқилоб каби сўзларнинг ўрнини рус тилидан ўзлашган сўзларни қўллаш кучайди. бошқача қилиб айтганда, айрим сўзларга қайтадан «жон» ато этилди: жумладан, вилоят, туман, шўро кабилар. шу ўринда …
5
ақсад-га мувофиқдир: «сўзларнинг маъноларини одамларга тушунтириб беринг, шунда сиз инсоният оламини англашувмовчиларнинг ярмидан халос қилган бўласиз». инсон ўқишни, ёзишни, тинглашни, умуман, илмни, асосан ўрта мактабда ўрганади. шундай экан, гап ўқитувчи билими, савияси қандайлигига бориб тақалади. бу дегани ўқитувчи фақат тилни мукаммал билсин дегани эмас, бу билан чекланиб ҳам бўлмайди. умуман, гўзал ва серқирра тилимиздан фойдаланишда, атамаларни қўллаш да ҳар бир соҳа вакили ҳам жуда эҳтиёткор бўлиши шарт. акс ҳолда маълум бир мавзуни тушунишни, англашни қийинлаштиради. бу эса тилимизга, маданиятимизга путур етказади. шунинг учун саводхонликни юксак даражага кўтаришга, ўқиш-ўқитиш ишларига эътиборни кучайтириш керак. нутқ маданияти ва услубияти. нутқнинг услубий турлари. ҳозирги илмий адабиётларимизда нутқ маданияти ва стилистика (услубият), асосан, қўшиб талқин қилинади. баъзи ҳолларда бу икки тушунча бир-бири билан қориштириб юборилади, улар орасидаги фарқ лўнда, аниқ ажратиб берилмайди. юқорида нутқ маданияти тушунчасига тўла аниқлик киритилди ва унинг моҳияти очиб беридди. стиль сўзи грекчадан олинган бўлиб, ёзиш учун ишлатиладиган учи ўткирлаштирилган таёқчани …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўқитувчи нутқининг ифодалилиги ва бойлиги. нутқ одоби"

1663863649.doc ўқитувчи нутқининг ифодалилиги ва бойлиги. нутқ одоби режа: 1. ўқитувчи нутқининг ифодалилиги: талаффуз, урғу, лексика; 2. нутқнинг бойлиги (ранг – баранглиги); 3. нутқнинг ўринлилиги. таянч иборалар: сўз, тил, талаффуз, урғу, лексика, нутқ одоби, нутқ услуби, тафаккур, меъёр, стиль. кириш бугунги кунда ўзбекистон тараққиётининг пойдевори бўлган баркамол авлодни маънавий-аҳлоқий жихатдан вояга етказиш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади. “соғлом авлод” давлат дастури, комил инсон ғояси, “ижтимоий ҳимоя йили” каби давлатимиз томонидан амалга оширилаётган йўналишлар фикримизнинг исботидир. албатта бу ишларни амалга оширишда узлуксиз таълим турлари, айниқса олий таълим ўқув муассасаларининг аҳамияти беқиёсдир. чунки ушбу масканда таълим олаётган ҳар бир ё...

DOC format, 76.5 KB. To download "ўқитувчи нутқининг ифодалилиги ва бойлиги. нутқ одоби", click the Telegram button on the left.