урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663883055.doc урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар режа: 1. урта аср даври ва унинг ижтимоий тузуми. 2. урта осиё давлатларида мактаб ва педагогика. маориф тизими: диний мактаблар, касб-хунар мактаби,феодаллар мактаби. таълим мазмуни ва услублари, шакллари. 3.хунар ва табиат тугрисидаги билимлар мактаби. 4.синфий характердаги феодаллар мактаби. кулдорлик жамиятининг инкирозга учраши, янги феодал жамиятнинг пайдо булишига олиб келди.бу тузим кулдорлик тизимидан куйидагича фарк килар эди: асосий ишлаб чикарувчи куч дехкон хужалиги, ерга эга феодаллар, рухонийлар, аристократлар эга эди.дехконлар феодал тузумининг катта асосий кучи ва педагогик таянчи эди. феодализм жамиятида хамма ерларнинг эгаси булиб колган ва уз жамиятидаги дехконларни эксплуататция килиш кучайтирилган феодаллар билан рухонийлар жамиятининг хукмрон тоифаларининг идеология бобидаги таянчи булиб колди.бу даврда жамиятнинг тузилиши, сиёсати, идеологиясидан келиб чиккан хамдамоариф системаси ташкил килинди.синфий жамиятга хос булган эксплуататцияларга асосланган тузумда феодаллар илм-фан сохасини эгаллашни бой-бадавлатлларга хос хусусият деб билишар эди. эксплуататциянинг асосий таянчига …

сунг асосий манба хадис мухаммад пайгамбарнинг айтган сузлари, умум хаётий фаолияти, курсатмалари хакидаги риоятлари тупламидир.бу икки манба асосий мукаддас хисобланиб келинган ва шариат асосида вужудга келган. калом сузи асрларда шаклланган булиб, у исломнинг назарий фалсафий таълимотларидан иборатдир. куръондаги ахлокий ва хукукий нормалари кейинчалик шаклланган шароитда хам асос булади.шароитда улар хукукий тизимсифатида кучга кирди.сунгрок эса шариат қонун-қоидалани ишлаш, тартибга солиш, талқин бериш билан шуғилланувчи ислом ислохиётининг мухим сохаси мусулмон хуқуқшунослиги фикх вужудга келди ва ўрта осиёда кенг тарқалди. шу билан бирга ислом диншуносликнинг мухим тармоғи сифатида қуръон, ҳадис ва бошқа диний манбаларни талқин этиш тавсиф кенг равишда ортди. буларнинг хаммаси ўрта осиёда кенг тарқалди уларни шакллантиришда мавороуннаҳр ва хуросоннинг диншунос олимлари, мутафаккирлари хам катта хисса кушдилар, бу билан улар бутун оламга нам тарқатдилар. умуман қадимги маданиятга эга бўлган ўрта осиёда ислом дини ва диншунослигига ва маънавий маданиятининг пардаси ахлоқшуносликнинг йўналиши сифатида муносабатда бўлинган. хусусан ix асрда мусулмон ўлкаларида хадисшунослик, хадис тўплаш, …

ннинг инсон учун тарбиявий ахамияти, унинг маънавий юксалиши, тозалиги, донолиги, яхши ва ёмонлиги бир-биридан ажрата билиши туради. диннинг хадисларнинг асосий мақсади дўстлик, адолат ўзаро муносабатларни мустахкамлаш, инсонни ёмонликдан саклаш бўлган. имом-ат термизий (824-892) термизийнинг мусулмон оламига машхур қилган асари «жомеъ ат-термизий» ёки «сунан ат-термизийдир. бу ҳадисларда аҳлоқий масалалр, инсонпарварлик ғоялари ўзининг кенг ифодасини топган. уларда аҳлоқий фазилатлар улуғлани ўғирлик, зўровонлик, ёлғончилик, иккиюзламачилик, маманлик, каби салбий хислатлар қораланади. термизий мероси фақат диний ахамиятга эга бўлиб қолмай, у ахлоқшунослик тарихида хам муҳим ўрин тутди. феодализм жамиятида дин хукмрон мафкура бўлиши билан бирга маданиятнинг хамма сохасида ўз ифодасини топди. маънавиятнинг кўп шакллари ислом тасаввуф (суфизм) ақидаларини эътироф этибгина қолмади, таълим тарбияни улар асосида олиб бориҳда фаол қатнашди. тасаввуфда рухни камолотга ва унинг сўнги мақсади оллоҳга эришув йўллари турт босқичдан иборатдир: 1. шариат-унинг барча талабларини бажариш ва унга бўйсиниш 2. тариқат-ўзини шақхсий истакларидан воз кечиб пир ихтиёрига топшириш. 3. маърифат-яхшлик ва ёмонликдан қолиб билан …

н интилиш, бекорга вақтни ўтказмаслик. 4.хури дар дам-инсон бу оламнинг якуни, улар доим табиатдан, унинг ноз неъматларидан фойдаланиши, баҳра олиши, қийинчиликлардан қўрқмаслиги, ўз мақсадларини рўёбга чиқариши лозим. ўрта осиёда турли сўфийлик оқимларининг таъсири xix асрларга қадар давом этганини кўрамиз. сўфизм мусулмон мамлакатлари хаётида мухим ижтимоий мафкуравий ва маданий ролъ ўтказди. у маориф, таълим тьарбияга катта таъсир кўрсатди. мазкур даврда диний педагогика назанияси, таълим услублари, маориф тизими яратилди. 2.ўрта осиё давлатларида мактаб ва педагогика. vii-viii асрларда араб истилоси натижасида халфалик деб аталган катта давлат вужудга келди. бу давлат таркибига арабистондан ташқари сурия, фаластин,миссопотамия, эрон, ўрта осиё ва шимолий африка ва пирней ярим оролининг жануби киради. истилочилар ўзлар бўйсундирилган халқларга янги динни – ислом динини зўрлаб қабул қилдирдилар. босиб олигнан территорияларда ислом дини билан бирга шу диннинг «муқаддас» китоби бўлган қуръоннинг тилини, яъни араб тилини ўрганиш жорий қилинди. умуман олганда ўрта осиёда араб тили диний тил сифатида қўлланиши кенг ёйилди. форс-тожик тили …

олган савдогарларнинг болаларигина шундай қилардилар. савдогарлардан ташқари солиқ ундириш ва маъмурий ёзишмалар билан шуғулланувчи мирзалар ҳам саводли бўлиши ва ҳисоблашни билиши керак эди. халифаликнинг ўзида ва унинг территориясидаги янги давлатларда мирзалар (дабирлар) кўпайиб кетди. фаробийнинг ёзишича моҳир дабир араб тилини луғат ва грамматикаси, риторикани мантиқни ва ўз фикрини баён қила олишни, хуснихатни ва арифметикани билиши лозим эди. дабирлар ўз илмини бойитиши учун араб ва форс-тожик тилларида ёзилган 30 га яқин асарни ўқиб чиқишини тавсия қилинган. мачитлар ҳузуридаги қадимий қорихона мактаблари маълумки, ислом дини бориб етган жойларнинг мачитлар очила берди. чунки диний раҳбарлар қуръонни тузганларидан кейин уни кўчириб ёзадиган котиблар тайёрлаш учун мактаблар очиш лозим бўлиб қолди. қуръонни кўчириб ёзишни савобли иш деб эълон қилдилар. хотиблар биттадан қуръонни кўтариб олиб, уни қироат билан ўқиб берадиган бўлиб қолдилар. қадимги вақтларда савод чиқари ҳарф ва сўзларни ёзишни ўргатадиган бошланар эди: мактаб, яъни ёзиш ўргатадиган жой деган арабча сўзнинг маъноси ҳам келиб чиққан. мадраса …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар"

1663883055.doc урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар режа: 1. урта аср даври ва унинг ижтимоий тузуми. 2. урта осиё давлатларида мактаб ва педагогика. маориф тизими: диний мактаблар, касб-хунар мактаби,феодаллар мактаби. таълим мазмуни ва услублари, шакллари. 3.хунар ва табиат тугрисидаги билимлар мактаби. 4.синфий характердаги феодаллар мактаби. кулдорлик жамиятининг инкирозга учраши, янги феодал жамиятнинг пайдо булишига олиб келди.бу тузим кулдорлик тизимидан куйидагича фарк килар эди: асосий ишлаб чикарувчи куч дехкон хужалиги, ерга эга феодаллар, рухонийлар, аристократлар эга эди.дехконлар феодал тузумининг катта асосий кучи ва педагогик таянчи эди. феодализм жамиятида хамма ерларнинг эгаси булиб колган ва уз жамият...

DOC format, 86.5 KB. To download "урта аср тузумида тарбия, мактаб ва педагогик фикрлар", click the Telegram button on the left.

Tags: урта аср тузумида тарбия, макта… DOC Free download Telegram