хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи

PPTX 616,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1700505548.pptx хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи мавзу: хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи асосий саволлар 1.туркистон ўлкасида диний-исломий татбиявий муассасалари ва педагогик фикрлар тараққиёти. 2.туркистонда жадидчилик маърифатива таълим - тарбия. 3.махмудхўжа беришхбудийнинг педагогик тараққиётга қўшган ҳиссаси. 4.мунаввар қори абдураҳшидхон ўғлининг педагогик қарашлари. мавзуга оид таянч тушунча ва иборалар жадидчилик, диний- исломий тарбия, янги усулдаги мактаб, таълимий-тарбиявий қарашлардаикки оқим ва х.о. асосий масаланинг баёни: хix асрнинг ўрталарида туркистон ўлкасида бошланғич маълумот беришадиган мактаб ҳамда ўрта ва олий диний таълим беришадиган мадрасалар мавжуд эди. мактабларнинг аксарияти, шу жумладан, қишлоқ мактабларининг кўпчилиги диний таълим беришувчи энг оддий бошланғич мактаблар эди, ҳолос. бу мактабда мачитларнинг имомлари, саводхон муллалар дарс беришардилар. бундай мактабларда ўқитиш энг оддий диний вазифаларини ўргатиш билан, яъни араб тилида ёзилган қуръонни ўқишни ўргатиш, ҳар бир мусулмон учун зарур бўлган асосий вазифаифаларини билдириш билан чекланарди. шаҳар мактабларида диний таълимдан ташқари, умумий таълим элементлари-ёзиш ва ҳисоблаш йўллари ўргатилар, халқ орасида …

чун дарсликларнинг литография усулида нашр қилиш йўлга қўйилди. марказий осиё россия томонидан босиб олингандан кейин мактаб ва мадрасаларида баъзи ўзгаришлар юз беришрди. мусулмон мактаблари учун босмахонада чоп қилинган дарсликлар пайдо бўлди. козондан босмахонада нашр қилинган қуръон ва хафтияклар, хиндистон ва эрондан шоирларнинг литографияда чоп қилган тўпламлари келтирилди. тошкентнинг ўзида ҳам мактаблар учун дарсликларнинг литография усулида нашр қилиш йўлга қўйилди. xx аср бошларида эса мадрасаларида рус тилини ўқитиш жорий қилинсин деган кўрсатмага биноан 1913-17 ййилларда баъзи мадрасаларида рус тилини ўқитиш жорий қилинди. туркистон ўлкасида йирик марказий шаҳарларида оли таълим маскани ҳисобланган қуйидаги мадрасалар: бухорода-80, қўқонда-40, самарқандда-22, марғилонда-28, тошкентда-17, хива хонлигида-130 мавжуд бўлиб, уларда 400 дан 5000 гача талаба тахсил оллар эди. 1906 йилга келиб, биргина самарқанд вилоятининг ўзида мусулмон мактаби бор эди, уларда 1482 ўқитувчи 12740 талабага сабоқ беришрган. феруз фармонига мувофиқ 1904 йилнинг 10 ноябрида ўрганчда 1-янги усул мактаби очилди. унда хусайн кушаев деган туркиядан келган ўқитувчи ёшларга таълим-тарбия беришра …

а ерлари русия тасаруфига ўтади ва ўлкада туркистон генерал губеришрнаторлиги ташкил этилади. шу билан марказий осий мустамлака давлатига айлантирлади. чор хукумати томонидан xx асрнинг 60-йилларида мактаб уставлари тасдиқланиб, шулар асосида бошланғич ҳамда ўрта мактаблар қайта тузилиб, рус бўлмаган халқлар учун мактаблар ташкил этишга доир давлат ҳужжатларни ишлаб чиқишга киришдилар. «жуда кам руслашаган халқлар», буларга шарқий сибирь ва поволжье халқлари кирар эди. бу халқлар учун очилган мактабларда ўқиши она тилида бошлаш ва кейинчалик рус тилида ўқитишга ўтиш тавсия қилинар эди; «руслар ҳам яшайдиган районларда яшовчи халқлар». бу жойлардаги мактабларда ўқитишнинг дастлаб рус тилида олиб бориш айрим ҳолларда она тилининг ёрдамига таяниш ва мумкин қадар тезроқ фақат рус тилида ўқитишга ўтиш тақлиф қилинар эди (масалан, грўзин болалари ўқитиладиган мактабларда ўқитиш шундай олиб борилади); «етарли даражада руслашаган халқлари». украинлар, белорусь ва бошқалар, буларнинг мактабларида ўқитишни фақат рус тилида олиб бориш тайинланган эди. xx асрнинг 70-80 йилларида ўзбекистон халқ таълим равнақи мамлакатда олий таълимни …

риш машинасининг хайдовчиси, 26 та мактабда котиба-машинистика каби касблар бўйича ўқувчилар таълим берилди. республикада олий ва ўрта махсус ўқув юртларининг сони кўпайди. 4 та олий ўқув юрти ва 28 та техникум очилди, халқ ҳўжалиги учун 450 мингга яқин мутахассис тайёрлаб берилди. 1975-76 ўқув йилида ўзбекистоннинг 960 та қишлоқ советида, 162 та шаҳар ва шаҳар типидаги пасёлкасида, 9642 та умумий таълим мактаби иш олиб борди. бу мактабларида 38028 минг ўқувчига 237,5 минг ўқитувчи сабоқ берди. ўзбекистон республика ҳукумати барча жамоа ташкилотлари, корхона ва муассасаларининг доимий диққат эътибори, шунинг дек, ўқитувчилар халқ маорифи бўғинлари ҳамда педагогика ўқув юртларида ходимларнинг катта меҳнатлари туфайли ўтган. 1981 йилда улкан мувафаққиятлар қўлга киритилар олинган юксак мажбуриятлар асосан бажарилди. халқ моарифи соҳасидакатта ишлар қилинди. умумий мажбурий ўрта таълим мувафақиятли равишда ҳал этилди. ёш авлодга тарбия беришда атрофлича ёндошиш натижасида, айниқса меҳнат ахлоқий ва ғоявий- сиёсий тарбия ишларида самарали натижаларга эришилди, унинг шакл ва методлари такомилаштирилди. vii-xi синф …

эса қайта тубдан ўзгартирилиб, ўрта ҳунар техника билим юртларига айлантирилди. халқ ҳўжалиги учун зарур бўлган ўрта махсус маълумотли мутахассислар тайёрлаш сифати янада оширилади. ўрта маълумотга эга бўлмаган, ишлаб чиқаришдаги фаол ёшлар учун кечки (сменали) ва сиртқи мактаблар сақланиб қолади. шунинг дек, бундай мактабларда таълим ва тарбия бериш сифати, ишни тўғри режалаштиришга алоҳида эътибор берилади. адабиётлар рўйхат: к.хошимов, с.н нишонова, м.иномова, р.хасанов «педагогика тарихи» т.: ўқит 1996 й. хайруллаев ва бошқалар «ўзбекистон педагогикаси антологияси» т.: 1995 й. а.авллоний «туркий гулистон ёхуд аҳлоқ». н.йўлдошев «раҳбари нажод» асарида бола тарбияси масалалари. «халқ маорифи» жўрнали 1993 й. 3-4 сонлари. эътиборингиз учун раҳмат ! 16 image1.gif image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.gif

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи"

1700505548.pptx хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи мавзу: хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи асосий саволлар 1.туркистон ўлкасида диний-исломий татбиявий муассасалари ва педагогик фикрлар тараққиёти. 2.туркистонда жадидчилик маърифатива таълим - тарбия. 3.махмудхўжа беришхбудийнинг педагогик тараққиётга қўшган ҳиссаси. 4.мунаввар қори абдураҳшидхон ўғлининг педагогик қарашлари. мавзуга оид таянч тушунча ва иборалар жадидчилик, диний- исломий тарбия, янги усулдаги мактаб, таълимий-тарбиявий қарашлардаикки оқим ва х.о. асосий масаланинг баёни: хix асрнинг ўрталарида туркистон ўлкасида бошланғич маълумот беришадиган мактаб ҳамда ўрта ва олий диний таълим беришадиган мадрасалар мавжуд эди. мактабларнинг аксарияти, шу жумладан, қишло...

Формат PPTX, 616,4 КБ. Чтобы скачать "хх-аср бошларида туркистон мактаб-маориф ва педагогиканинг ахволи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: хх-аср бошларида туркистон макт… PPTX Бесплатная загрузка Telegram