халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1557121583_74238.doc халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши режа: 1. халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши 2. қуръон - исломнинг асосий манбаи ва қадимий тарихий ёдгорлик 3. ақидалар халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши юқорида айтилиб ўтилганидек, муҳаммад расулуллоҳ 632 йилда вафот этди. бу даврга келиб мусулмонлар давлати ямандан синой ярим оролигача, қизил денгиз соҳилларидан марказий қум саҳросигача чўзилган ҳудудларни ўз ичига олган катта мамлакат эди. бу ерларда ислом ҳукмрон динга айланди. муҳаммад вафотидан кейин унинг ўринбосарлари ёки ноиблари (арабча халифалар) давлатни бошқара бошлаганлар ва шу муносабат билан мусулмонлар давлати «араб халифалиги» деб ном олган. пайғамбаримиз муҳаммад (с.а.в.)нинг «мендан кейин халифалик 30 йил давом этади. ундан сўнг подшоҳликлар пайдо бўлади», деган ҳадислари бор. (имом ат-термизий). ҳақиқатдан ҳам, пайғамбаримиз башоратларини тарих тасдиқлади. 30 йил хулофойи рашидийлар, абу бакр ас-сиддиқ, умар бин ал-ҳаттоб, усмон бин аффон, али бин абу толиб 632-661 йиллар давомида исломни асл ҳолида сақлаган ҳолда халифалик қилдилар. …
2
сундирилди ва уларни мадина ҳокимияти қўл остида бирлаштириш охирига етказилди. иқтисодий, сиёсий ҳамда мафкуравий жиҳатлардан мустаҳкамланиб олган араб халифалигининг қўшни мамлакатларни босиб олиш учун юришларининг биринчи босқичи умар даврида бошланди. бу даврда, яъни 638 йили дамашқ, 640-йили қуддус (иерусалим) олинди. фаластин ва сурия ерлари тўла равишда халифалик қўлига ўтди. шу вақтнинг ўзида месопатамия ва эронга ҳам юришлар бошланди. 637 йили араб қўшинлари эрон пойтахти теҳронга бостириб кирдилар. 644-645 йилларда ҳиндистон чегараларига яқинлашдилар. шимол ва шимолий-шарқ томонга юриш бошлаган араб қўшинлари 640 йили арманистонни босиб олдилар. 639-йилда мисрга ҳужум бошланди ва 647 йилгача араблар шимолий африка соҳилларини тунисгача эгаллаб олдилар. умар заҳарлаб ўлдирилгач халифалик тахтига муҳаммад-нинг яқин дўстларидан бўлган усмон ибн аффон (учинчи халифа) ўтирди. унинг халифалик йиллари (644-656 йиллар) 12 йил давом этган. у вафот этгач ўрнига пайғамбарнинг куёви ва амакисининг ўғли али ибн толиб ўтди ва (656-661-йиллар) 5 йилгина халифалик қилди. усмон ва али халифалиги даврида ҳам истилолар давом …
3
роуннаҳрда уларга қарши муқанна, сумбоб, муғ, гурак, дивашти бошчилигида йирик халқ қўзғолонлари бўлди. араблар маҳаллий халқлар сиғинадиган оташпарастлик ибодатхоналарини бузиб ташладилар. китобларни маъжусий китоблар деб ёқиб юбордилар. маҳаллий олимларни, саводли кишиларни ўлдирдилар ёки қул қилиб олиб кетдилар. булар тўғрисида 10-асрда яшаган муҳаммад наршаҳий ўзининг «бухоро тарихи» деган 2 жилдли китобида ва абу райҳон беруний ўзининг «ўтмиш халқларидан қолган ёдгорликлар» деган китобида маълумотлар қолдирганлар. босиб олинган ерларда ислом динини киритиш учун ҳамма воситалар (қуролли кучлар ҳам, даъват, тарғибот, солиқ сиёсати ҳам, пора, имтиёзлар беришлар ҳам) ишлатилди. ислом дини 9-10-асрларда татаристонда, 10-12-асрларда бошқирдистонда тарқалди. қозоғистон ва қирқғизистонда исломнинг киритилиши 19-асрда ҳам давом этди. шимолий кавказ халқлари ўртасида ислом, 14-асрда кабардинлар ва балкарлар, 19-асргача чеченлар ва ингушлар орасида ёйилди. нисбатан қисқа тарихий муддат ичида араб халифалиги ўша замондаги энг катта империя бўлган византиянинг жуда катта ҳудудларини босиб олди. эронда сосонийлар империяси бутунлай тугади. бунинг натижасида амударё соҳилларидан шимолий африкагача, тбилиси ва дарбанддан яман …
4
омиллардан биридир. хоразм эса четда турарди. бу арабларга енгил ғалаба қилишга вазиятни пайдо қилган эди. босиб олинган барча ҳудудларда халифаликка бўйсунувчи ҳокимликлар ташкил топди, халқлардан давлат ҳисобига ва маҳаллий ҳокимият учун ўнлаб солиқлар, ўлпонлар йиғиб олинарди. кўп шаҳар ва қишлоқларда масжид, мадрасалар, диний мактаблар, катта руҳонийлар мақбаралари, кўплаб қаландархоналар вужудга келиб, ислом урф-одатлари ва шариат дастурлари турмушга чуқур сингиб кетди, ягона ислом мафкураси ва «мусулмон маданияти» ҳукмронлик қилди. халифаликка бўйсундирилган халқлар ўртасида садво-сотиқ кучайди. «ипак йўли» орқали ўзаро алоқалар олиб борилди. ҳозирги замонда ислом жаҳон динидан бири сифатида 120 давлатда тарқалган, дунёда 1 миллиарддан кўпроқ мусулмон-лар мавжуд. арабистон ярим оролида, кичик осиёда, шимолий африкада, осиё қитъасида, европа, америка қитъаларида ҳам мусулмонлар яшайдилар. 28 давлатда ислом дини расман давлат дини ҳисобланади. (эрон, покистон. саудия арабистони, қатар, бирлашган амирликлар, қувайт ва бошқалар). энг кўп мусулмонлар араблар (136 млн киши). индонезия - мусулмон давлатлари орасида аҳолиси энг кўп (153 млн. киши) мамлакатдир. мусулмон …
5
ида ҳам исломнинг мавқеи ва таъсири кучайди, диндорлар фаоллашди, диний ташкилотлар актив иш олиб бормоқда. ўзбекистон мусулмонлари идораси бошқармаси ҳайъати, унинг раиси - муфтий жаноблари халқаро мусулмон мамлакатлари ташкилотлари ишларида фаол қатнашмоқда, турли мусулмон давлатларидан мамлакатимизга тез-тез меҳмонлар келиб, бизда ислом қанчалик иззатда эканини кўриб мамнун бўлмоқда. «собиқ шўро даврида республикамизда бор-йўғи 89 та масжид ва 2 та мадраса фаолият кўрсатган бўлса, ҳозир ўзбекистон мусулмонлари идораси бошқаруви остида расмий рўйхатдан ўтган, барча қулайликлар яратилган 1700 масжид, 10 та мадраса ва тошкент ислом институти фаолият кўрсатиб турибди. шунингдек, 1999 йил 9 апрел куни президентимиз и.а.каримовнинг фармонига асосан тошкент ислом университети ташкил этилди. ҳар йили мазкур олийгоҳ ислом тарихи ва фалсафаси, диний қонунчилик, иқтисод ва табиий фанлар факультетларига 100 дан ортиқ талабаларни қабул қилади». (қаранг: динлар ҳақида маълумот. тошкент-2000. буклет. 2-буклам) қуръон - исломнинг асосий манбаи ва қадимий тарихий ёдгорлик қуръон суралари парча-парча ҳолда муҳаммад пайғабарга 22 йил (ҳижрий йил ҳисобида 23 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши"

1557121583_74238.doc халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши режа: 1. халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши 2. қуръон - исломнинг асосий манбаи ва қадимий тарихий ёдгорлик 3. ақидалар халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши юқорида айтилиб ўтилганидек, муҳаммад расулуллоҳ 632 йилда вафот этди. бу даврга келиб мусулмонлар давлати ямандан синой ярим оролигача, қизил денгиз соҳилларидан марказий қум саҳросигача чўзилган ҳудудларни ўз ичига олган катта мамлакат эди. бу ерларда ислом ҳукмрон динга айланди. муҳаммад вафотидан кейин унинг ўринбосарлари ёки ноиблари (арабча халифалар) давлатни бошқара бошлаганлар ва шу муносабат билан мусулмонлар давлати «араб халифалиги» деб ном олган. пайғамбаримиз муҳаммад (с.а.в.)нинг «мендан кейин халифалик...

DOC format, 73.5 KB. To download "халифалар ҳукмронлиги ва исломнинг жаҳон динига айланиши", click the Telegram button on the left.