ислом дини ва унинг тарқалиши тарихи

DOC 124.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1451620907_62805.doc ислом дини ва унинг тарқалиши тарихи режа 1. исломгача арабистондаги ижтимоий-сиёсий ҳолат. 2. ислом динининг вужудга келиши. 3. ислом дини таълимоти. 4. қуръон ва ҳадис – ислом динининг манбалари. исломгача арабистондаги ижтимоий-сиёсий ҳолат “жоҳилия” сўзи араб тилида билимсизлик, нодонлик маъноларини беради. исломдан аввал араблар орасида “ал-васания” – кўпхудолик ҳукм суриб, улар яккахудолик эътиқодидан бехабар бўлганлиги сабабли бу давр “жоҳилия” деб аталган. бундан ташқари халқ орасида норасида қизларни тириклайин кўмиш, майхўрлик ва бошқа ахлоқий бузуқликлар кенг ёйилган эди. баъзи тадқиқотчилар жоҳилия даври юз эллик-икки юз йил давом этган деган фикрни билдирадилар. бироқ ушбу даврнинг муддати манбаларда аниқ белгиланмаган. арабистонда ҳар хил худоларнинг тимсоллари – санамлар қачон пайдо бўлгани ҳақида муайян тарихий маълумотлар йўқ. баъзи тарихчиларнинг хабар беришича, арабистонга биринчи бўлиб санам келтириб ва унга ибодат қилишни бошлаб берган амр ибн луҳай исмли шахс бўлган. у шомга тижорат мақсадида тез-тез сафар қилиб турарди. шомда эса бутпарастлик, турли санамларга сиғиниш одатлари анча …
2
бирга арабистон ярим оролига яҳудий дини ҳам кириб келди. арабистон яҳудийлари ҳақида, асосан, қуръон, ҳадис, тафсир, сийра ва тарих китоблари хабар беради. бу мавзуга аниқлик киритадиган ҳозирга қадар топилган ҳужжатларнинг энг қадимийси янги бобил подшоҳи набонидга (мил. ав. 555-539 й.) тегишли хроникадир. унда айтилишича, милоддан аввалги 552-542 йиллар шимолий арабистондаги тейма шаҳрини ўзига пойтахт қилиб олган набонид бу ердаги шаҳарларни ўзлаштириш мақсадида бобилдан талайгина аҳолини кўчирган. улар орасида кўпчиликни яҳудийлар ташкил қилган. маълумки, бундан олдинроқ (мил. ав. 586 й.) навуходоносор ii қуддусни забт қилганида салкам 30 минг яҳудийни асир қилиб, бобилга келтирган ва “бобил асирлиги” 50 йил давом этган. шундан сўнг ҳам баъзи яҳудийлар фаластинга қайтмай бобилда қолиб кетганлар. арабистон ярим оролида яҳудийлик билан бир қаторда христианлик дини ҳам тарқалган. христианлар бу ерда кенг тарғиботчилик ишларини олиб борганлар. улар арабистонга қачон кириб келганлиги номаълум. тарихий манбаларда хабар берилишича, қул савдоси бу ерга христианларнинг кириб келишида асосий омиллардан бири бўлган. византия …
3
ибн сайидоларни келтириш мумкин. ислом динининг вужудга келиши “ислом” – (араб. бўйсуниш, итоат этиш) – аллоҳга тил билан имон келтириб, дил билан тасдиқлаш, унинг кўрсатмаларига бўйсунишни англатади. муҳаммад пайғамбар ҳаёти. муҳаммад ибн абдуллоҳ ибн абд ал-мутталиб арабистон тарихида “фил воқеаси” номи билан машҳур жангдан 50 кун кейин таваллуд топгани ҳақида илк ислом манбаларида хабар берилади. пайғамбарнинг таваллуд санаси милодий 570 йилга тўғри келади. оталари абдуллоҳ ўз ўғли муҳаммад туғилмасидан олдин савдо иши билан шомдан қайтаётиб ясрибда (ҳозирги мадина шаҳрида) вафот этган. оналарининг исми омина бинт ваҳб бўлиб, бану зуҳра уруғидан эди. манбаларда пайғамбарнинг таваллуд кунларида турли мўъжизалар рўй бергани ҳақида хабар берилади. ушбу ҳодисалар ҳақида кўплаб тарихчилар ўз асарларида ривоятлар қолдирганлар. у кишининг оналари ҳомиладор бўлганида тушида “сен бутун инсонларнинг улуғига ҳомиладор бўлдинг, у дунёга келгач, исмини муҳаммад қўйгин” деган овоз эшитди. шунга кўра туғилган пайтларида боболари “муҳаммад”, яъни “ғоят мақтовли” деган исмни қўйдилар. ислом таълимотига кўра, муҳаммад пайғамбар номлари …
4
и ҳасталаниб, ўлим тўшагида ётган пайтда ўғиллари орасида энг саховатли ва меҳрибон бўлган абу толибни чақириб, муҳаммад алайҳис-саломни ўз қарамоғига олишни буюради. отаси вафотидан сўнг амакилари абу толиб ўз отасининг васиятига биноан уларни ўз қарамоғига олди. пайғамбар ёшлик чоғларида икки марта шомга, бир марта яманга карвон билан бирга сафарга чиқдилар. шомга биринчи марта 12 ёшга тўлганда, иккинчи марта 25 ёшга, яманга 17 ёшга тўлганда сафар қилдилар. 12 ёшга етганда амакилари абу толиб шомга сафарга отланди. энг яқин кишисидан айрилиб қолиш бўлғуси пайғамбарга қаттиқ таъсир қилиб, маъюс қолганини кўрган абу толиб болани бирга олиб кетишга жазм қилди. уларнинг карвони шом йўлидаги бусра номли мавзеда тўхтади. яҳудийларнинг олимларидан буҳайро исмли бир роҳиб узоқдан карвоннинг келишини кузатиб турар эди. кўрдики, карвон билан бирга бир булут ҳам келаяпти. карвон бир дарахт остига тўхтади. булут ҳам ўша дарахт тепасига қўнди. буҳайро дарҳол бир зиёфат тайёрлади. абу толибни шериклари билан ибодатхонага таклиф қилди. бўлажак пайғамбар ҳақидаги …
5
ни қайта қуриш жараёнида муқаддас саналган “ҳажар ал-асвад” (“қора тош”)ни ким кўтариб ўрнига қўяди, деган масалада тортишиб қоладилар. шунда улардан бири: “эрталаб сафо эшигидан ким биринчи кириб келса, ўша бизга ҳакамлик қилсин” дейди. эрталаб сафо тарафидан муҳаммад алайҳис-салом кириб келадилар. уни кўрган оламон “муҳаммад ал-амин (ишончли муҳаммад) келди” деб хурсанд бўладилар. у киши чопонларини ечиб, унинг устига “қора тош”ни қўйиб, барча қабила бошлиқларини чопонни бараварига кўтаришга буюрадилар ва ўзлари келтирилган қора тошни жойига олиб қўядилар. муҳаммад алайҳис-салом ўз зукколиклари билан қабилалар ўртасида чиқиши мумкин бўлган низонинг олдини олгандилар. ваҳийнинг нозил бўлиши. макка даври. милоднинг 610 йилда, яъни муҳаммад алайҳис-салом 40 ёшга етганда кўпроқ ёлғизликни қумсайдиган бўлиб қоладилар. кўпинча маккадан уч мил юқоридаги нур тоғида жойлашган ҳиро ғорига кетар ва рамазон ойини у ерда кечириб, ибодат қилардилар. ғамлаган озуқалари тугагач, хадича олдига қайтар, бу ерда бироз қолиб, яна ўша ғорга кетардилар. манбаларда айтилишича, пайғамбарликнинг илк белгиси сифатида у кишининг қулоқларига ғойибдан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ислом дини ва унинг тарқалиши тарихи"

1451620907_62805.doc ислом дини ва унинг тарқалиши тарихи режа 1. исломгача арабистондаги ижтимоий-сиёсий ҳолат. 2. ислом динининг вужудга келиши. 3. ислом дини таълимоти. 4. қуръон ва ҳадис – ислом динининг манбалари. исломгача арабистондаги ижтимоий-сиёсий ҳолат “жоҳилия” сўзи араб тилида билимсизлик, нодонлик маъноларини беради. исломдан аввал араблар орасида “ал-васания” – кўпхудолик ҳукм суриб, улар яккахудолик эътиқодидан бехабар бўлганлиги сабабли бу давр “жоҳилия” деб аталган. бундан ташқари халқ орасида норасида қизларни тириклайин кўмиш, майхўрлик ва бошқа ахлоқий бузуқликлар кенг ёйилган эди. баъзи тадқиқотчилар жоҳилия даври юз эллик-икки юз йил давом этган деган фикрни билдирадилар. бироқ ушбу даврнинг муддати манбаларда аниқ белгиланмаган. арабистонда ҳар хил худоларнинг тимс...

DOC format, 124.0 KB. To download "ислом дини ва унинг тарқалиши тарихи", click the Telegram button on the left.