араб яримороли, араблар ва исломнинг пайдо бўлиши хақида тарихий маълумот

DOC 100.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664132647.doc араб яримороли, араблар ва исломнинг пайдо бўлиши хақида тарихий маълумот режа: 1.арабистон табиати, аҳолиси ва унинг машғулоти. 2.муҳаммад пайғамбар (с.а.в.) ва исломнинг пайдо бўлиши 3.тўғри йўлдан борган халифалар (хулафои рошидин) маълумки, ислом динининг асосий халқи қолоқ, бадавий, бутпараст бўлган марказий ва шимолий арабистонда вужудга келиши ҳар бир мусулмон, ҳатто, му-сулмон бўлмаган киши учун ҳам ақл бовар қилмайдиган бир мўъжизадир. жанубий арабистондаги яман давлати денгаз ва қуруқликдаги савдо-сотиқ ишларида ривожланган, қизил денгиз ва ҳинд океани бўйлаб ўтадиган кемалар тўхтайдиган, сурия ва мисрдан карвон йўллари келиб тақаладиган марказ, сув иншоотлари ривожланган, яккаҳокимлик ҳукм сурган мамлакат эди. шунга қарамасдан, ислом жанубий арабистонда эмас, марказий, ғарбий ва шимолий арабистонда вужудга келди. кўчманчи араблар саҳроларда чодир қуриб, шаҳарликлар фақат савдо-сотиқ ва ҳаж қилувчилардан тушган даромад билан яшаганлар. яриморолнинг ўтроқ халкдари орасида қабилачилик тузуми сақланиб қолган эди. қабилалар мустақил бўлиб, баъзан қўшилиб иттифоқ бўлишар, баъзан тезда ажралиб кетишарди. «араб» сўзини «саҳройи» ёки «кўчманчи» деб тушуниш …

томонидан асосланмаган. iv—v асрларда румлар (византияликлар), эронликлар ва яманликлар асос солган яна учта давлат бўлган: 1) ғассонийлар, iii асрда жанубий яманда ташкил топиб ҳурон, иорданиянинг шарқи, финикия, ливан ва фаластинни ўз ичига олган, пойтахти ҳира шақри бўлган, румликларга хизмат қилган; 2) лахмийлар (602 йилгача) ички арабистонда вужудга келган; 3) кин-дийлар давлати, пойтахти ҳазрамавт шаҳри бўлган. араб қабилалари жуда кўп маблағларини ўзаро урушларга сарфлаган эдилар. бу уларни ниҳоятда кучсизлантириб қўйган ва ислом ғояси тез тарқалишига имкон туғдирган эди. бадавий арабларнинг моддий аҳволи ночор бўлган. улар табиат инжиқликларига қарши курашишда ожиз бўлганлар. кўплаб чорва ҳайвонларига эга бўлсалар ҳам, турмуш тарзи бу ҳайвонларни узоқ ушлашга имкон бермаган. баъзи кучли қабилалар ўз ерларидан ўтган савдогарлардан бож олиб ҳам турганлар, баъзи бадавийлар эса рум (византия) ва эронга муҳожир бўлиб кетиб, уларнинг қўшинида ёлланиб аскарлик қилиб яшаганлар. бадавийларча яшашнинг энг яхши йўлларидан бири ўтроқ деҳқонларни талаш ёки бошқа кўчманчиларга ҳужум қилиш бўлган. бу ҳолда чорва моллари …

орол жанубида катта майдонни босиб олиши аҳолининг кўпчилик қисмини кўчманчилик ҳаётига қайтишга олиб келди. араб ярим-оролининг ғарбида қизил денгиз соҳиллари бўйлаб чўзилган ҳижоз вилояти бу даврда иқтисодий жиҳатдан бир мунча ривожланган эди. бу ердан ўтадиган карвон йўли iv аср ўрталарида жанубда яман орқали ҳабашистон ва ҳиндистонни, шимолда сурия орқали миср, византия (рум) ва эронни боғлаган эди. ҳижознинг энг йирик қадимий шаҳри макка йирик савдо-сотиқ ва диний маросимлар марказига айланди. 500 йил охирига келиб, бу шаҳарни қурайшийлар босиб олиб, унинг яқинида яшайдиган кинона қабиласи билан шартнома тузади. шимолдан жанубга қараб кетиб, қизил денгизни эрон билан боғлайдиган йирик савдо йўли туташтирилди. жазирама иссиқ, бағри тоғу тошлар билан ўралган ҳосилсиз водийда жойлашган макка авваллари битта замзам булоғи туфайлигина яшарди. кейинчалик бу булоқ муқаддас сувга айлантирилди. макка птолемей томонвдан тилга олинган қадимий шаҳардир. шаҳарни қурайший уруғларидан бўлмиш зодагонлар бошқарар эди. шаҳар ҳабашистондан ёллаб келтирилган ҳабашлар томонидан мудофаа қилинарди. кейинчалик уларга қўшни қабилалардан ёлланганлар ҳам …

и жиҳатидан макканинг бошқа шаҳарларга нисбатан мавқеи катта эди. маккада каъба ибодатхонаси мавжуд бўлиб, ундаги қоратош ва уч юздан ортиқ қабила худоларининг бутлари туфайли бу шаҳар атрофдаги жуда кўп қабилалар халқлари учун муқаддас шаҳар ҳисобланарди. ўша даврда кучли давлатлар бўлган византия би лан эрон ўртасида яманни қўлга киритиш ва карвон йўлларини ўз қўлига олиш учун кураш кетади. яман сосонийлар ҳукмронлигига ўтган даврларда (572—628) форс кўрфази орқали ҳиндистонга борадиган савдо йўли ривожлана бошлади ва ҳижоз орқали ўтган савдо йўли инқирозга учради. бу ҳолат ҳижоз шаҳарлари ва араб қабилалари ҳаётига маълум таъсир кўрсатиб, ижтимоий-иқтисодий тангликларнинг бошланишига сабаб бўлди. макка ва бошқа шаҳарларда синфий қарама-қаршиликлар кескинлашди. макка зодагонлари ўз ҳокимиятини мустаҳкамлаш ва иқтисодий тангликдан қутулиш йўлларини қидира бошладилар. маълумки, яҳудийлик дини (иудаизм) милоддан аввал бир мингинчи йиллар бошларида фаластин (қуддус)да вужудга келган. арабистон яриморолида кўчиб юрган яҳудий қабилалари милоддан аввалги xiii асрда фаластинни босиб олиб, яҳудий давлатини тузганлар. яҳудийлик ана шу қабилаларнинг диний …

иқод қилувчи қабилалар марказий ва ғарбий арабистоннинг айрим воҳаларида ҳам бор эди. насоро дини эса, асосан, араб яриморолининг шимолий қисмида сурия, фаластин, ал-жазира (месопатамия — имки дарё: фурот ва дажла оралиғи)да яшайдиган араб қабилаларининг айримлари ўртасида тарқалган эди. шундай қилиб, яҳудий ва насоро динлари уларнинг айрим мазҳаб ва оқимлари исломдан оддин араб қабилалари орасида тарқалган ва етарли мавқеига эга бўлган. яҳудийлик ва насороликнинг анча таъсирига қарамай, у кўп худога ишонишда араб маданиятининг шимолий томонларига таъсир кўрсатолмаган эди. араб қабилаларини бирлаштириш, ягона давлат тузиш учун кўпхудоликни, санамларга сиғинишни тугатиш ва яккахудолик эътиқоди лозим эди. исломдан олдин ҳанифалар (якка худога ибодат қилишни тарғиб қилувчилар) пайдо бўлиб, ҳар хил қабила худоларига, бут-санамларга эмас, ягона худога (аллоҳга) ишониш, унга ибодат қилишга даъват этган эдилар. ҳанифалик iv аср эхири — v аср бошларида араб яриморолининг бир қанча вилоятларида тарқалган эди. мана шу оқим ибтидоий муносабатлар емирилаётган ва давлат юзага келаётган бир даврда тарқоқ араб қабилаларининг …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "араб яримороли, араблар ва исломнинг пайдо бўлиши хақида тарихий маълумот "

1664132647.doc араб яримороли, араблар ва исломнинг пайдо бўлиши хақида тарихий маълумот режа: 1.арабистон табиати, аҳолиси ва унинг машғулоти. 2.муҳаммад пайғамбар (с.а.в.) ва исломнинг пайдо бўлиши 3.тўғри йўлдан борган халифалар (хулафои рошидин) маълумки, ислом динининг асосий халқи қолоқ, бадавий, бутпараст бўлган марказий ва шимолий арабистонда вужудга келиши ҳар бир мусулмон, ҳатто, му-сулмон бўлмаган киши учун ҳам ақл бовар қилмайдиган бир мўъжизадир. жанубий арабистондаги яман давлати денгаз ва қуруқликдаги савдо-сотиқ ишларида ривожланган, қизил денгиз ва ҳинд океани бўйлаб ўтадиган кемалар тўхтайдиган, сурия ва мисрдан карвон йўллари келиб тақаладиган марказ, сув иншоотлари ривожланган, яккаҳокимлик ҳукм сурган мамлакат эди. шунга қарамасдан, ислом жанубий арабистонда эмас, марк...

DOC format, 100.5 KB. To download "араб яримороли, араблар ва исломнинг пайдо бўлиши хақида тарихий маълумот ", click the Telegram button on the left.

Tags: араб яримороли, араблар ва исло… DOC Free download Telegram