arab yarimoroli, arablar va islomning paydo bo'lishi xaqida tarixiy ma'lumot

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1664134957.doc reja: 1.arabiston tabiati, aholisi va uning mashg`uloti. 2.muhammad payg`ambar (s.a.v.) va islomning paydo bo`lishi 3.to`g`ri yo`ldan borgan xalifalar (xulafoi roshidin) ma`lumki, islom dinining asosiy xalqi qoloq, badaviy, butparast bo`lgan markaziy va shimoliy arabistonda vujudga kelishi har bir musulmon, hatto, mu-sulmon bo`lmagan kishi uchun ham aql bovar qilmaydigan bir mo`jizadir. janubiy arabistondagi yaman davlati dengaz va quruqlikdagi savdo-sotiq ishlarida rivojlangan, qizil dengiz va hind okeani bo`ylab o`tadigan kemalar to`xtaydigan, suriya va misrdan karvon yo`llari kelib taqaladigan markaz, suv inshootlari rivojlangan, yakkahokimlik hukm surgan mamlakat edi. shunga qaramasdan, islom janubiy arabistonda emas, markaziy, g`arbiy va shimoliy arabistonda vujudga keldi. ko`chmanchi arablar sahrolarda chodir qurib, shaharliklar faqat savdo-sotiq va haj qiluvchilardan tushgan daromad bilan yashaganlar. yarimorolning o`troq xalkdari orasida qabilachilik tuzumi saqlanib qolgan edi. qabilalar mustaqil bo`lib, ba`zan qo`shilib ittifoq bo`lishar, ba`zan tezda ajralib ketishardi. â«arabâ» so`zini â«sahroyiâ» yoki â«ko`chmanchiâ» deb tushunish mumkin. tuyakash-badaviy (sahrolik) arablar turmush tarzi juda ibtidoiy bo`lib, ular …

nidan vayron qilingan) badaviylar tomonidan asoslanmagan. ivâv asrlarda rumlar (vizantiyaliklar), eronliklar va yamanliklar asos solgan yana uchta davlat bo`lgan: 1) g`assoniylar, iii asrda janubiy yamanda tashkil topib huron, iordaniyaning sharqi, finikiya, livan va falastinni o`z ichiga olgan, poytaxti hira shaqri bo`lgan, rumliklarga xizmat qilgan; 2) laxmiylar (602 yilgacha) ichki arabistonda vujudga kelgan; 3) kin-diylar davlati, poytaxti hazramavt shahri bo`lgan. arab qabilalari juda ko`p mablag`larini o`zaro urushlarga sarflagan edilar. bu ularni nihoyatda kuchsizlantirib qo`ygan va islom g`oyasi tez tarqalishiga imkon tug`dirgan edi. badaviy arablarning moddiy ahvoli nochor bo`lgan. ular tabiat injiqliklariga qarshi kurashishda ojiz bo`lganlar. ko`plab chorva hayvonlariga ega bo`lsalar ham, turmush tarzi bu hayvonlarni uzoq ushlashga imkon bermagan. ba`zi kuchli qabilalar o`z yerlaridan o`tgan savdogarlardan boj olib ham turganlar, ba`zi badaviylar esa rum (vizantiya) va eronga muhojir bo`lib ketib, ularning qo`shinida yollanib askarlik qilib yashaganlar. badaviylarcha yashashning eng yaxshi yo`llaridan biri o`troq dehqonlarni talash yoki boshqa ko`chmanchilarga hujum qilish bo`lgan. …

yildagi to`g`onning qayta vayron bo`lishidan keyin uni tuzatib bo`lmadi. bundan mamlakatga juda katta zarar yetdi. iv asr oxirida badaviylar qaytadan yarim orol janubida katta maydonni bosib olishi aholining ko`pchilik qismini ko`chmanchilik hayotiga qaytishga olib keldi. arab yarim-orolining g`arbida qizil dengiz sohillari bo`ylab cho`zilgan hijoz viloyati bu davrda iqtisodiy jihatdan bir muncha rivojlangan edi. bu yerdan o`tadigan karvon yo`li iv asr o`rtalarida janubda yaman orqali habashiston va hindistonni, shimolda suriya orqali misr, vizantiya (rum) va eronni bog`lagan edi. hijozning eng yirik qadimiy shahri makka yirik savdo-sotiq va diniy marosimlar markaziga aylandi. 500 yil oxiriga kelib, bu shaharni qurayshiylar bosib olib, uning yaqinida yashaydigan kinona qabilasi bilan shartnoma tuzadi. shimoldan janubga qarab ketib, qizil dengizni eron bilan bog`laydigan yirik savdo yo`li tutashtirildi. jazirama issiq, bag`ri tog`u toshlar bilan o`ralgan hosilsiz vodiyda joylashgan makka avvallari bitta zamzam bulog`i tufayligina yashardi. keyinchalik bu buloq muqaddas suvga aylantirildi. makka ptolemey tomonvdan tilga olingan qadimiy shahardir. …

ligi tufayli tashqaridan bo`ladigan hujum va ichki o`zaro ixtiloflardan xoli edi. undan 450 km shimolda joylashgan yasrib (madina)da esa iv asr oxirlarida qabilalararo qon to`kish kuchaygan edi. shunday qilib, savdo markazi sifatida va atrofdagi qabilalarga ta`siri jihatidan makkaning boshqa shaharlarga nisbatan mavqei katta edi. makkada ka`ba ibodatxonasi mavjud bo`lib, undagi qoratosh va uch yuzdan ortiq qabila xudolarining butlari tufayli bu shahar atrofdagi juda ko`p qabilalar xalqlari uchun muqaddas shahar hisoblanardi. o`sha davrda kuchli davlatlar bo`lgan vizantiya bi lan eron o`rtasida yamanni qo`lga kiritish va karvon yo`llarini o`z qo`liga olish uchun kurash ketadi. yaman sosoniylar hukmronligiga o`tgan davrlarda (572â628) fors ko`rfazi orqali hindistonga boradigan savdo yo`li rivojlana boshladi va hijoz orqali o`tgan savdo yo`li inqirozga uchradi. bu holat hijoz shaharlari va arab qabilalari hayotiga ma`lum ta`sir ko`rsatib, ijtimoiy-iqtisodiy tangliklarning boshlanishiga sabab bo`ldi. makka va boshqa shaharlarda sinfiy qarama-qarshiliklar keskinlashdi. makka zodagonlari o`z hokimiyatini mustahkamlash va iqtisodiy tanglikdan qutulish yo`llarini qidira boshladilar. …

igani ifodalagan. nasoro dinining shakllanishida yahudiylikning ko`p g`oyalari, qadimgi sharq dinlariga xos ayrim tasavvurlar, xususan, sadaqa berib, gunohdan xalos bo`lish, ilohiy xaloskorlar haqidagi tasavvurlar asos bo`lgan. bu din arab yarimoroli xalqlari orasida ham keng tarqalgan edi. yahudiylik yaman arablari o`rtasida keng tarqalgan bo`lib, yahudiylikka e`tiqod qiluvchi qabilalar markaziy va g`arbiy arabistonning ayrim vohalarida ham bor edi. nasoro dini esa, asosan, arab yarimorolining shimoliy qismida suriya, falastin, al-jazira (mesopatamiya â imki daryo: furot va dajla oralig`i)da yashaydigan arab qabilalarining ayrimlari o`rtasida tarqalgan edi. shunday qilib, yahudiy va nasoro dinlari ularning ayrim mazhab va oqimlari islomdan oddin arab qabilalari orasida tarqalgan va yetarli mavqeiga ega bo`lgan. yahudiylik va nasorolikning ancha ta`siriga qaramay, u ko`p xudoga ishonishda arab madaniyatining shimoliy tomonlariga ta`sir ko`rsatolmagan edi. arab qabilalarini birlashtirish, yagona davlat tuzish uchun ko`pxudolikni, sanamlarga sig`inishni tugatish va yakkaxudolik e`tiqodi lozim edi. islomdan oldin hanifalar (yakka xudoga ibodat qilishni targ`ib qiluvchilar) paydo bo`lib, har xil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "arab yarimoroli, arablar va islomning paydo bo'lishi xaqida tarixiy ma'lumot "

1664134957.doc reja: 1.arabiston tabiati, aholisi va uning mashg`uloti. 2.muhammad payg`ambar (s.a.v.) va islomning paydo bo`lishi 3.to`g`ri yo`ldan borgan xalifalar (xulafoi roshidin) ma`lumki, islom dinining asosiy xalqi qoloq, badaviy, butparast bo`lgan markaziy va shimoliy arabistonda vujudga kelishi har bir musulmon, hatto, mu-sulmon bo`lmagan kishi uchun ham aql bovar qilmaydigan bir mo`jizadir. janubiy arabistondagi yaman davlati dengaz va quruqlikdagi savdo-sotiq ishlarida rivojlangan, qizil dengiz va hind okeani bo`ylab o`tadigan kemalar to`xtaydigan, suriya va misrdan karvon yo`llari kelib taqaladigan markaz, suv inshootlari rivojlangan, yakkahokimlik hukm surgan mamlakat edi. shunga qaramasdan, islom janubiy arabistonda emas, markaziy, g`arbiy va shimoliy arabistonda vujudga kel...

DOC format, 70.0 KB. To download "arab yarimoroli, arablar va islomning paydo bo'lishi xaqida tarixiy ma'lumot ", click the Telegram button on the left.

Tags: arab yarimoroli, arablar va isl… DOC Free download Telegram