этномаданият ва миллий ғоя муштараклиги

DOC 111.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1664482911.doc этномаданият ва миллий ғоя муштараклиги режа: 1. миллий ғояда маънавий қадриятларга эга бўлган этнос борлиғи моҳиятининг ифодаланиши. 2. социализм даври халқлари онгида миллий ғояга муносабат 3. миллатлараро муносабатларда майда миллат ва элатлар манфаатларини ҳимоя қилишнинг аҳамияти илмий адабиётларда “этномаданият” тушунчасини “маданият” (лотинча cултура-ерни қайтаишлаш, тарбия, маориф, ривожланиш) категориясиорқалиталқин этишшаклланган. тўғри баъзи адабиётларда мазкур тушунчанинг этимологик мазмунига бошқача ёндашишлар ҳам мавжуд. маданиятнинг субъекти инсон, гуруҳ, жамият, миллат, халқ, пировард мақсади эса мазкур субъектларнинг камолоти. шунинг учун ҳам фалсафийадабиётларда маданиятга халқнинг, миллатнинг, жамоанинг, ногенетик хотираси деб қараш мавжуд. яъни, маданият инсон, халқ, миллат, жамият томонидан яратилган табиий борлиқдан фарқ қилувчи сунъий олам –артефакт; ногенетик хотирадир бу этномаданиятга ҳам таалуқли фандир. бу этномаданиятга ҳам таалуқли таърифдир. этномаданият ижтимоий тарихий воқеъликдир. артефакт халқ, миллат томонидан яратилган сунъий олам. артефактларни ўрганувчи илм соҳаси, назария. ушбу икки ёндашув турли фаолият соҳаларини ифода этади ва улар турлича шаклланган. масалан, этномаданият артефакт сифатида энг қадимги даврларга инсоннинг …
2
бадиий, эстетик, ахлоқий жиҳатларга катта таъсир кўрсатган ижтимоий-тарихий ва маданий–ахлоқий парадигмалардан келиб чиқиб классификациялаш мақсадга мувофиқдир. мазкур концепцияни қуйидаги йўналишларда ифодалаш мумкин. 1.конфуцийлик-даоцизм 2.ҳинд-буддавийлик 3.исовийлик (ғарбона ) 4. ислом(шарқона) 5.глобаллашув(интегратиф) этномаданият атамаси икки иборадан ташкил топган бўлиб: этно ва маданият сўзлари қўшилмасидир. «этнос» сўзи илк бор 1юнон сўзиқадимги грек тилидаги манбаларда учрайди. этно– элат, халқ демакдир ва шу билан бирга, маълум бир элат ёки халққа бўлган ишора.бу ибора бирор халқнинг келиб чиқиши (этногенез)ни ифодалайди. бундай тарзда бизўзбек халқининг келиб чиқиши, унинг этногенези (уруғчилик, насл)ни тушунишимиз керак. шу билан бир вақтда этно ибораси кўпчилик илмий-назарий манбаларда: этнография–халқларнинг келиб чиқиши, турмуши, моддий ва маънавий маданиятини ўрганадиган фан сифатида бўлиб бирор халқнинг турмуши, маданияти ва урф-одатларига хос бўлган хусусиятларини ҳам кўрсатади. этноним тушунчаси ҳам мавжуд, бу халқ номи ёки халқ номини ифодаловчи атамадир. бу сўзни янада мукаммаллаштириш мақсадида этнонимка ибораси ҳам ишлатилиб лексикологиянинг халқ, қабила ҳамда уруғчилик номларини ўрганишга қаратилган бўлимига айтилади. этнограф …
3
ни ўрганадиган фандир. маданият ибораси арабча мадина (шаҳар, кент) сўзидан келиб чиққан экан. шаҳар маъносида келган маданият сўзининг талқини кишилар ҳаётини иккитурдаги кўриниши, яъни кўчманчи-дашту-саҳроларда яшовчи халқлар ҳамда шаҳарда яшаб, шаҳарга хос турмуш тарзида яшовчи халқларга нисбатан ишлатилиб келинган. маданият тушунчаси кенг маънони англатиб жамият ва инсон тарихий тарққиётининг муайян бир даражаси, кишилар ҳаёти ва фаолиятининг турли кўринишларида, шунингдек улар яратган моддий ва маънавий бойликларда ифодаланади. маданият тушунчаси муайян тарихий даврлар, ижтимоий-иқтисодий формациялар, масалан, антик маданият, социалистик маданият, шунингдек инсон фаолияти ёки турмушининг ўзига хос соҳалари, масалан меҳнат маданияти, диний маданият, санъат маданияти, турмуш маданиятини изоҳлаш учун қўлланиб келинади. агарда бу сўзни тор маънода ишлатадиган бўлсак бу атамани кишиларнинг фақат маънавий ҳаёт соҳасига нисбатан мансублигини кўрамиз. миллий ғоя, этномаданият каби миллий ва умуминсоний қадриятлар тушунчалари ҳам мавҳум нарсалар эмас. ғоялар ҳам мазамонларда ҳам долзарб сиёсий-ижтимоий масала ҳисобланиб, жамиятни соғлом, эзгу мақсадлар сари бирлаштириб, халқни маънавий-руҳий жиҳатдан тарбиялаб келган. мустақил ҳаётга …
4
р ғояларнинг шаклланиши билан боғлиқдир. инсоният тарихидан маълумки, ҳар бир давлат ва халқнинг ўз олдига қўйган аниқ мақсади уни амалга оширишда жамият аҳлини бирлаштирадиган, сафарбарликка ундайдиган миллий ғоя бўлмаса у муқаррар равишда ҳалокатга маҳкум бўлади. инсон камолотини фикрсиз тасаввур қилиб бўлмаганидек, жамият тарихини ҳам ғоя ва мафкураларсиз тасаввур қилиб бўлмайди.ғоя ва мафкура, айниқса, миллий ғоя бирданига қисқа муддатда пайдо бўладиган ҳодиса эмас. аслида гуё бирданига пайдо бўлгандай туюлган ғоя замирида ҳам онгнинг кўп асрликтараққиёти ётади. шу жиҳатдан қаралганда миллий ғоя узоқ жараёнларнинг ҳосиласи бўлиб, ўзида халқнинг тарихи, дунёқараши, мақсад ва интилишлари, маънавиятини мужассам этади. миллий ғоя ва мафкура ҳар бир фуқаро онги ва шуурига чуқур таьсир қилиб унинг оила, маҳалла,жамият, давлат, халқ олдидаги бурч ва маьсулияти қай даражада адо этилаётганини назорат қилиб туради. миллий ғоя–миллат тафаккурининг кўп асрлик маҳсули ва давр тақозоси билан такомиллашиб борувчи узлуксиз ҳодисадир. фалсафада, фикрлаяпман, демак яшаяпман, деган ҳикмат бор. миллий ғоя–инсон ва жамият ҳаётига маъно–мазмун …
5
ворлиги, ҳаётийлиги ва ҳаққонийлиги билан ҳаммамизни жалб этадиган бўлмоғи лозим. токи бу мақсад халқни халқ, миллатни миллат қила билсин, қўлимизда енгилмас бир кучга айлансин!»ҳозирги воқеликда миллий истиқлол ғояси ва мафкуралар орасидаги муносабатлар мафкуравий кураш, мафкуравий қаршитуриш, психологик уруш шаклларида кечмоқда. ёт мафкуралар мафкуравий курашларнинг минг йиллик услубларини, шунингдек,замонавийлаштирилган услублари: ахборотмайдонини эгаллаб олиш; мафкуравий диверция, сиёсий индоктринация, мафкуравий инфильтрация, дезориентация, мафкуравий қўпорувчилик ҳаракатларини қўллаш орқали халқимизда ўзбекистоннинг буюк келажагига ишончсизлик уйғотишга, давлат сиёсатини обрўсизлантиришга, одамларнинг ўзини ватан, миллат ҳимоясидан четга тортишга, лоқайдликка эришишга интиладилар. бунда улар бирор хусусий фактни умумлаштириш, ёлғонниҳақиқатгаўхшатибтасвирлаш, кичик муаммодан катта ёлғон ясаш, бир нарсани такрорлайвериш, туйғуни ақлдан устун қўйиш, тингловчининг шахсий манфаатни биринчи ўринга қўйиб, (унга дўст бўлиб кўриниш) «ҳасратлашиш», ҳукуматларни халқларга ёмон кўрсатиш, миллат душманларига раҳмдиллик, ҳамфикрлик туйғуларини уйғотиш, масалан одамларга таниш, қадрдон маълумотларни ишлатиб, (фалон жойда фалон воқеа бўлди), деб ростга ёлғонни улаб юбориш услубларидан мафкуравий курашда фойдаланаяпти. ҳар қандай жамият бундай маккор таҳдидларни енгиши …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "этномаданият ва миллий ғоя муштараклиги"

1664482911.doc этномаданият ва миллий ғоя муштараклиги режа: 1. миллий ғояда маънавий қадриятларга эга бўлган этнос борлиғи моҳиятининг ифодаланиши. 2. социализм даври халқлари онгида миллий ғояга муносабат 3. миллатлараро муносабатларда майда миллат ва элатлар манфаатларини ҳимоя қилишнинг аҳамияти илмий адабиётларда “этномаданият” тушунчасини “маданият” (лотинча cултура-ерни қайтаишлаш, тарбия, маориф, ривожланиш) категориясиорқалиталқин этишшаклланган. тўғри баъзи адабиётларда мазкур тушунчанинг этимологик мазмунига бошқача ёндашишлар ҳам мавжуд. маданиятнинг субъекти инсон, гуруҳ, жамият, миллат, халқ, пировард мақсади эса мазкур субъектларнинг камолоти. шунинг учун ҳам фалсафийадабиётларда маданиятга халқнинг, миллатнинг, жамоанинг, ногенетик хотираси деб қараш мавжуд. яъни, маданият ...

DOC format, 111.5 KB. To download "этномаданият ва миллий ғоя муштараклиги", click the Telegram button on the left.