маданий антропология ва миллий менталитет

DOCX 36,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1493360460_68121.docx маданий антропология ва миллий менталитет •маданият тушунчаси—маданиятларни ўрганишдаги тур-ли йўналишлар—психологик ва социобиологик йўналишлар—со-циологик йўналиш—диффузионизм—хулқ-атворнинг этник сте-реотиплари" маданият ва дин—экзистенциализм—маданият ••моддий ва маънавий маданият, уларда этнопсихологиянинг акс этиши—табиий шарт-шароитлар ва маданият—миппий маданият ва миллий характер—узбек миллий характери ва унинг шаклланишига таъсир кўрсатган омиллар—миллат тарихи ва миллий характер—миллий характер шаклланишига сиёсий ва иқтисодий омилнинг таъсир ўтказиши—миллий менталитет ва миллий характер- маданий антропология фани учун маданият тушунчаси муҳим аҳамият касб этувчи ҳодиса ҳисобланади. маданият тушунчаси кўпқирралидир. аксарият муаллифлар (я. уайт, к. клакхон, а. кре-бер ва бошқалар) маданиятни одамларнинг ўзаро биргалик-даги ҳаёти мазмуни тарзида тушунадилар ва жамиятни эса ушбу мазмунни камраб олувчи таркибий яхлитлик сифатида талқин этадилар. аммо мазкур тариф жуда кенг ва мавҳум эканлиги боис сўнгги йилларда маданият ва цивилизация тушунчалари алоҳида тарзда ўрганила бошланди. цивилизация ижтимоий ҳаётнинг муайян тараққиёт маҳсули ва мазмуни бўлиб, аниқ белгиланган ижтимоий тарихий даврни ўз ичига олади. маданият эса соф маънавий феномен сифатида инсониятнинг социобиологик тур сифатида …

ив ва фойдали бўлган барча ҳодисалар мажмуини ифода этади. шундай қилиб, маданият кўпчилик аҳоли гуруҳларининг биргаликдаги ҳаётини ташкил этувчи ва бошқарувчи позитив тажрибадир. бу эса маданий антропологиянинг тадқиқот объектини ҳам конкретлаштиради. антропология фанининг тадқиқот объекти инсоннинг ижтимоий ҳамда табиий муҳитдаги ҳолатини маданият омили орқали ўрганишдан иборатдир. ижтимоий психология фани томонидан эришилган баъзи муҳим хулосалар ижтимоий антропология фани учун ҳам қимматлидир. хусусан, ижтимоий психология фани воситасида чуқур ўрганилган индивиднинг реал ижтимоий муҳит билан ўзаро алоқаси, унинг жамиятдаги норматив, девиант ёхуд муайян социал роллар доирасида ҳаракатларини ўрганувчи назариялар ижтимоий антропология фани доирасида ҳам тадқиқ этилади. маданият тушунчасини, маданиятни антропология фани нуқтаи назаридан тадқиқ этиш аслида кичик ёки ибтидоий халқларнинг маданиятини ўрганишдан бошланади. xx аср бошларида э.б. тейлор бу ҳақда шундай деган эди: «маданият бу-инсоннинг жамият аъзоси сифатида анъаналар, расм-русумлар, билимлар, эътиқодлар, ахлоқ, санъат, қонунларни ўзлаштиришидир1». маданият ҳодисасини тўлароқ англаш мақсадида мазкур тушунчани фалсафа фани нуқтаи назаридан таҳлил этиш ҳам мақсадга мувофиқдир. маданиятга …

лаш жоиз. ғарб мамлакатлари учун маданият тушунчаси «культура» атамасидан келиб чиққан ва маъно хусусиятига кўра «ер ҳайдаш», «ерни ишлаш» маъносини ифода этади. бу эса маданият («культура») тушунчаси доирасига ерни ишлаш моҳиятидан келиб чиқувчи «шакллантириш», «ривожлантириш», «тарбиялаш» маъноларини ҳам киритишни тақозо этади. шу йўналишда ғарб халқлари мутафаккирлари «маданият - культура» тушунчаси мазмунидан келиб чиққан ҳолда унга кўпроқ инсон онги, интилишлари маҳсулининг кўринишлари сифатида тавсиф бериб келганлар. худди шу негизда маданиятнинг «оммавий маданият», «ишлаб чиқариш маданияти», нормативлар (хулқ-атвор) маданияти, «сиёсий маданият», «ҳуқуқий маданият», «меҳнат маданияти» ва ҳоказо кўринишлари махсус ўрганилиб келинади. ғарб талқинидан фарқ қилиб, шарқ халқларида, хусусан, ислом динига эътиқод қилувчи мамлакатларда маданият сўзи мадина атамасидан ҳосил бўлган бўлиб, «шаҳарлик», «шаҳарга хос» маъноларини англатган. маданият атамасиниг мазкур шакли яратувчилик, бунёдкорлик, ижодкорликка даъватдан кўра инсонни муайян тартиботлар, турмуш тарзини қабул қилишга ундашни ифода этади. табиийки, атамалар ўртасидаги мазмуний фарқ-лар халқларнинг тараққиёт даражаларига таъсир қилмай қолмаган. европада «культура» - маданият узоқ йиллар мобайнида, …

огия фани нуқтаи назаридан талқин қилинишига кўра, маданий антропологиянинг предмети, жисмоний антропологиядан фарқли ўлароқ, инсоний жамиятлар маданий ҳолатларининг таҳлилидан иборатдир2. антропологларнинг фикрига кўра, инсон хатти-ҳаракатларининг моҳияти генетик омилларга кўра эмас, балки маданий шаклланишига кўра белгиланади. маданий антропологиянинг психологик ва биологик йўна-лишлари таҳлили ҳам муҳим аҳамият касб этади. хусусан, таниқ-ли психолог олимлар 3. фрейд, у. огборн, эрих фромм ва бошқа-лар инсон хатти-ҳаракатлари негизида ижтимоий муҳитдан таъсир даражаси ва айниқса индивид инсоний инстинктларининг қондирилиши билан жамият тартиботлари талаблари ўртасидаги конфликтлар мажмуи муҳим ўрин тутишини таъкидлайдилар. таниқли социолог т. парсонс эса фрейд концепциясини ривож-лантириб, шахснинг хатти-ҳаракатлари миқёси унинг маданий ижтимоийлашуви даражасига бевосита боғлиқлигини асослайди. маданий антропология фани xix аср охири ва xx аср бошларида жадал тараққий топган бихевиоризм (инглизча behaviour-хатти-ҳаракатлар, хулқ-атвор кўринишлари) назариясини ҳам эътибордан четда қолдирмайди. бихевиоризм тарафдорлари позитивизм тамойилларига таяниб, фан фақат инсон фаолиятининг бевосита кузатиш мумкин бўлган жиҳатларинигина тадқиқ этиши зарур, деб ҳисоблайди. бихевиоризм инсоннинг маданий камо-лотида «стимул - реакция» …

ашув орқали турли халқларнинг ижтимоий бағрикенглиги, ўз муҳитига бошқаларни сингдира олиши даражаси, алоҳида кишилар ўртасидаги мулоқотлар масофаси масалаларини махсус ўрганиш имкониятлари юза га келди. маълумки, ҳар бир давлат, минтақа, вилоят, туман ва ҳатто ҳар бир қишлоқ, маҳалла, куча, алоҳида шахслар ўртасида англанмаган масофа мавжуд бўлиб, бу чегараларнинг бузилиши оқибатида турли хил низолар, конфликтлар, фалокатлар юзага келган. айни чоғда таъкидлаш жоизки, турли халқлардаги масофа чегаралари уларнинг тарихан нечоғли тиғиз яшаб келганлиги билан ҳам изоҳланади. масалан, хитой, япония, гонконг, сингапур сингари мамлакатлардаги одамлар ўртасидаги мулоқот масофаси даражаси билан мўғулистон, бурятия, саха- якутия сингари ўлкалардаги одамлараро маданий масофа ўртасидаги фарқлар каттадир. шундай қилиб, одамлар ўртасидаги шахеий масофа чегаралари аҳолининг анъанавий жойлашуви ва зичлик даражасига пропорционал боғлиқдир. қуйида японларнинг шахеий ҳудудий муҳити, маданий мулоқотлар масофаси жадвалини келтирамиз. шахеий масофа чегаралари ижтимоий масофа бевосита мулоқот масофаси шахеий масофа интим масофа 3,6 м атрофида 1,2м-3,6м 46 см-1,2 м 15-46 см маданият ҳодисасини талқин этишда диффузионизм йўна-лишининг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "маданий антропология ва миллий менталитет"

1493360460_68121.docx маданий антропология ва миллий менталитет •маданият тушунчаси—маданиятларни ўрганишдаги тур-ли йўналишлар—психологик ва социобиологик йўналишлар—со-циологик йўналиш—диффузионизм—хулқ-атворнинг этник сте-реотиплари" маданият ва дин—экзистенциализм—маданият ••моддий ва маънавий маданият, уларда этнопсихологиянинг акс этиши—табиий шарт-шароитлар ва маданият—миппий маданият ва миллий характер—узбек миллий характери ва унинг шаклланишига таъсир кўрсатган омиллар—миллат тарихи ва миллий характер—миллий характер шаклланишига сиёсий ва иқтисодий омилнинг таъсир ўтказиши—миллий менталитет ва миллий характер- маданий антропология фани учун маданият тушунчаси муҳим аҳамият касб этувчи ҳодиса ҳисобланади. маданият тушунчаси кўпқирралидир. аксарият муаллифлар (я. уайт, к. клакхон,...

Формат DOCX, 36,5 КБ. Чтобы скачать "маданий антропология ва миллий менталитет", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: маданий антропология ва миллий … DOCX Бесплатная загрузка Telegram