orta vek toqsonig'ma namunalari

PPTX 17 стр. 407,6 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 407,6 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint reja: 4-mavzu. o'rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo'lgan va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar 1 2 3 4 “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni amir temur davridagi iqtisodiy g'oyalar. bobur va boburiylar davridagi iqtisodiy g'oyalar. forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojib asarlaridagi iqtisodiy g'oyalarning mohiyati x-xii asrlarga kelib o'rta osiyo ilg'or ijtimoiy tafakkurning sharqdagi yirik markazlaridan biriga aylandi. bu davrda feodal davlat markazlashgan va eng rivojlangan pallaga kirdi. o'rta osiyo evropani osiyo bilan bog'lovchi yirik moddiy, madaniy va savdo markaziga aylandi. bu jarayonlar bir-biridan minglab chaqirim uzoqlikdagi davlatlar, xalqlar o'rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni shakllantirdi. bu davrda butun dunyoga tanilgan al-fargoniy, al-xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos xojib, nizomulmulk va boshqa ko'plab mutafakkirlar yashab, ijod qilishdi. ularning asarlarida iqtisodiy g'oyalar ham o'z aksini topgan. sharq renessansi davridagi olimlar shu davrdagi tijorat, mulkdorlik hunari sirlarini bayon etganlar. ularning asarlaridagi umumbashariy iqtisodiy taffakkur bugungi kunda ham dolzarbligi bilan …

2 / 17

cha sohalarini o'z ichiga oluvchi 160 dan ortiq risola yaratgan «qomusiy olim sifatida tan olinadi. uning sharq olamidagi shuhrati shu darajaga etdiki, uni aristoteldan keyingi yirik mutafakkir- «muallimas -«soniy» - «ikkinchi muallim» deb atay boshladilar. olimning ayniqsa «fozil odamlar shaxri» asari diqqatga sazovar bo'lib, unda mamlakatni boshqarish, xoqimlar faoliyati, iqtisodiyotni olib borish bilan bog'liq bo'lgan muhim g'oyalar keltiriladi. forobiy jamiyat shakllanishi uchun moddiy ehtiyojlarning ahamiyati haqidagi ta'limotni yaratdi, iqtisodiyot fanida muhim bo'lgan «ehtiyoj» ni ta'riflab berdi. u moddiy boyliklar yaratishda mehnatning va mehnat qurollari o'rnini aniqlab berdi. ayniqsa, «mehnat taqsimoti» masalalari mutafakkir asarlarida yaxshi yoritib berilgan. mehnat taqsimoti tufayli ishlab chiqarish rivojlanadi, chunki vaqtdan yutiladi, ishlovchilarning kasb-mahorati ortadi, texnik moslamalar kiritish uchun asos yuzaga keladi, ya'ni o'z davrida hamma ishni bir odam (usta) bajarishi mumkin bo'lgan holatdan, har bir operatsiyani maxsus kishilarga bo'lib berish afzalligi ko'rsatiladi buyuk qomusiy olim abu rayxon beruniy (973-1048) 150 dan ortiq asar yaratgan bo'lib, ularda …

3 / 17

unarga munosabatlari uyg'unlashib ketadi. uning fikriga ko'ra, kishilar o'z zaruriy extiyojlarini qondirish uchun uyushgan xolda yashash va ishlashga majburdirlar. extiyojlar turli-tuman va ko'p bo'lganligi uchun insonlar birlashgan xolda turar joy va shaharlar yaratishga intiladilar, deb xisoblaydi. shuningdek, u davlatning paydo bo'lishini ham extiyoj tufayli deb uylagan. eng muhim g'oya shuki, barcha qimmatli narsalar inson mehnati bilan yaratiladi va insonning qadr-qimmati uning avlod-ajdodlarining kim bo'lganligi emas, balki uning mehnati, aqliy va jismoniy maxorati bilan belgilanadi. har bir davrning urf-odatlari o'ziga xos bo'ladi va inson axli ularga rioya qilmog'i darkordir, aks xolda nizom va bir xillik yo'qolsa, tartib ham yo'q bo'ladi, deb uqtiradi buyuk donishmand. atoqli davlat arbobi, ilk turkiy dostonnavis yusuf xos xojib 1020 yili qoraxoniylarning markaziy shao'arlaridan biri bolasog'unda tug'ildi(olamdan o'tgan yili noma'lum). bo'lajak mutafakkir o'z davridagi barcha bilimlarni, arab va forsiy tillar hamda undagi adabiyotlarni puxta egallaydi. «qutadg'u bilig» falsafiy didaktik asarida markazlashgan davlat tuzish, uni mustahkamlash, nizo va …

4 / 17

- er soliqlari, boj, o'lpon-soliq undirish hamda mirshablik yumushlarini boshqarish yuklatilgan. ikkinchi vazir sipox vaziri hisoblanib, sipoxiylarning maoshlari va tanxo (bu erda - toju-taxt uchun qilgan xizmatlari evaziga beriladigan in'om ma'nosida)larni boshqargan. uchinchi vazir esa egasiz qolgan, o'lib ketgan va qochganlarga tegishli mollarni, kelib-ketayotganlar, savdogarlar mol-mulkidan olinadigan zakot va bojlarni, mamlakat chorvasini boshqarib, bularning barchasida to'plangan daromadlarni omonat tarzida saqlagan. to'rtinchi vazir saltanat ishlarini yurituvchi vazir bo'lib, u saltanatdagi jami idoralarning kirim-chiqimlari, xazinadan sarf qilingan xarajat, hatto otxona va saroydagi boshqa jonzotlarga qilingan xarajatlardan ogoh bo'lib borgan. amir temur (1336-1405) davlat va iqtisodiyotni boshqarishda o'ziga xos maktab yaratgan savdogarlarga olib kelingan mol ustiga 10 foizgacha narx quyish mumkin bo'lgan. temur saltanatini idora qilish uchun turli vazirlar faoliyat ko'rsatgan. shunday vazirlardan birinchisiga er soliqlari, boj, o'lpon-soliq undirish hamda mirshablik yumushlarini boshqarish yuklatilgan. bu vazir mamlakatdagi muhim ishlarni, kundalik muammolarni hal qilgan, raiyat ahvolini kuzatgan, viloyatlardan olingan hosil, soliq, o'lponlarni taqsimlagan. buyuk …

5 / 17

amlarida iqtisodiyotga oid ma'lumotlarga, shu jumladan soliq siyosatiga katta o'rin berilgan. «zakot to'g'risidagi katta kitob» da esa o'sha davrdagi soliq, uning turlari to'g'risida qimmatli fikrlar bildiriladi. z. m. bobur davlatni boshqarishga aloxida axamiyat bergan. alloma qishloq xo'jaligi, chorvachilik, hunarmandchilikni qo'llab quvvatlagan ulugbek (1394-1449) podsholigi (1409-1449) davrida iqtisodiyot yaxshi rivojlandi. ayniqsa qo'shni mamlakatlar bilan savdo-sotiq munosabatlari o'sdi. bu movarounnahrda 1428 yilda ulug'bek tomonidan o'tkazilgan pul islohoti bilan bog'liqdir. jamiyatda pulning ahamiyatini yaxshi tushungan holda uning qadr-qimmatini oshirish uchun harakat qilingan. o'sha davrda muomaladagi fulusiy chaqa pullar engil vaznda bo'lib, savdo rivojiga to'siqlik qilgan. ulug'bek engil vaznda zarb etilgan va muomalada yurgan barcha oltin va kumush chaqa pullarni man etdi. eski chaqalarni yangisiga almashtirib, ichki savdoning mayda mis pullarga bo'lgan talabini qondirish uchun u bir vaqtning o'zida buxoro, samarqand, qarshi, termiz, toshkent, shoxruxiya va andijon shaharlarida zarbxonalar tashkil etib, bir xil vazndagi salmoqli mis fuluslarni zarb ettirib, muomalaga kiritdi. e'tiboringiz uchun rahmat! …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "orta vek toqsonig'ma namunalari"

prezentatsiya powerpoint reja: 4-mavzu. o'rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo'lgan va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar 1 2 3 4 “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni amir temur davridagi iqtisodiy g'oyalar. bobur va boburiylar davridagi iqtisodiy g'oyalar. forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojib asarlaridagi iqtisodiy g'oyalarning mohiyati x-xii asrlarga kelib o'rta osiyo ilg'or ijtimoiy tafakkurning sharqdagi yirik markazlaridan biriga aylandi. bu davrda feodal davlat markazlashgan va eng rivojlangan pallaga kirdi. o'rta osiyo evropani osiyo bilan bog'lovchi yirik moddiy, madaniy va savdo markaziga aylandi. bu jarayonlar bir-biridan minglab chaqirim uzoqlikdagi davlatlar, xalqlar o'rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni shakllanti...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPTX (407,6 КБ). Чтобы скачать "orta vek toqsonig'ma namunalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: orta vek toqsonig'ma namunalari PPTX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram