toshgauyibyozilganmuhim

PPTX 21 pages 899.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 899.0 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint qadimgi dunyo iqtisodiy g'oyalari 1 qadimgi sharq mamlakatlarida iqtisodiy g'oyalarning shakllanishi. 2 3 antik dunyo iqtisodiy g'oyalari ix-xii asrlarda o'rta osiyodagi iqtisodiy g'oyalar va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar dastlab quldorlik jamiyati sharqda sinfiy ajralish boshlangan joylarda, mesopotamiya (tigr va efrat daryolari oralig'ida) va misrda eramizdan avvalgi iv ming yillikda yuzaga keladi. bunga asosiy sabab shuki, bu erda texnologik inqilob ro'y berdi, metall qurollar ishlatila boshlandi, qishloq xo'jaligida intensiv, ko'p hollarda sug'orma dehqonchilikka o'tildi, shu asosda nisbatan turg'un qo'shimcha mahsulot olish imkoni tug'ilgan. oqibatda jamiyatda mehnat taqsimotini rivojlantirishga, ko'pgina hunarmandchilik sohalarining ajralib chiqishiga, sinfiy tabaqalanishga turtki bo'ldi. mesopotamiya metall qurollar ishlatila boshlandi qishloq xo'jaligida-dehqonchilik misrda metall qurollar ishlatila boshlandi qishloq xo'jaligida-dehqonchilik qadimgi hindiston «manu qonunlari»da (m.a. iv-iii asrlar) xukmronlik ko'shimcha mahsulot ko'shimcha mahsulot sinfiy tabaqalanish sinfiy tabaqalanish renta-soliq solish renta-soliq solish ijtimoiy mehnat taqsimoti bo'ysinish toshga uyib yozilgan muhim va qadimiy, tarixiy hujjatni tahlil qilish shuni ko'rsatadiki, mavjud davlat …

2 / 21

ar soliq to'lovchilar va harbiylardan ajralib qolishi mumkin bo'lgan davlatning kuchsizlanishiga olib kelgan. saklanib qolgan yodgorliklarda, yozma qonunlarda iqtisodiy g'oyalar ham mavjud, unda mustaqil ishlab chiqaruvchilarning huquqlarini himoya qilish, tartibga solish bo'yicha muhim fikrlar berilgan. eramizdan avvalgi xviii asrda bobil (vavilon) da (m.a.1792-1750 yy.) podsholik qilgan xammurapi (ba'zi manbalarda xammurabi) qonun to'plamlari (jami 282 ta) diqqatga sazovor (m.a.1760 y.). bu to'plam 1901-1902 yy. suza shahri qoldiqlarini arxeologik qazish paytida topilgan (frantsiya poytaxti parijdagi mashhur muzey - luvrda saqlanyapti). nushasini bmt binosidagi muzeyda ham ko'rish mumkin. qadimgi hindistonning «manu qonunlari»da (m.a. iv-iii asrlar) ijtimoiy mehnat taqsimotining, hukmronlik va bo'ysunish institutlarining mavjudligi aytiladi. hindistondagi iqtisodiy g'oyalarni aks ettiruvchi qadimgi yodgorlik «artxashastra» (m.a. iv-iii asrlar oralig'ida)dir (tom ma'nosi bo'yicha ifoda, amaliy hayot to'g'risidagi fan, bu asar m.a. iii-ii asrlarda to'ldirilgan). bu qadimiy va muhim tarixiy yodgorlikdir (u chandragupta i podsholigi davrida podsho maslahatchisi kautile bishnugupta tomonidan yozilgan degan fikr bor). unda qulchilikni mustahkamlash …

3 / 21

- i ming yillik boshlaridagi voqealarni aks ettiradi va juda qadimiy yodgorlikdir ideal hayot tarzi quyidagicha talqin etilgan bo'lib, uningcha erdan shunday joyni topish yoki yaratish kerakki, u erda ko'p ovqat pishirilishi, doim katta bo'lak go'sht tegishi, otlar pishqirib turishi, ot-arava g'ildiraklari jarangi chiqishi, qamchilar doim ko'tarilib, ovozi chiqib turishi, odamlar jag'i tinmaydigan (ovqat eyishda), ziravorlar etarlicha yashirib qo'yilgan, xushbuy hidlar arimaydigan, yaxshi hayot uchun kerakli barcha narsalarni istakka qarab ko'p miqdorda saqlanadigan omborlar bor joy tushunilgan. «avesto» bo'yicha turli tabiiy ofatlarga qarshi zahira oziq-ovqatlar barpo qilish qo'llab-quvvatlanadi (konfutsiylik va boshqa ta'limotlarda ham bu g'oya katta o'rinni tutadi). «avesto»ning yozilishi jihatidan keyingi davrga mansub fikrlarda, masalan, chorvadorlar hamkori yim to'g'risidagi afsonada «oltin asr»dagi mol-qo'ylarning mo'l-ko'lligi haqida so'z yuritiladi. yimning xizmati ulug'lanib, kuchli sovuq, kor va suv to'fonidan hayvonlar va odamlarni qutqarish uchun «varu» (qo'rg'on) qurdirib, unga suv o'tkazadi, mayda va yirik mollar, odamlar, it, qush, barcha o'simliklar urug'i va yonib …

4 / 21

. konfutsiylik g'oyasi muhimdir. uning muallifi konfutsiy yoki kun-tszi (m.a. 551-478 yy.) «lun yuy» to'plamida («suhbatlar va mulohazalar») o'z g'oyalarini jamlagan. olim kelajak rivojini o'tmishdan izlaydi. shu davrda obro'si pasaygan zodagonlarning manfaatini himoya qiladi (bu g'oyalar keyinchalik ken-tszi (m.a.312-289 yy.), syun-tszi (313-278 yy.) va boshqalar tomonidan davom ettirilgan). yoshlarning qariyalarga hurmati, ularga qarshi chiqmaslik g'oyasi asos qilib olingan. davlat bu katta oila, podsho esa «xalqlar otasi»dir, boyliklar nisbatan tekis taqsimlanishi kerak, soliqlarni me'yorida saqlash, er ishlarini yaxshi bajarish, hammani o'z vazifalarini bajonidil ato etishi zarur deyiladi («xalqlar otasi» tushunchasining ibtidosiga e'tibor bering). etarlicha ta'minot tamoyili insonning jamiyatdagi o'rniga bog'liq holda belgilangan (ya'ni sinfiylik tamoyili mavjud). ekspluatatsiya qo'llab-quvvatlanadi, jamiyatda hammaning o'z aniq joyi bo'lishi kerak, deyilgan, ya'ni hukmdor, tobe', ota, o'g'il. boshqarish ma'lum qonun asosida emas, balki oddiy odat bo'yicha bo'lishi, og'ir soliq va majburiyatlar bo'lmasligi ta'kidlanadi. syun-tszi davlatning iqtisodiy jihatdan kuchayishi tarafdori edi, odamlarning boylikka intilishini qoralamagan (ular qonun asosida …

5 / 21

siylikka qarama-qarshi bo'lib, insoniyat avvalgi majburiyatlaridan voz kechishi, oddiy tabiiy hayotga qaytishi kerak, degan fikrni ilgari suradi. bu g'oyaga ko'ra inson ibtidoiy davrga qaytishi, yangi mehnat qurollaridan foydalanmasligi kerak. ko'rinib turibdiki, unda reaktsionlik elementlari bor, ammo bu g'oyada xalq ommasining noroziligi ham aks etgan, chunki tsivilizatsiya yutuqlari ekspluatatsiya manfaatlariga ham xizmat qilayotgan edi. bunda kurashdan voz kechish, davlatning xalq hayotiga aralashuvini inkor etish fikrlari ustun kelgan. antik dunyo iqtisodiy qarashlari platon (aflotun, taxminan m.a. 427-347 yy.) faylasuflar - davlatni boshqaruvchilar harbiylar - davlatni boshqarish apparatining bir qismi aristotel «qul - tirik qurol, qandaydir tirik mulk» u «haqiqiy boylik» tsitseron mark tulliy (m.a. 106-43 yy.) qishloq xo'jaligini qo'llagan quldorlar bilan birga savdogar va sudxo'rlarning manfaatini ham himoya qildi. «qora» toifa - dehqon, hunarmand va savdogarlar qiymat (qimmat) tovarlilik savdo va sudxo'rlikni boyish manbai deb hisobladi antik dunyo iqtisodiy qarashlari platon (aflotun, taxminan m.a. 427-347 yy.) faylasuflar - davlatni boshqaruvchilar harbiylar - …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toshgauyibyozilganmuhim"

prezentatsiya powerpoint qadimgi dunyo iqtisodiy g'oyalari 1 qadimgi sharq mamlakatlarida iqtisodiy g'oyalarning shakllanishi. 2 3 antik dunyo iqtisodiy g'oyalari ix-xii asrlarda o'rta osiyodagi iqtisodiy g'oyalar va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar dastlab quldorlik jamiyati sharqda sinfiy ajralish boshlangan joylarda, mesopotamiya (tigr va efrat daryolari oralig'ida) va misrda eramizdan avvalgi iv ming yillikda yuzaga keladi. bunga asosiy sabab shuki, bu erda texnologik inqilob ro'y berdi, metall qurollar ishlatila boshlandi, qishloq xo'jaligida intensiv, ko'p hollarda sug'orma dehqonchilikka o'tildi, shu asosda nisbatan turg'un qo'shimcha mahsulot olish imkoni tug'ilgan. oqibatda jamiyatda mehnat taqsimotini rivojlantirishga, ko'pgina hunarmandchilik sohalarining ajralib chiqish...

This file contains 21 pages in PPTX format (899.0 KB). To download "toshgauyibyozilganmuhim", click the Telegram button on the left.

Tags: toshgauyibyozilganmuhim PPTX 21 pages Free download Telegram