markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat

PPTX 10 pages 123.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 123.1 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar. amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar. markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat. x–xiv asrlarda o’rta osiyodagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy fikrlar. x-xii asrlarga kelib o‘rta osiyo ilg‘or ijtimoiy tafakkurning sharqdagi yirik markazlaridan biriga aylandi. bu davrda feodal davlat markazlashgan va eng rivojlangan pallaga kirdi. o‘rta osiyo yevropani osiyo bilan bog‘lovchi yirik moddiy, madaniy va savdo markaziga aylandi. bu jarayonlar bir-biridan minglab chaqirim uzoqlikdagi davlatlar, xalqlar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni shakllantirdi. bu davrda butun dunyoga tanilgan al-fargoniy, al-xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos xojib, nizomulmulk va boshqa ko‘plab mutafakkirlar yashab, ijod qilishdi. ularning asarlarida iqtisodiy g‘oyalar ham o‘z aksini topgan. sharq renessansi davridagi olimlar shu davrdagi tijorat, mulkdorlik hunari sirlarini bayon etganlar. ularning asarlaridagi umumbashariy iqtisodiy taffakkur bugungi kunda ham dolzarbligi bilan muhim o‘rin tutadi ibn sino (980-1037)ning fikricha: «hayvon tabiat ne’matlariga qanoat qiladi, odamlarga esa tabiat ne’matlari kamlik qiladi, u …

2 / 10

ahamiyati haqidagi ta’limotni yaratdi, iqtisodiyot fanida muhim bo‘lgan «ehtiyoj» ni ta’riflab berdi. u moddiy boyliklar yaratishda mehnatning va mehnat qurollari o‘rnini aniqlab berdi. amir temur 1336- yil 9- aprel kuni kesh (shahrisabz) yaqinidagi xo‘ja ilg‘or qishlog‘ida tug‘ilgan. amir temur hukmronligi 35 yil davom etgan (1370 - 1405). u ind va gangdan sirdaryo va zarafshongacha, tyan shandan bosforgacha bo‘lgan katta saltanatni yaratgan. hayotining katta qismini yurishlarda o‘tkazgan.amir temur 1405- yil xitoyga yurishi vaqtida o‘tror shahrida vafot etgan.buyuk amir temurning davlat boshqaruvida aynan iqtisodiy muammolarga juda katta e’tibor qaratganligi uning nodir va noyob aqlu-zakovat hamda iqtisodiy tafakkur sohibi ekanligidan dalolat beradi. u zamonaviy makroiqtisodiy siyosat nazariyalaridan tamoman bexabar bo‘lsa-da, o‘z imperiyasining rivojlanishi va kelajagining avvalo iqtisodiy taraqqiyot bilan chambarchas bog‘liqligini yaxshi tushungan holda ish tutdi. bu kishi aqlini hayratga soladi. chunki amir timur iqtisodiy taraqqiyotning jiddiy masalalarini o‘z faoliyatida o‘z saltanati doirasida hal qilgan zamonlarda hali siyosiy iqtisod fani ham, uni shakllantirish …

3 / 10

ir temurning iqtisodiy qarashlari. amir temur (1336-1405) iqtisodiyotni boshqarishda o’ziga xos maktab yaratdi. sohibqiron davlatida devoni buzurg (bosh vazir)dan tashqari, har bir viloyatda devon deyiluvchi boshqarma bo’lgan. u davlatning muhim ishlarini: soliq yig’ish, tartib saqlashni, ijtimoiy binolar – bozorlar, hammomlar, yo’llar, suv inshootlarining tarmoqlarini nazorat qilib turgan. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan tekshirish va taftish ishlarini olib borgan. ayniqsa, toshu tarozi to’g’riligi, odil baho tekshirib turilgan, qallob va tovlamachilar qattiq jazolangan. mamlakatda ko’rilgan bunday va shu kabi boshqa chora-tadbirlar, birinchi navbatda, raiyatning qashshoqlikka, mamlakatning esa og’ir ahvolga tushib qolishining oldini olishga qaratilgan. negaki, a.temur: “raiyatni xonavayron qilish davlat xazinasining kambag’alashishiga olib keladi. xazinaning kamayib qolishi esa, sipohlarning tarqalib ketishiga sabab bo’ladi. sipohlarning tarqoqligi esa, o’z navbatida, saltanatning kuchsizlanishiga olib boradi”, – deb ko’rsatib bergan. mamlakatda dehqonchilikka katta e’tibor berilgan bo’lib, yerga egalik qilish quyidagi ko’rinishlarda bo’lgan: 1. suyurg’ol yerlar. katta hajmdagi bu yerlar davlat tomonidan ajratib berilib, bir avloddan ikkinchisiga o’tgan. …

4 / 10

bod qilsa, birinchi yili undan soliq olinmagan. ikkinchi yili raiyat o’z roziligi bilan berganini olgan. uchinchi yil xiroj yig’ilgan. mazkur muammoga bunday yondashuv qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirishda muhim mavqega ega bo’ladi. amir temur barcha shahar va qishloqlarda langarxona (yo’lovchilar qo’nib o’tadigan, kambag’al yetim-yesirlarga ovqat beriladigan joy), g’aribxonalarni qurishni, kasallar uchun shifoxonalar bunyod etishni va ularda ishlash uchun tabiblar tayinlashni lozim deb bilgan va ularni amalga oshirish uchun ko’p ishlarni qilgan. amir temur angliya va frantsiya qirollariga murojaat qilib, xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirishga harakat qilgan. mashriqdan mag’ribgacha bo’lgan savdo-sotiq ishlarini kuchaytirish uchun zarur bo’lgan shart-sharoitlar yaratib berilgan. masalan, bir kunlik karvon yo’lida barcha narsa muhayyo etilgan (karvonsaroyda doimo ot, yem-xashak, oziq-ovqat, suv bo’lgan, sardobalar qurilgan), qaroqchilar qattiq jazolangan. shu narsaga alohida e’tibor berish kerakki, chetdan olib kelingan tovarlar ustiga 10 foiz narx qo’shib sotish mumkin bo’lgan. bu, hozirgi davr tili bilan aytganda, birinchidan – chet el tovarlariga bo’lgan talabni kuchaytirsa, …

5 / 10

markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat - Page 5

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat"

markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar. amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar. markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat. x–xiv asrlarda o’rta osiyodagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy fikrlar. x-xii asrlarga kelib o‘rta osiyo ilg‘or ijtimoiy tafakkurning sharqdagi yirik markazlaridan biriga aylandi. bu davrda feodal davlat markazlashgan va eng rivojlangan pallaga kirdi. o‘rta osiyo yevropani osiyo bilan bog‘lovchi yirik moddiy, madaniy va savdo markaziga aylandi. bu jarayonlar bir-biridan minglab chaqirim uzoqlikdagi davlatlar, xalqlar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlarni shakllantirdi. bu davrda butun dunyoga tanilgan al-fargoniy, al-xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, yusuf xos xojib, nizomulmulk va boshqa ko‘plab ...

This file contains 10 pages in PPTX format (123.1 KB). To download "markaziy osiyoda temuriylar davridagi iqtisodiy g’oyalar va iqtisodiy siyosat", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyoda temuriylar dav… PPTX 10 pages Free download Telegram