navoiy va temuriylar davridagi iqtisodiy jarayonlar

DOCX 5 pages 32.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

navoiy va temuriylar davridagi iqtisodiy jarayonlar mamajonov lochinbek jidu “xalqaro iqtisodiyot va menejment” fakulteti 2-bosqich talabasi. qisqa sharh: temuriylar davrida iqtisodiyot rivojlanishi, savdo yo`llaring kengayishi va hunarmandchilarning gullab-yashnashining asosiy sababi kuchli markazlashgan boshqaruvdir. sohibqiron amir temur va uning avlodlari buyuk ipak yo‘li[footnoteref:1] orqali xalqaro savdoni rivojlantirdi, shaharlarni obod qildi va soliq tizimini takomillashtirdi. alisher navoiy yashagan davrda esa iqtisodiy jarayonlar ayniqsa madaniy va ilmiy taraqqiyotlar bir biri bilan uyg`unlashdi. alisher navoiy o‘z mablag‘lari hisobidan karvonsaroylar, bozorlar, madrasalar va kasb-hunar markazlarini qurdirib, tadbirkorlik va savdoni qo‘llab-quvvatladi. ushbu davr oralig`ida dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilik ham rivojlana boshladi. chorvodorlardan olinadigan mahsulotlar eksporti, ayniqsa paxta va ipak, iqtisodiyotni mustahkamlashga alohida hissa qo`shdi. davlatning iqtisodiy siyosati tufayli, mamlakatda ishbilarmonlik muhiti yaratildi, bu esa iqtisodiy yuksalishga olib keldi. hunarmandlar gildiyalari[footnoteref:2] paydo bo‘lib, savdogarlar uchun qulay sharoit yaratildi. to‘lov tizimi ham takomillashtirilib, tanga zarb qilish yo‘lga qo‘yildi. natijada iqtisodiy barqarorlik va aholi farovonligi yo`lga qo`yildi. shu orqali …

2 / 5

ravel/uz/o/buyuk-ipak-yoli] [2: hunarmandlar gildiyasi https://uz.cantonfair.net/tag/3312-guild-of-artists-artisans ] kalit so`zlar: buyuk ipak yo`li, hunarmandlar gildiyasi, suyurg'ol, tarxon, ushr, vaqf. kirish: buyuk temur tomonidan asos solingan imperiya dunyoning yirik imperiyalari orasida alohida o‘rin tutadi. sababi shundaki temuriylar davriga asos solgan amir temur dunyoning yettidan bir qismini egallagan bo`lsada u hech qachon to`g`ri yo`ldan adashmagan. bunga misol qilib shuni olishimiz mumkinki, amir temur qaysi hududni egallashidan qat`iy nazar hech qachon olimlar, hunarmandlar va dehqonlarga tegmagan chunki amir temur kelajakni ko`ra olgan. agar bu shaxslar tirik qoldirilsa, bular albatta davlatga o`z xizmatlarini va yosh avlodga davlatga bo`lgan mehr muhabbat tuyg`usini oshiradilar deb o`ylagan va bu esa to`g`ri bo`lib chiqdi. darhaqiqat, sohibqironnning asosiy fikrlari va intilishlari ulug‘vor imperiyani kengaytirish hamda mustahkamlash, davlatni boshqarish, keng hududlarda osoyishtalikni saqlash, isyonkor va bo‘ysunmas qo‘zg‘olonchilarni tinchlantirish, mazmunli va dono nutqlar bilan ommani o‘ziga rom etish, tashqi dunyo bilan diplomatik aloqalarni o‘rnatish va mustahkamlashgga yo‘naltirilgan edi. lekin masalaga aql ko‘zi bilan …

3 / 5

rilgan. amir temur davlat boshqaruvida o'ziga xos tizim yaratdi. uning davrida "devoni buzurg" (bosh vazir) boshchiligida har bir viloyatda "devon" nomli boshqarma faoliyat yuritib, soliq yig'ish, tartib saqlash, ijtimoiy inshootlarni nazorat qilish kabi vazifalarni bajargan. bu tizim davlatning iqtisodiy barqarorligini ta'minlashga xizmat qilgan. shu bilan bir qatorda amir temur yer egaligini beshta asosiy bo`g`inga ajtargan: suyurg'ol, tarxon, ushr, vaqf va mulk yerlari. bu tizim yer resurslaridan samarali foydalanish va soliq yig'ish jarayonini tartibga solishga yordam bergan. temuriylar davridagi iqtisodiy yuksalishning bir qancha omillari mavjud: 1. siyosiy-ijtimoiy omil: mamlakatning yagona davlatga birlashtirilishi va markazlashgan boshqaruv tizimining joriy etilishi ijtimoiy barqarorlikni ta'minladi. 2. iqtisodiy omil: dehqonchilik, hunarmandchilik va savdo-sotiqning rivojlanishiga davlat tomonidan e'tibor berilishi ishlab chiqarishning jadal rivojlanishiga olib keldi. 3. ma'naviy omil: avvalgi madaniy meros va ma'naviy qadriyatlarning rivojlantirilishi jamiyatning ma'naviy-madaniy taraqqiyotiga hissa qo'shdi.[footnoteref:4]shuning uchun temuriylar davrida iqtisodiyot har tomonlama kengaygan, rivojlangan va o`z hududida ishlab chiqarish kuchlarini, ijtimoiy ishlab chiqarishni …

4 / 5

qtisodiyoti haqida ham ko`pgina asarlar muallifidir. alisher navoiy o'zining "vaqfiya" (1482) asarida boylikni to'plash va uni taqsimlash masalalariga to'xtalib, daromadni uch qismga bo'lishni tavsiya etgan: birinchi qismi xarajatlarga, ikkinchi qismi oila ehtiyojlariga, uchinchi qismi esa jamiyatning ijtimoiy manfaatlariga sarflanishi lozimligini ta'kidlagan. "mahbub-ul qulub" (1500) asarida esa navoiy jamiyatni ijtimoiy tabaqalarga ajratgan holda, har bir kasb va hunarning jamiyatdagi o'rni va ahamiyatini tahlil qilgan. u o'z mehnati bilan boylik orttirishni maqtab, nohaq yo'llar bilan boylik to'plashni qoralagan.[footnoteref:5]navoiy ilm-fan va iqtisodiyot oʻrtasidagi bogʻliqlikka katta eʼtibor bergan. uning homiyligi ostida madrasa va kutubxonalar barpo etilib, iqtisodiyot bilan bogʻliq bilimlar oʻrgatilgan. alisher navoiy o`zining ko`pgina asarlarida shu tariqa iqtisodiyotga ham ko`p e`tibor qaratgan. chunki xalq va davlat o`rtasida nifoq chiqmasligi uchun bu ishlarni yo`lga qo`ygan. alisher navoiy yana shuni ko`p bora ta`kidlab o`tganlar ya`ni o`g`rilik qilish va xarom yo`l bilan topilgan boylik hech kimga buyurmasligini aksincha gunohga botishlarini ham o`z asarida keltirgan. bu esa …

5 / 5

solinib, dehqonlar va yirik yer egalari oʻrtasidagi munosabatlar aniq belgilandi. chorvachilik ham rivojlanib, mamlakat ichki va tashqi bozorlariga mahsulot yetkazib berishning asosiy omiliga aylandi. hunarmandchilik va sanoat rivojlangan boʻlib, misgarlik, toʻqimachilik, zargarlik, kulolchilik va temirchilik sohalari yuqori darajaga yetdi. alisher navoiy o‘zining iqtisodiy islohotlari orqali hunarmandlar, dehqonlar va savdogarlar uchun qulay muhit yaratishga harakat qildi. u obodonlashtirish, infratuzilmani rivojlantirish va ijtimoiy tenglikni ta’minlashga katta hissa qoʻshdi. uning tashabbuslari natijasida jamiyatda iqtisodiy faollik oshdi va turmush darajasi yaxshilandi. amir temur va alisher navoiy kabi yetakchilar iqtisodiy islohotlar orqali xalq farovonligini oshirishga harakat qildilar. ularning faoliyati keyingi davr iqtisodiyotiga asos boʻlib xizmat qildi va hozirgi oʻzbekiston hududida tarixiy meros sifatida saqlanib qoldi. foydalanilgan adbiyotlar: elektron manbalar: 1. https://uzbekistan.travel/uz/o/buyuk-ipak-yoli 2. https://uz.cantonfair.net/tag/3312-guild-of-artists-artisans 3. https://review.uz/uz/post/amir-temur-saltanatining-iqtisodiy-poydevoi 4. http://azkurs.org/?q=amir+temur 5. https://review.uz/uz/post/alisher-navoiy-va-bozor-iqtisodiyoti-masalalari

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "navoiy va temuriylar davridagi iqtisodiy jarayonlar"

navoiy va temuriylar davridagi iqtisodiy jarayonlar mamajonov lochinbek jidu “xalqaro iqtisodiyot va menejment” fakulteti 2-bosqich talabasi. qisqa sharh: temuriylar davrida iqtisodiyot rivojlanishi, savdo yo`llaring kengayishi va hunarmandchilarning gullab-yashnashining asosiy sababi kuchli markazlashgan boshqaruvdir. sohibqiron amir temur va uning avlodlari buyuk ipak yo‘li[footnoteref:1] orqali xalqaro savdoni rivojlantirdi, shaharlarni obod qildi va soliq tizimini takomillashtirdi. alisher navoiy yashagan davrda esa iqtisodiy jarayonlar ayniqsa madaniy va ilmiy taraqqiyotlar bir biri bilan uyg`unlashdi. alisher navoiy o‘z mablag‘lari hisobidan karvonsaroylar, bozorlar, madrasalar va kasb-hunar markazlarini qurdirib, tadbirkorlik va savdoni qo‘llab-quvvatladi. ushbu davr oralig`ida dehq...

This file contains 5 pages in DOCX format (32.0 KB). To download "navoiy va temuriylar davridagi iqtisodiy jarayonlar", click the Telegram button on the left.

Tags: navoiy va temuriylar davridagi … DOCX 5 pages Free download Telegram