amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar

PPTX 15 pages 129.1 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.1 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar amir temurning iqtisodiy siyosati. “temur tuzuklari”, undagi iqtisodiy g'oyalari mirzo ulug'bekning iqtisodiy g'oyalari va iqtisodiy siyosati alisher navoiyning iqtisodiy siyosati bobur va uning vorislari olib borgan ijtimoiy –iqtisodiy islohotlar amir temur (1336-1405y.) raiyatni qashshoqlikdan saqlash va uning ahamiyati to'g'risidagi g'oyalar ilgari suriladi; xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirish zarurligi g'oyasi ilgari suriladi; chetdan keltiriladigan tovarlarga 10 foiz narx qo'shibsotishga ruxsat beriladi; qishloq xo'jaligini rivojlantirishga alohida e'tibor qaratiladi. asosiy iqtisodiy g'oyalari 3 amir temur (1336-1405y.) asosiy iqtisodiy g'oyalari amir temur davrida erga egalik qilishning ko'rinishlari suyurg'ol erlar katta hajmdagi bu erlar davlat tomonidan ajratib berilib, bir avloddan ikkinchisiga o'tgan. suyurg'ol egasi soliqdan ozod qilingan. er egalari dehqonlarni ishlatib, er solig'i-xiroj olganlar. tarxon erlar bu erlar xususiy mulk bo'lib, ular odamlarga bironbir xizmati uchun berilgan. ushr erlar sayyid va xo'jalarga mansub erlar. bundan olingan hosilning o'ndan biri davlatga berilgan. vaqf …

2 / 15

odiy g'oyalari «tuzuklarda» a.temur davrida soliq va jarimalarni yig'ish va xarj (sarf) qilishga alohida e'tibor berishgan. «xirojni yig'ish vaqtida, – deb uqtiriladi «temur tuzuklari»da, – ikki vazir tayinlansin. biri to'plangan molni yozib, raiyat ahvolini tekshirib tursin, boj oluvchilar fuqaroga zulm qilib, ularning ahvoliga xaroblik etkazmasinlar. viloyatlarda yig'ilgan barcha mol-ashyoni kirim daftariga yozishlari lozim. ikkinchi vazir esa, chiqim daftariga yozib, yig'ilgan mollardan sipoh maoshiga taqsim qilsinlar». demak, ko'rinib turibdiki, hisob-kitob ishlari to'g'ri yo'lga qo'yilishi talab etilgan. xiroj, odatda, sug'oriladigan erlarda jami hosilning uchdan biri (33 foiz), lalmikor erlarda to'rtdan biriga (25 foiz) teng bo'lgan miqdorda to'plangan. bu raqamlar uning hozirgi davrdagi daromad solig'i atrofida bo'lganligini ko'rsatib turibdi. 6 mirzo ulug'bek (1409-1449y.) asosiy islohotlari pul islohoti soliqqa oid masalalar jamiyatda pulning ahamiyati hamda uning qadr-qiymatini oshirish uchun harakat qilingan; mamlakatda eski chaqalar o'rniga yangi “fulusi adliya”, ya'ni yangi mis fuluslar joriy etilgan; yangi mis fuluslar mamlakatning barcha shahar va qishloqlarida keng muomalaga …

3 / 15

ayniqsa, iqtisodiyot, tarix, falsafa va siyosiy fanlarni mukammal bilsa, o'zi boshqarayotgan mamlakat obod va badavlat bo'ladi; jamiyatning rivojlanishida iqtisodchilarning va davlat arboblarining roli katta ekanligi ko'rsatiladi; mamlakat iqtisodiyotini yuksaltirishda qishloq xo'jaligi sohasiga alohida e'tibor beriladi; dehqon mehnati ulug'lanadi:“don sochuvchi dehqon erni yorish bilan rizq yo'lini ochuvchidir”; boylikni ikki yo'l bilan topish mumkinligini ko'rsatib, birinchi yo'l-bu o'z mehnati bilan boylik to'plash va o'ziga to'q yashash, bunday boylik qo'llab-quvvatlangan,boylik topishning ikkinchi yo'li-bu o'g'rilik, ta'magirlik va zo'rlik, bunday boylik orttirish qoralanadi; xalqaro savdo sohasida faoliyat yurituvchilarning ijobiy, mamlakat ichkarisida ish yuritayotgan savdogarlar, ya'ni olib sotarlarning salbiy tomonlari ko'rsatib beriladi. alisher navoiy (1441-1501y.) alisher navoiy (1441–1501) buyuk shoir va davlat arbobi. u o'z davrining siyosiy va iqtisodiy ahvolini yaxshilash, mamlakatning iqtisodiy qudratini barqarorlashtirish uchun kishilarda vatanparvarlik his-tuyg'usini uyg'otish zarurligini yaxshi tushungan. navoiyning dastlabki ijtimoiy-iqtisodiy fikrlari shakllangan asari «hiloliya» hisoblanadi. u shaxsning tarixdagi o'rniga katta e'tibor berib, mamlakatning iqtisodiy ahvoli mamlakat xukmdorining aql-idroki va qobiliyatiga …

4 / 15

ingan boylikni uch qismga bo'lib, ya'ni birinchi qismini ketgan xarajatlarga, ikkinchi qismini o'zining va oilasining ehtiyojlariga, uchinchi qismini esa aholining ijtimoiy manfaatlariga sarflashni tavsiya etgan. navoiy ko'pgina madrasa, shifoxona, hammom, ko'prik va boshqalarni o'z hisobidan qurdirgan. boylik topishning ikkinchi yo'li bu – o'g'irlik, ta'magirlik va zo'rlik hisobiga boylik orttirishdir. navoiy bunday boylik orttirish nomaqbul usulligini qayd qiladi. navoiy o'zining «mahbub-ul-qulub» (1500 y.) asarida mamlakatdagi ijtimoiy guruhlarning jamiyatda tutgan o'rnini ko'rsatib berishga harakat qiladi. uning fikricha, dehqonlar, hunarmandlar va chet el bilan aloqasi bor savdogarlar jamiyatda moddiy boylik etishtirishda, yaratishda va mamlakatning boyligini ko'paytirishda muhim o'rin tutadi. navoiy dehqon va uning ishlab chiqarishdagi ahamiyati to'g'risida quyidagi fikrlarni bildiradi: «don sochuvchi dehqon erni yorish bilan rizq yo'lini ochuvchidir». shu bilan birga, u dehqon mehnatini ulug'lab, uning moddiy boylik yaratishdagi xatti-harakatini quyidagicha tasvirlab berdi: har ne qilsalar harakat, xalqqa ham etar ovqat ham barakat. zahiriddin muhammad bobur (1483-1530) davlat arbobi va qomusiy olim …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar"

amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar amir temurning iqtisodiy siyosati. “temur tuzuklari”, undagi iqtisodiy g'oyalari mirzo ulug'bekning iqtisodiy g'oyalari va iqtisodiy siyosati alisher navoiyning iqtisodiy siyosati bobur va uning vorislari olib borgan ijtimoiy –iqtisodiy islohotlar amir temur (1336-1405y.) raiyatni qashshoqlikdan saqlash va uning ahamiyati to'g'risidagi g'oyalar ilgari suriladi; xalqaro savdo aloqalarini rivojlantirish zarurligi g'oyasi ilgari suriladi; chetdan keltiriladigan tovarlarga 10 foiz narx qo'shibsotishga ruxsat beriladi; qishloq xo'jaligini rivojlantirishga alohida e'tibor qaratiladi. asosiy iqtisodiy g'oyalari 3 amir temur (1336-1405y.) asosiy iqtisodiy g'oyalari amir temur davrida erga eg...

This file contains 15 pages in PPTX format (129.1 KB). To download "amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur va temuriylar davrid… PPTX 15 pages Free download Telegram