feodal jamiyati va uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta‘limotlar

PPTX 34 pages 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 34
презентация powerpoint 3-mavzu. feodal jamiyati va uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta‘limotlar reja: 1. feodalizm davrining o'ziga xos xususiyatlari 2. «buyuk ipak yo‘li»ning markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o‘rni 3. islom ta‘limotida iqtisodiy qarashlar. 4. ibn xoldunning iqtisodiy qarashlari. 5. markaziy osiyo donishmandlari asarlarida iqtisodiy g‘oyalar feodalizm davrining o‘ziga xos xususiyatlari yangi davr - milodning iii asridan boshlab osiyoda, milodning v asridan g‘arbiy yevropada quldorlik tuzumi yangi feodal ishlab chiqarish usuli bilan almashdi feodal — feodalizm davridagi yer egasi (feod egasi) feodalizm davrining o'ziga xos xususiyatlari quldorlik jamiyatining emirilishi yangi davrni vujudga kelishiga asos bo'ldi ya'ni feodal jamiyati shakllana boshlandi. ammo quldorlik tuzumining qoldiqlari feodalizm va hatto kapitalizm davrida saqlanib qoldi. masalan, eng rivojlangan aqshda quldorlik, qullar mehnatidan foydalanish 1861-1865 yillardagi fuqarolik urushidan keyin to‘la tugatildi. markaziy osiyoda markaziy osiyo, xususan, turkistondagi qullik davri ham shu davrda, ya‘ni o‘lka rossiya tomonidan bosib olingach, qonun yo'li bilan taqiqlandi. tuzumda yerga hususiy mulkchilik …
2 / 34
sian shahridan boshlangan dastlabki yo‘l lanchjou orqali dunxuanga kelgan (xutan), u yerda ikkiga ajralib, biri shimoli-g‘arbga ikkinchisi janubi-sharqqa yo‘nalgan. karvon yo‘lining umumiy uzunligi 12 ming chaqirim atrofida bo‘lgan. «buyuk ipak yo‘li» 1877-yil mashhur nemis olimi karl rixtgofen oʻzining „xitoy“ nomli yirik ilmiy asarida ulkan yevroosiyo materigining turli qismlarini bogʻlovchi yoʻllar tizimini „ipak yoʻli“ deb atagan, keyinchalik „buyuk ipak yoʻli“ atamasi qabul qilingan. yevropaliklarga mayin ipak siri ko‘p asrlar davomida ma‘lum bo‘lmagan, u yerda odatda jundan to‘qilgan ancha dag‘al kiyim - kechaklar tayyorlangan. bu esa ipak matolarga bo‘lgan talabni oshirgan. ayniqsa, xotin-qizlarning bu gazlamaga ehtiyoji katta edi. bu yo‘1 orqali, nafaqat ipak, balki boshqa turli-tuman mahsulotlar savdosi olib borilganligi aniq. shimoliy yo‘l shimoliy yo‘l turfon orqali tarim vohasiga va bu yerdan qashg‘ar, dovon (farg‘ona vodiysi)ga borgan. u yerdan so‘g‘dning markazi samarqand va margiyona (marv) ga yo'nalgan. ipak yo‘li farg‘ona vodiysida yana juft tarmoqqa bo‘lingan. janubiy yo‘l janubiy qismi o‘sh, quva, margilon, …
3 / 34
asrlardan bu yo‘lning ahamiyati ancha pasaydi. markaziy osiyo respublikalarining siyosiy mustaqillikka yerishuvi tufayli bu yo‘lni yanada jonlantirishga katta ehtiyoj tug'ildi. xitoy, qirgiziston o‘zbekiston, turkmaniston, kaspiy dengizi orqali ozarbayjon, gruziy qora dengizga chiquvchi undan yevropa parijga etkazuvchi yo‘1 loyiha ishlab chiqildi va amalga oshirilmoqda. islom ta‘limotida iqtisodiy qarashlar arab mamlakatlarida feodal munosabatlarning shakllanishi, ijtimoiy- iqtisodiy hayot sharoitini to‘g‘ri aks ettiruvchi iqtisodiy qarashlarning kelib chiqishi yangi islom dinining paydo bo‘lishi bilan bevosita bogliq. ana shunday iqtisodiy fikr va ko‘rsatmalar islom dinining muqaddas kitobi - qur’oni karimda (arabcha - qiroat, ya‘ni o‘qish) keng tarzda o‘z aksini topgan. islom dinida qur’oni karim alloh tomonidan payg‘ambarimiz muhammad alayhissalomga vahiy qilingan deyiladi. qur’oni karimdagi iqtisodiy fikr va ko‘rsatmalar unda dehqon, hunarmandlar mehnati, umuman halol mehnat uluglanadi, barcha boylik shu asosda paydo bo'lishi uqtiriladi. bu muqaddas kitobda savdoga katta ahamiyat beriladi, sudxo‘rlik (sudxo'rlik foizi) qoralanadi muqaddas kitob - qur’oni karimda kishilik jamiyatining faoliyat turlaridan biri iqtisodiyot sohasidagi …
4 / 34
k, qaroqchilik, sudxo'rlik, poraxo‘rlik, qimor kabi) yo‘llar bilan emangiz! balki o‘zaro halolik bilan bo‘lgan savdo-sotiq orqali mol-dunyo qilingiz», deyiladi. biroq sudxo‘rlik, poraxo‘rlik kabi illatlar shar’iy jihatdan xarom ekanligi qayta-qayta ta‘kidlanadi. uchinchi guruh uchinchi guruh iqtisodiy g‘oyalar esa, mulk va meros masalalariga qaratilgan. mulkning muqaddasligi, birovning mulkiga xiyonat (ayniqsa omonatga xiyonat) qoralanadi, xatto biron odamning mol-mulkiga hasad qilish ham katta gunoh deb hisoblanadi hadisi shariflardan quyidagi namunalarni keltiramiz munofiqlik belgisi uchtadir: yolg‘on so‘zlash, va‘dasining ustidan chiqmaslik va omonatga hiyonat qilish. amirning sovg‘a olishi xarom va qozining pora olishi dindan chiqishdir. tilanchilik quyidagi uch toifadan birigagina joizdir: 1.xun to‘lovchiga; 2.og‘ir qarzdorga; 3.miskin qashshoq kishiga ibn xaldunning iqtisodiy flkrlari iqtisodiy fikrlarning rivojlanishida arab mutafakkiri ibn xoldunning (1332-1405) hissasi benihoya katta. u tunisda zodagonlar oilasida tugulgan uning asosiy asari «kitob-ul-ibar» («ibratli misollar kitobi»-foyda, taklif, talab, narx, jami ortiqcha miqdorlar va sarmoyaning shakllanishi kabi holatlar chuqur o‘rganilganligi va tahlil qilinganligini ko‘rish mumkin. markaziy osiyo donishmandlari …
5 / 34
uzatib turilardi. uning xodimlari vaqti-vaqti bilan so‘roq, tekshirish, taftish va tergov ishlarini olib borishardi. ayniqsa, toshu-tarozi to‘g‘riligi, odil baho tekshirilgan, qallob va tovlamachilar qat’iy jazolangan, eng muhimi bu ish to‘ppa-to‘g‘ri bozorda, xalq oldida amalga oshirilgan. savdogarlarga olib kelingan mol ustiga 10 foizgacha narx quyish mumkin bo‘lgan. temur saltanatini idora qilish uchun turli vazirlar faoliyat ko‘rsatgan. shunday vazirlardan birinchisiga yer soliqlari, boj, o‘lpon-soliq undirish hamda mirshablik yumushlarini boshqarish yuklatilgan. bu vazir mamlakatdagi muhim ishlarni, kundalik muammolarni hal qilgan, raiyat ahvolini kuzatgan, viloyatlardan olingan hosil, soliq, o‘lponlarni taqsimlagan. a.temurning davlat va iqtisodiyot sohasidagi asosiy fikrlari «temur tuzuklari»da to‘la bayon etilgan. tuzuklar amir temurning 1342-1405 yillar oralig‘idagi faoliyatini aks ettiradi va ikki qismdan (maqoladan) iborat. birinchi qismda asosan yagona davlat barpo etish, uni mustahkamlash, qo‘shni (27) yurt va mamlakatlarni zabt etish masalalari yoritilgan bo‘lsa, ikkinchi qismda sohibqiron nomidan aytilgan o‘ziga xos vasiyat, pand-nasihat, turli sohalardagi, shu jumladan ijtimoiy-iqtisodiyotga oid fikr-mulohazalar keltirilgan. forobiy, ibn …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "feodal jamiyati va uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta‘limotlar"

презентация powerpoint 3-mavzu. feodal jamiyati va uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta‘limotlar reja: 1. feodalizm davrining o'ziga xos xususiyatlari 2. «buyuk ipak yo‘li»ning markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o‘rni 3. islom ta‘limotida iqtisodiy qarashlar. 4. ibn xoldunning iqtisodiy qarashlari. 5. markaziy osiyo donishmandlari asarlarida iqtisodiy g‘oyalar feodalizm davrining o‘ziga xos xususiyatlari yangi davr - milodning iii asridan boshlab osiyoda, milodning v asridan g‘arbiy yevropada quldorlik tuzumi yangi feodal ishlab chiqarish usuli bilan almashdi feodal — feodalizm davridagi yer egasi (feod egasi) feodalizm davrining o'ziga xos xususiyatlari quldorlik jamiyatining emirilishi yangi davrni vujudga kelishiga asos bo'ldi ya'ni feodal jamiyati shakllana bos...

This file contains 34 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "feodal jamiyati va uning emirilishi davridagi iqtisodiy ta‘limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: feodal jamiyati va uning emiril… PPTX 34 pages Free download Telegram