iqtisodiy g'oyalar

PPTX 30 pages 7.0 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu. o'rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo'lgan iqtisodiy g'oyalar.amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar. reja “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni. markaziy osiyo donishmandlari asarlarida islom talimotidagi iqtisodiy g'oyalarning bayon etilishi 3. amir temur davridagi iqtisodiy g'oyalar. 4. shoxruh mirzo va mirzo ulug'bek davridagi iqtisodiy islohatlar. 5. forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojib asarlaridagi iqtisodiy g'oyalarning mohiyati. “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni xitoyning tinch okeani bilan hindiston, markaziy osiyo, yaqin sharq, evropa davlatlarini bog'lovchi qadimgi savdo yo'li - buyuk ipak yo'lidir. bu yo'l orqali asosan ipak eksport qilinganligi sababli «ipak yo'li» nomi bilan shuhrat qozongan. bu yo'l m.a. ii asrdan to milodiy xv asrgacha, suv yo'llari rivojlanguncha xitoy, hindiston, markaziy osiyo, eron, yaqin sharq hamda o'rta er dengizi mamlakatlari o'rtasidagi savdo-sotiq va madaniy aloqalarning rivojida muhim rol o'ynagan. hudud zaminida turli-tuman boyliklar, ayniqsa oltin, kumush, boshqa rangli metallar va …

2 / 30

tishtirishni o'rganishgan. vatanimiz hududida qorako'l teri beradigan qo'ylar parvarishi muhimdir. ularning terisi bilan savdo qilish muhim ahamiyat kasb etgan. 2.markaziy osiyo donishmandlari asarlarida iqtisodiy g'oyalarning bayon etilishi markaziy osiyo donishmandlaridan al-termiziy, al-buxoriylarning to'plagan hadisi shariflari islom olamida eng ishonchli hisoblanadi. iqtisodiy munosabatlarning huquqiy asoslari islom ta'limotidagi fikhning tarkibiy qismini tashkil etadi. vatandoshimiz marg'iloniyning «hidoya» asari shular jumlasidandir. ushbu asar tijorat ishlarida adolat, to'g'rilik, halollik, insonparvarlik qoidalariga rioya qilish nihoyatda zarur ekanligi qayd qilinadi. birovning haqiga hiyonat qilish, kishilarni aldash gunohi kabr sifatida ta'riflanadi. demak, «al-hidoya» sakkiz asrdan buyon islom dunyosi mamlakatlari uchun eng ishonarli manbalardan biri sifatida mo''tabar qo'llanma vazifasini o'tab kelmoqda. fiqh sohasida kitob yozish harakati ilgari ham bo'lgan. 1048 yilda vafot etgan abul hasan al-quduriy islom qonunchiligi borasida ilk qo'llanmani yozgan, ammo burxoniddin al- marg'iloniy yaratgan «hidoya» o'z davrida hanafiylar mazhabi tarqalgan mamlakatlarda, xususan, markaziy osiyo, shimoliy kavkaz va volga bo'yi musulmonlari orasida asosiy qo'llanma sifatida shuhrat topgan. …

3 / 30

rboblarning diqqat-e’tiborini tortib kelgan. bugungi kungacha amir temurga bag‘ishlab yaratilgan jiddiy asarlar soni yevropa tillarida 700 dan ziyod, sharq tillarida esa 900 dan ko‘pdir. bu asarlarda amir temur shaxsi va saltanatining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy hayoti alohida qiziqish bilan o‘rganilgan amir temur (1336–1405) amir temur (1336–1405) davlatni boshqarishda mamlakat mustaqilligiga, el-yurt osoyishtaligiga, uni obod etishga katta ahamiyat berib, o‘ziga xos maktab yaratdi. jumladan, sohibqiron davlatida saltanatning markaziy ma’muriyatini bosh vazir – devonbegi boshliq quyidagi yetti vazirdan iborat arkoni davlat boshqargan: mamlakat va raiyat ishlari bo‘yicha vazir. 2.sipoh vaziri, ya’ni harbiy ishlar bo‘yicha vazir 3.tijorat vaziri 4.saltanat ishlarini yurituvchi vazir “hukm qildimki, – deya ta’kidlaydi amir temur, – davlat tomonidan belgilangan butun maoshlarning to‘liq ma’lumotlarini devonbegi va vazirlar avval menga bildirsin, so‘ngra tanxoh berilsin.... o‘nboshi, yuzboshilarga maosh shahar omonligi xazinasidan va podsholik mulki daromadidan naqd pul hisobida yozilsin. mingboshilarga viloyat ichidagi ekinzorlardan tuyul bersinlar. amirlar va amir ul-umarolarga esa chegaralardagi viloyatlardan biri …

4 / 30

qoldirilgan. egasiga o‘z suyurg‘oli doirasida amaldorlar tayinlash, soliqlar va boshqa to‘lovlarni to‘plash hamda aybdorlarni jazolash huquqi berilgan. chunonchi, daryo, buloq va koriz suvlari bilan sug‘oriladigan yerlardan yalpi hosilning uchdan bir qismi miqdorida olingan. agar yer egasi uni pul hisobida to‘lashga rozi bo‘lsa, unda hosilning uchdan bir qismi bozor narxi hisobida pulga chaqilgan. bordi-yu, raiyat hosilni uch qismga bo‘lishga rozi bo‘lmasa, shu paytda hisobga olingan yerlar birinchi, ikkinchi va uchinchi jarib73 yerlariga ajratilgan dehqonchilikka mo‘ljallangan yerlardan olinadigan asosiy soliq xiroj (yoki mol) deb nomlangan xiroj asosan hosil yetilib, uni yig‘ib-terib olish vaqtida mahsulot, ba’zida pul holida to‘langan. soliq hosilga, yerning unumdorligi va suv bilan nechog‘li ta’minlanganiga qarab belgilangan. ta’kidlanishicha, qadimiy tangalarning bir tomonida olti qirrali yulduz va olti yaproqli gul zarb qilingan bo‘lib, bu hukmdorning buyuk astronom va matematikligi tufayli kiritilgan belgilar hisoblanadi. forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojib asarlaridagi iqtisodiy g'oyalarning mohiyati x-xii asrlarda butun dunyoga tanilgan al-farg'oniy, …

5 / 30

i tabiiy-ilmiy va ijtimoiy bilimlarning qariyib barcha sohalarini o'z ichiga oluvchi 160 dan ortiq risola yaratgan «qomusiy olim sifatida tan olinadi. uning sharq olamidagi shuhrati shu darajaga etdiki, uni aristotel (arastu)dan keyingi yirik mutafakkir- «muallimas -«soniy» - «ikkinchi muallim» deb atay boshladilar. olimning ayniqsa «fozil odamlar shaxri» asari diqqatga sazovar bo'lib, unda mamlakatni boshqarish, xoqimlar faoliyati, iqtisodiyotni olib borish bilan bog'liq bo'lgan muhim g'oyalar keltiriladi. shuni ham ta'kidlab o'tish kerakki, forobiy o'z ustozi arastu g'oyalarini har tomonlama talqin etadi va uni to'ldirishga harakat qiladi, jamiyat shakllanishi uchun moddiy ehtiyojlarning ahamiyati haqidagi ta'limotni yaratdi, iqtisodiyot fanida muhim bo'lgan «ehtiyoj» ni ta'riflab berdi. u moddiy boyliklar yaratishda mehnatning va mehnat qurollari o'rnini aniqlab berdi. ayniqsa, «mehnat taqsimoti» masalalari mutafakkir asarlarida yaxshi yoritib berilgan.. forobiyning fozil (ideal) davlat, hoqimlar to'g'risidagi g'oyalari nihoyatda ahamiyatlidir, o'zaro yordam va dustlikning zarurligi ko'rsatiladi. masalan, shahar tartibotida eng asosiy narsa mulk, noz-ne'matlarni to'g'ri taqsimlash ekanligi qayd etilgan. arastu …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy g'oyalar"

prezentatsiya powerpoint 2-mavzu. o'rta osiyodagi temuriylar davrigacha bo'lgan iqtisodiy g'oyalar.amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g'oyalar. reja “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni. markaziy osiyo donishmandlari asarlarida islom talimotidagi iqtisodiy g'oyalarning bayon etilishi 3. amir temur davridagi iqtisodiy g'oyalar. 4. shoxruh mirzo va mirzo ulug'bek davridagi iqtisodiy islohatlar. 5. forobiy, ibn sino, beruniy va yusuf xos hojib asarlaridagi iqtisodiy g'oyalarning mohiyati. “buyuk ipak yo'lining” markaziy osiyoda iqtisodiy munosabatlar rivojlanishidagi o'rni xitoyning tinch okeani bilan hindiston, markaziy osiyo, yaqin sharq, evropa davlatlarini bog'lovchi qadimgi savdo yo'li - buyuk ipak yo'lidir. bu yo'l orqali asosan...

This file contains 30 pages in PPTX format (7.0 MB). To download "iqtisodiy g'oyalar", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy g'oyalar PPTX 30 pages Free download Telegram