manbashunoslik fanini o’rganish

DOCX 1 page 31.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 31.0 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

manbashunoslik fani predmeti, maqsad va vazifalari reja: 1. manbashunoslik fanini o’rganishdan maqsad. 2. manbashunoslik fanining predmeti va vazifalari. 3. manba turlari. tarix fani bir qator yo‘nalishlarga ega bo‘lib, ular orasida manbashunoslik muhim o‘rin tutadi. manbashunoslik - tarix fanining tayanch sohalaridan biri hisoblanadi. tarixiy manbalarni o‘rganish orqali o‘tmishda kechgan jarayonlarni asosli tarzda yoritish imkoniyati paydo bo‘ladi. u fundamental ahamiyatga ega bo‘lgan va o‘ziga xos nazariy muammolarni ishlashga yo‘naltirilgan. manbalar inson haqidagi gumanitar fanlarning obyektiv asosini tashkil qiladi. tarixiy manbalar shartli ravishda 6 guruhga bo‘linadi: yozma, ashyoviy, etnografik, lingvistik, og‘zaki va kino-foto-fono hujjatlar. tarixchilar shuningdek, geografiya, antropologiya kabi fanlarning ma’lumotlaridan ham foydalanadilar. manbashunoslik fanini o‘rganishdan maqsad talabalarda ushbu fan sohasi to‘g‘risida umumiy tushuncha hosil qilish va ularda qiziqish uyg‘otish hamda o‘zbekiston tarixini manbalar asosida mustaqil o‘rganish malakasini hosil qilishdan iborat. tarixiy fakt va voqealar bayoni inson xarakteri, ma’lumot beruvchi shaxs, guruh, firqa, sulola, mazhab va mamlakatlar manfaat yo‘lida turlicha talqin qilinishi mumkin. …

2 / 1

ixiy xususiyatlarga ega. manbalardan foydalanishning vositalari va usullari antik davrdayoq boshlangan. manbashunoslik xix asrga kelib tarix fanining alohida bir yo‘nalishi sifatida tarix fanining nazariyotchilaridan biri, nemis tarixchisi leopold fon ranke g‘oyalari ostida to‘la shakllanib bo‘lgan. u birlamchi manbalar ni chuqur bilish va faktlarga to‘g‘ri munosabatda bo‘lish tarixiy faktlarni haqqoniy yoritishga yordam beradi, deb hisoblar edi. yevropadan manbashunoslik rivojiga oid ko‘pgina g‘oyalar rossiyaga kirib keldi. unga o‘z navbatida pozitivizm, marksizm va tarixiy materializm ta’sirini ko‘rsatdi. ushbu nazariyalar ta’siri va o‘z davri mafkurasi tomonidan belgilangan ma’lum vazifalar ostida sovet manbashunosligi shakllandi. bu tadqiqotchilarning yondashuv va usullarida ham aks etdi. mafkuraning ta’siri sovet davrigacha bo‘lgan manbalar tahlilida ham yaqqol ko‘rinadi. biroq, sovet davrining so‘nggi yillarida manbashunoslik tadqiqotlari yuzaki ko‘rinishda bo‘lib qoldi, chunonchi, manbalarni (mamlakat rahbariyati tomonidan qabul qilingan hujjatlarni) tanqid qilishga yo‘l qo‘yilmas edi. o‘zbekistonda manbashunoslik tarix fani kabi davrlarga bo‘lingan va u quyidagi xronologik bosqichlarga ega: – o‘rta osiyoning qadimgi va ilk …

3 / 1

a kitob, hujjatlar va arxiv materiallari tushuniladi. umuman, tarixiy manba inson ijtimoiy faoliyati natijasida paydo bo`lgan va uning xususiyatlarini o`zida aks ettirgan moddiy va ma`naviy yodgorliklardan iboratdir. ularni o`rganadigan fanni biz manbashunoslik deymiz. manbashunoslik fani ijtimoiy fan sohasida asosan ikki xil bo`lishi mumkin- tarixiy manbashunoslik va adabiy manbashunoslik. bizning maqsadimiz tarixiy manbashunoslikni o`rganishdir. manbashunoslik fanining vazifalariga kelsak tarixiy manbalarni qidirib topish, ularni ro`yxatga olish, turkumlash, chuqur va atroflicha tadqiq etish, manbada o`z aksini topgan yoki bayon etilgan voqealar, keltirilgan faktlarni to`la va ob`ektivligini aniqlash, manbaning tarix fani taraqqiyotini o`rganishdagi ahamiyatiga baho berish, manbashunoslikning asosiy vazifasi hisoblanadi. har qanday manba inson ijtimoiy faoliyatining mahsulidir. “tarixiy manba” tushunchasining xilma-xil ta’riflari mavjud. ulardan biri l. derbovga tegishli bo‘lib, uning fi kricha “tarixiy manba tushunchasi ostida ijtimoiy hayotning real ko‘rinishlari haqidagi tarixiy ma’lumotlar va inson hamjamiyati taraqqiyotining qonuniyatlarini o‘zida ifoda etgan o‘tmishning barcha qoldiqlari nazarda tutiladi. mazmun-mohiyatiga ko‘ra, bular – turli-tuman mahsulotlar va inson …

4 / 1

n-butun jamiyatlarning mangulik qa’riga cho‘kkan hayoti o‘z aksini topgandir”. s.f. platonov to monidan berilgan ta’rifda “keng ma’noda tarixiy manba tushun chasini o‘tmishning har qanday qoldig‘i o‘zida ifodalaydi”, deya ta’kidlanadi. m.n. tixomirov bo‘yicha, “tarixiy manba tushuncha si ostida bashariyat tarixi haqida guvohlik beruvchi o‘tmishga oid har qanday yodgorlik tushuniladi”. tarixiy manbalarga berilgan ta’rifl arning turliligidan qat’i nazar, ularning mohiyati 1833-yilda avstriyalik mashhur tarixchi berngeym tomonidan manbaga beril gan qisqa va lo‘nda ta’rifda o‘z ifodasini topgan, ya’ni “manba bu tarixni tiklash uchun lozim material olinadigan narsadir”. tarixiy manbalarni, ularning umumiy xarakteri, o`tmishni o`zida aks ettirishga qarab quyidagi olti asosiy guruhga bo`lish mumkin. · moddiy (ashyoviy) manbalar. · moddiy (ashyoviy) manba deganda ibtidoiy odamlar istiqomat qilgan va dafn etilgan joylar, ularning mehnat va urush qurollari, bino va turli inshootlar (qal`a va qasrlar, hammomlar va karvonsaroylar, hunarmandchilik ustaxonalari hamda suv inshootlari va boshqalar)ning qoldiqlari, uy-ro`zg`or buyumlari va zeb-ziynat taqinchoqlari tushuniladi. · etnografik manbalar. · …

5 / 1

y-siyosiy voqealarni o`zida aks ettirgan manba sifatida o`rta asr tarixini o`rganihda muhim o`rin tutadi. · mo`jaz rasm-miniatyuralar. · x-xix asrlar davomida qo`lyozma kitoblarini ziynatlash uchun yaratilgan nafis mo`jaz rasmlar ham tarixiy manba bo`lib xizmat qiladi. yurtimiz tarixi va moddiy ashyolar, hanarmandchilik, kiyim-kechak, me`morlik obidalari va umuman moddiy madaniyatimiz xususiyatlarini o`rganmoqchi bo`lsak, nafis mo`jaz tasviriy san`at namunalari- miniatyura rasmlar qimmatli manba rolini o`taydi. chunki ularda tarixiy ashyolar tasviri aynan, ba`zan badiiy ijod xususiyatlariga moslashtirilgan holda aks ettiriladi. xulosa qilib aytganda, manbashunoslik - tarix fanining tayanch va eng zarur yo‘nalishlaridan biridir. u o‘tmishni o‘rganishda asosiy manba bo‘lib xizmat qiladi va tarixiy voqealarni haqqoniy yoritish imkonini beradi. har qanday tarixiy tadqiqot, eng avvalo, manbalarni to‘g‘ri tushunish va ularni ilmiy tahlil etishga tayanadi. shu boisdan ham manbashunoslik fani talabalarda tarixiy tafakkurni shakllantiradi, ularni mustaqil izlanishga, tarixiy faktlarga xolis va ob’yektiv yondashishga o‘rgatadi. manbashunoslikni o‘rganish jarayonida biz nafaqat o‘tmishdagi yozma va moddiy manbalarni, balki xalq …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "manbashunoslik fanini o’rganish"

manbashunoslik fani predmeti, maqsad va vazifalari reja: 1. manbashunoslik fanini o’rganishdan maqsad. 2. manbashunoslik fanining predmeti va vazifalari. 3. manba turlari. tarix fani bir qator yo‘nalishlarga ega bo‘lib, ular orasida manbashunoslik muhim o‘rin tutadi. manbashunoslik - tarix fanining tayanch sohalaridan biri hisoblanadi. tarixiy manbalarni o‘rganish orqali o‘tmishda kechgan jarayonlarni asosli tarzda yoritish imkoniyati paydo bo‘ladi. u fundamental ahamiyatga ega bo‘lgan va o‘ziga xos nazariy muammolarni ishlashga yo‘naltirilgan. manbalar inson haqidagi gumanitar fanlarning obyektiv asosini tashkil qiladi. tarixiy manbalar shartli ravishda 6 guruhga bo‘linadi: yozma, ashyoviy, etnografik, lingvistik, og‘zaki va kino-foto-fono hujjatlar. tarixchilar shuningdek, geografiya, an...

This file contains 1 page in DOCX format (31.0 KB). To download "manbashunoslik fanini o’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: manbashunoslik fanini o’rganish DOCX 1 page Free download Telegram