manbashunoslik va tarixshunoslik

PPTX 18 pages 208.6 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 208.6 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent husniddin muydinovich mamadaliyev fan: manbashunoslik va tarixshunoslik “tarix” kafedrasi 1-mavzu: manbashunoslik va tarixshunoslik faniga kirish. reja: 1. manbashunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 2. nazariy va amaliy manbashunoslik. 3. manbalarni o‘rganish usullari. tayanch so‘zlar va iboralar: manba, tarixiy manba, birlamchi manba, asl nusxa, avtograf, bitik, yozma yodgorlik, qo‘lyozma, qo‘lyozma kitob, toshbosma, litografik kitob, nashr, ommaviy nashr, ilmiy akademik nashr, faksimile, arxeografiya, ro‘yxatga olish, tavsiflash, tasniflash – kataloglashtirish, fihrist – katalog, kartochka. fanni o‘qitishdan maqsad – o‘zbekiston tarixiga oid manbalar, hamda tarixning turli jihatlarini o‘rganilishiga oid qarash va yondashuvlar, ya’ni manbashunoslik va tarixshunoslik to‘g‘risida talabalarda xolisona ilmiy dunyo qarashni, ko‘nikma va malaka shakllantirishdir. fanning vazifasi talabalar o‘zbekiston tarixiga oid manbalar ma’lumotlarni va tarixshnoslik tamoyillarini, usullarini va yondashuvlarni o‘rganishda analitik va aksiologik tahlil qilish malakaviy ko‘nikmasiga ega bo‘lishadi; talabalar tarixiy materialni bevosita manbalardan o‘rganish, o‘zbekiston tarixiga oid voqea va jarayonlarga xolis baho berish imkoniyatiga …

2 / 18

halaridan biri bo‘lib, turli (moddiy, etnografik, yozma va boshqa) manbalarni o‘rganish hamda ulardan ilmiy foydalanishning nazariy va amaliy jihatlarini o‘rganadi. tarixiy manba deganda uzoq o‘tmishdan qolgan, tabiat va jamiyatning ma’lum bosqichdagi kechmishini o‘zida aks ettirgan moddiy va ma’naviy yodgorliklarni tushunamiz. moddiy yodgorliklarga - qadimiy obidalar, manzilgohlar va mozorlar, shaharlar, qasrlar va qal’alar xarobalari, uy-ro‘zg‘or buyumlari va boshqalar kiradi. ma’naviy yodgorliklar deganda qadimgi yozuvlar, xalq og‘zaki ijodi namunalari, afsonalar, yozma yodgorliklar – bitik, qo‘lyozma kitob, hujjatlar va arxiv materiallari tushuniladi. manbalar turlari moddiy (ashyoviy) manbalar etnografik manbalar lingvistik manbalar toponomik manbalar xalq og‘zaki adabiyoti yozma manbalar mo‘jaz rasm-miniatyuralar kino, fono va fotomateriallar nazariy manbashunoslik manbashunoslik fani asosan ikki yo‘nalishga ega bo‘lib, u nazariy manbashunoslik va amaliy manbashunoslikdan iboratdir. nazariy manbashunoslik yo‘nalishi amaliy manbashunoslik tajribasini umumlashtiradi, yozma manbalaming vujudga kelishi va ulaming real tarixiy sharoitni o‘zida aks ettirish qonuniyatlari, manbalami izlab topish, turkumlash, tavsifga olish, tartibga solish asoslarini ishlab chiqadi va ulami …

3 / 18

noan o‘rganish, izlab topish, tavsif etish va o‘zi topgan, mavzu uchun yangi va kerakli ma’lumotlarni ilmiy muomalaga olib kirishni nazarda tutadi. amaliy manbashunoslikda tadqiqotchi o‘zi uchun biror mavzuga oid manbalami tanlab olgandan keyin ulaming har birini tashqi yoki moddiy texnik belgilari va ichki mazmuniga ko‘ra guruhlarga ajratib ilmiy tahlil etishi lozim. manbalarni o‘rganish usullari yozma manbalarning tavsif usuli. yozma manbalarni talabalarga tushuntirishning bir necha tamoyili mavjud. birinchisi maxsus kataloglardagi manbaning tavsif tamoyilidir. xix asr oxirida paydo bo‘lgan yevropa mamlakatlaridagi kataloglar ichida ingliz olimi charlz ryoning ko‘p jildlik arab, fors va turkiy tillardagi sharq qo‘lyozmalari kataloglaridagi yozma manbani tavsiflash tamoyili o‘zining mukammalligi va puxta o‘ylanganligi bilan alohida ajralib turadi. kodikologik ma’lumot yoki tahlil kodikologiya so‘zi lotincha codex — kodeks so‘zidan olingan bo‘lib, qo‘lyozma kitobning o‘ziga xos xususiyatlarini anglatadi. kodikologik ma’lumotlar asar nomidan tashqari yana quyidagilardan iboratdir: 1. muallifning ismi, hayot yillari; 2. asarning yaratilgan vaqti; 3. qo‘lyozmaning tartib raqami va saqlanayotgan …

4 / 18

xususiyatlarini tahlil etish yozma manbalar to‘g‘risida talabalarga ma’lumot berishda ularning har birining o‘ziga xos xususiyatlarini ajratib ko‘rsatish juda muhimdir. chunki har bir manba, asar albatta boshqalardan qator xususiyatlari bilan, qaysi voqealar bayonining mavjudligi bilan, qay tarzda bayon etilishi bilan, qanday manfaatlarni ifoda etgani bilan o‘zaro farqlanib turadi. asarning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlashda uning qanday tarixiy asarlarga o‘xshashligi, ulardan farqi hamda qanday manbalardan foydalanib yaratilganligiga alohida e’tibor berish zarur. asarning ilmiy ahamiyatini aniqlash yozma manbadagi asar mazmunining tahlili, uning tarix fani taraqqiyotiga qo‘shgan yangiligi, hissasini belgilash bilan yakunlanadi. ya’ni, qaysi voqealar birinchi bor yoritilgan? avvalgi yoritilgan voqealar bayoni qay tarzda talqin etilgan? asarda bayon etilgan voqealar yurtimiz taraqqiyotiga qay tarzda ta’sir etgan? aynan shu masalalar asarning yurtimiz tarixini o‘rganishdagi ilmiy ahamiyatini ochib berishga xizmat qiladi. manbaning o ‘rganilishi, uning tarixnavisligi manbaning o‘rganilish tarixi maxsus tarixnavislik yordamchi fanida tadqiq etilsa-da, manbashunoslikda ham uning to‘g‘risida ixcham ma’lumot berish zarur deb o‘ylaymiz. bunda, asosan …

5 / 18

a. alimova. – toshkent: bookmany print, 2024. – 524 b. zamonov a. o‘zbekiston tarixi. iv-qism (xvi asr - xix asr o‘rtalari). oliy o‘quv yurtlarining tarix yo‘nalishi talabari uchun darslik. – t.: bayoz, 2022. istoriya uzbekistana. – tashkent: fan, 2012. polvonov n. o‘zbekiston tarixi xrestomatiyasi. 1-qism. o‘quv qo‘llanma. t.: info capital group, 2018. manbashunoslik. darslik. o‘zbekistonning eng yangi tarixi masalalari bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi-metodik markaz, 2021. – t.: «turon-iqbol», 2021. – 480 b. zaytseva t.i. zarubejnaya istoriografiya. moskva, 2011. image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "manbashunoslik va tarixshunoslik"

prezentatsiya powerpoint toshkent kimyo xalqaro universiteti ma’ruzachi: dotsent husniddin muydinovich mamadaliyev fan: manbashunoslik va tarixshunoslik “tarix” kafedrasi 1-mavzu: manbashunoslik va tarixshunoslik faniga kirish. reja: 1. manbashunoslik fanining predmeti, maqsad va vazifalari. 2. nazariy va amaliy manbashunoslik. 3. manbalarni o‘rganish usullari. tayanch so‘zlar va iboralar: manba, tarixiy manba, birlamchi manba, asl nusxa, avtograf, bitik, yozma yodgorlik, qo‘lyozma, qo‘lyozma kitob, toshbosma, litografik kitob, nashr, ommaviy nashr, ilmiy akademik nashr, faksimile, arxeografiya, ro‘yxatga olish, tavsiflash, tasniflash – kataloglashtirish, fihrist – katalog, kartochka. fanni o‘qitishdan maqsad – o‘zbekiston tarixiga oid manbalar, hamda tarixning turli jihatlarini o‘rganilis...

This file contains 18 pages in PPTX format (208.6 KB). To download "manbashunoslik va tarixshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: manbashunoslik va tarixshunoslik PPTX 18 pages Free download Telegram