bolalar anatomiyasi va fiziologiyasi asoslari fanini o’rganish usullari

DOCX 9 sahifa 31,7 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 31,7 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

bolalar anatomiyasi va fiziologiyasi asoslari fanini o’rganish usullari reja: 1. anatomiyani tekshirish usullari 2. fiziologiyani tekshirish usullari tayanch sо‘zlar: perikussiya, antropometrik, inyeksiya, korroziya, rentgen, 1. anatomiyani tekshirish usullari. anatomiyani о‘rganishda asosiy va eng kadimgi usul - murdani kesib tekshirish usuli hisoblanadi. bu usul hozirgi vaqtda ham о‘z ahamiyatini yо‘qotmagan. ayrim organlarni yoki butun murdani fiksatsiya qilish, ya’ni konservlash usuli ham anatomik preparatlarni buzmasdan uzoq muddat saqlashga imkon beradi. mikroskop ixtiro kilinishi bilan anatomiyada mikroskopik tekshirishning xilma-xil usullari yaratildi. ayniqsa, ximiya, fizika fanlarining rivojlanishi bilan tо‘qimalarni turli ximiyaviy moddalarda bо‘yab, mikroskopda о‘rganish keng rivojlandi. quyida odamlarda mavjud bо‘lgan texnika vositalardan foydalangan holda tekshirish usullari keltiriladi: -antropometrik usul bunda gavdaning uzunligi, kengligi va ogirligi о‘lchanadi, olingan ma’lumotlar organizmning ayrim bо‘laklariga takkoslanib, о‘sishi yoki о‘zgarishi kuzatib boriladi. -inyeksiya usuli - ichi kovak a’zolarga, qon tomirlarga turli xil kimyoviy buyoqlar yuborib о‘rganiladi. -korroziya yoki yemirish usuli - ichi bо‘sh a’zolar tez qotadigan modda bilan …

2 / 9

z qilinadi. hujayra nafaqat insoniyat balki o’simlik va hayvonlarning asosiy tuzilish qismi hisoblanadi bu kichik organism mustaqil yashash hususiyatiga ega. ko’p hujayrali organizlarda hujayralar bir butun organizmni hosil qiladi va keng qamrovli funksiyalarni bajaradi. ko’p hujayrali organizmlar : o’simliklar , hayvonlar va insonlarning fundamental asosini hujayra tashkil qiladi. lekin har bir guruh hujayralari organizmda maxsus ish bajarishiga ko’ra bir-biridan farq qiladi. masalan qizil qontanachalari (eritrositlar) kislorod tashiyotgan paytid anerf hujayralari qon tomirlar faoliyatiga tasir qiladi yoki ayrim hujayralar bir vaqtning o’zida bo’linish davrida bo’ladi. organizmdagi har bir alohida hujayraning funksiya bajarishi uning genetic tuzilishiga bog’liq. hujayraning genetic tuzilmasiuning dnk si tarkibidagi genlarga bog’liq bo’ladi. undagi dastur oqsillar sintizi va hujayraning ko’payishiga yo’naltirilgan[footnoteref:2]. [2: adolf faller., michael schuenke-the human body - “an introduction to structure and function” thiemestuttgart · new yorkhttp: //www.bestmedbook.com/20046- бет ] (the basic building block of the human body as well as of all animals and plants is …

3 / 9

ction (germ cells). fiziolog kuzatish bilangina qanoatlanib qola olmaydi, chunki kuzatish organizmda nima rо‘y berdi degan savolga javob beradi. fiziologik eksperiment shakllari turlicha. masalan, organizm funksiyalariga tashqi ta’sirni о‘rganish, organizmda biron organni funksiyasi yoki axamiyatink aniklash, organ faoliyatini nerv tizimi faoliyatiga ta’sirni bilish organlarni qon bilan ta’minlanishini о‘rganish va boshqalar о‘rganiladi. gavdaning ichkarisida joylashgan va ba’zi organlar faoliyatini о‘rgaiish uchun fistula usuli kо‘llaniladi. organlar funksiyalarini tekshirish uchun qо‘llaniladigan boyagi uslublarning kо‘pchiligi organizmni yorish yoki xirurgik operatsiya etishni talab etadi. bu metodikalar о‘tkir va xronik tajribalarda tatbiq etiladi. о‘tkir usulda xayvonga narkoz berib yoki boshqa usulda harakatsiz qilib qо‘yib, organlarning funksiyasi о‘rganiladi, xronik tajribalarda fiziologlar hayvonni har xil xirurgik operatsiya kilib, u tuzalgandan keyin tekshira boshlashadi. operatsiya kilingan xayvonni bir necha hafta, oy va yillab kuzatsa bо‘ladi. keyingi yillarda fiziolog va mediklar fizika, radiotexnika, elektronika kibernetikaning zamonaviy yutuqlaridan foydalanmokdalar. kasal va soglom odamni funksiyalarini о‘rganishii yangi usullari ishlab chiqilmoqda. masalan, turli …

4 / 9

im abu ali ibn sino anatomiya fanini rivojlanishiga katta hissa qо‘shgan. rus olimlaridan a.p.protasov, s.g. zibelin, a.m.shumlyanskiy, p.a. zagorskiy, n.i. pirogov, p.f. lesgaft, v.p. vorobyev, v.n. 7'onkov va b. anatomiya faiini rivojlanishiga katta xissa kо‘shganlar. yuqorida qayd etilgan olimlar qatorida о‘zbekiston olimlari ham anatomiya fanini о‘rgnishga munosib xissallarini qо‘shdilar. о‘zbekiston olimlaridan a.zufarov, s.n.kasatkin hazm tizimini, p.o.isayev qon tomirlarni, ye.n.melman, r.e.xudoyberdiyev, s.a. dolimovlar limfa tizimini, m.r. salin, y.m. borodin nerv tizimini, n.q. axmedov, x.z.zoxidovlar nerv tizimining embriologik taraqqiyotini о‘rgaidilar. о‘zbek olimlari tomonidan о‘zbek tilida darsliklar, anatomik atlas yaratildi. fiziologiyaning rivojlanish tarixi. odamning hayot faoliyatini о‘rganish eramizdan avval yashab, ijod etgan olimlar tomonidan о‘rganilgan. juda qadim zamondan boshlab yunon, xitoy, hindiston, misrda tibbiyot fanlariga qiziqish katta bо‘lgan, ular funksiyalar tо‘g‘risidagi ilk tushunchalarga asos solganlar. bunday olimlardan bukrot (gippokrat), arastu (aristotel), jolinus (galogen), erazistrast va boshqalarni eslatish mumkin. buqrot (460-377 y. eramizdan avval) kо‘xna yunonistonda yashagan buyuk shifokor, tibbiyot, falsafa, etika va boshqa …

5 / 9

avomida hukmron bо‘lib keldi. quldorlik va feodalizm davrida yashab ijod etgan haqikatni yoqlagan kо‘pgina olimlar quvg‘in qilindi, bularning ba’zilari о‘ldirildi. о‘rta asrlar davomida sharq mamlakatlarida ilm va fan juda rivojlandi. shu davrda hozirgi markaziy osiyo davlatlari hududida jahonga tanilgan kо‘pgina olimlar yashab va ijod etadi. abu nosir muhammad al-farobiy 873 yilda sirdaryo bо‘yicha joylashgan farob qishlog‘ida tug‘ildi. al-farobiy о‘zining 160 dan ortiq asarlari bilan falsafa, tibbiyot, musiqa nazariyasi, tibbiyotga kо‘p yangiliklar kiritdi. al-farobiy tibbiyotga juda qiziqqan anatomiya va fiziologiyadan chuqur bilimga ega bо‘lgan. u nervlarni sezuvchi va harakatlantiruvchi nervlarga bо‘lgan, yurak faoliyatini nervlar boshqaradi deb taxmin qilgan. ismoil djurjoniy (1080-1141) moxir vrach, yirik olim sifatida taniladi. u shox saroyida vrach bо‘lib xizmat qiladi. uning «xorazmshox mо‘jizalari», «kasallikni aniqlash usullari», «tibbiyot asoslari» kabi. kitoblari ma’lum va mashxur bо‘lgan. ismoil djurjoniy «horazmshox mо‘jizalari» nomli asarida tibbiyotning nazariy va amaliy masalalarini yoritadi. kitobda anatomiya va fiziologiyaga oid ma’lumotlar ham keltirilgan. u odam sog‘ligini …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"bolalar anatomiyasi va fiziologiyasi asoslari fanini o’rganish usullari" haqida

bolalar anatomiyasi va fiziologiyasi asoslari fanini o’rganish usullari reja: 1. anatomiyani tekshirish usullari 2. fiziologiyani tekshirish usullari tayanch sо‘zlar: perikussiya, antropometrik, inyeksiya, korroziya, rentgen, 1. anatomiyani tekshirish usullari. anatomiyani о‘rganishda asosiy va eng kadimgi usul - murdani kesib tekshirish usuli hisoblanadi. bu usul hozirgi vaqtda ham о‘z ahamiyatini yо‘qotmagan. ayrim organlarni yoki butun murdani fiksatsiya qilish, ya’ni konservlash usuli ham anatomik preparatlarni buzmasdan uzoq muddat saqlashga imkon beradi. mikroskop ixtiro kilinishi bilan anatomiyada mikroskopik tekshirishning xilma-xil usullari yaratildi. ayniqsa, ximiya, fizika fanlarining rivojlanishi bilan tо‘qimalarni turli ximiyaviy moddalarda bо‘yab, mikroskopda о‘rganish keng r...

Bu fayl DOCX formatida 9 sahifadan iborat (31,7 KB). "bolalar anatomiyasi va fiziologiyasi asoslari fanini o’rganish usullari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: bolalar anatomiyasi va fiziolog… DOCX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram