ижтимоий соҳада баҳолар ва субсидиялар

DOC 335,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1522391916_70442.doc ижтимоий соҳада баҳолар ва субсидиялар. жамият турмуш фаровонлиги назарияси ва даромадларни табақаланиши режа: 1. ижтимоий соҳада баҳоларнинг роли 2. табиий монополия шароитида ва мукаммал рақобат 3. баҳоларда ташқи самараларни трансформация этиш ижтимоий соҳада баҳоларнинг роли ижтимоий секторда баҳолар маҳсус рол ўйнайди. улар ижтимоий неъматларни ҳар хил турдалигини ҳисобга олган ҳолда талаб ва таклифни ташкил этиш хусусиятлари билан белгиланади. бу эса ижтимоий соҳа секторларига қараб (баҳоларни ташкил этишда) фарқларни мавжудлигини кўрсатади. соф ижтимоий таъминотларда баҳоларни ташкил этиш қўшма ижтимоий таъминотларда баҳоларни ташкил этишдан фарқланади (масалан, табиий монополиялар томонидан яратилган баҳоларини ташкил этиш). айрим ижтимоий неъматларга бозор баҳоси йўқ (яъни уларни баҳоси «0»га тенг). истеъмолчилар соф ижтимоий неъматларга пул тўлашмайди, улар уни бепул истеъмол қилишади. лекин бепул истеъмол фақат биринчи кўринишда бўлади. уларни молиялаштириш солиқлар орқали амалга оширилади (дарёлар – экологик солиқ). соф ижтимоий неъматлар худди шахсий неъматга ўхшаб иқтисодий таъминотга киради. маълумки, иқтисодий неъматларлар бепул табиий неъматлардан фарқланади (масалан қуёш …

қўллайдилар. масалан, ижтимоий секторни табиий монополия шароитида талаб ва таклиф ўртасида мувозанат ўрнатишда баҳолар механизми орқали тартибга солиш кўпроқ қўлланилади. масалан коммунал хўжалик тармоқларида (сув билан, газ билан, электроэнергия билан, иссиқлик билан таъминлашда). нобозор фаолиятни иқтисодий доирага киритилиши билан ижтимоий ва шахсий неъматларни бир бирига солиштириш зарурияти пайдо бўлади. бунда кўпинча чегараланган ижтимоий харажатлар, чегараланган ижтимоий даромадлар билан солиштирилади. ижтимоий харажатларни шахсий ҳаражатларга солиштириш учун ижтимоий неъматларни альтернатив қийматини пул билан баҳолаш усули қўлланилади. биринчидан, бу усул истеъмолчиларни ижтимоий неъматларни ишлаб чиқаришда солиқлар орқали тўлашга тайёрлигини назарда тутади. иккинчидан, ижтимоий ва шахсий неъматларни солиштириш усули альтернатив қийматни йўқотилган даромад деб ҳисоблайди. яъни ижтимоий секторда инсон қатнашган вақтда қандайдир даромадларни йўқотилиши. масалан кундузги бўлимда ўқийдиган талабалар ўқиш вақтида қандайдир даромадларни йўқотадилар (ўқиш вақтида улар қаердадир ишлаши мумкин ва шунинг натижасида даромад олиши мумкин). учинчидан, бу усул тиббиёт, атроф муҳитни мухофаза қилиш, ижтимоий суғурта тармоқларида қўлланилади ва бунда касални олдини олиш, ёки …

бор нарсани сотиб олишга ҳаракат қилади. бой, яъни даромадлари юқори бўлган одамлар бир хил маҳсулотларни маркаси учун сотиб олишади. масалан, қиммат баҳо автомашиналар. (мерседес 600) табиий монополия шароитида ва мукаммал рақобат шароитида ижтимоий соҳа хизматларига баҳоларни ташкил этиш ижтимоий секторлар баҳоларни ташкил этиш, айрим ҳизматлар учун ҳам баҳоларни ташкил этишдан ташқари, номукаммал рақобат шароитида баҳоларни ташкил этишни ҳам ўз ичига олади. табиий монополияларда маҳсулот ва хизматлар учун баҳоларни тартибга солиш бунга яққол мисол бўлади. бунга коммунал хизмат тармоғи соҳасида аҳолини сув, газ билан таъминлаш, шаҳар пассажир транспорти ва ҳоказоларни киритиш мумкин. табиий монополиялар фаолияти монопол ҳуқуқ мавжудлиги учун ижтимоий йўқотишлар ва ижтимоий ютуқлар билан боғлиқдир. ижтимоий йўқотишлар монополия маҳсулотларига талабнинг нисбатан пастроқ бўлиши билан боғлиқ. чунки бу ерда баҳолар нисбатан баландроқ бўлади. лекин айрим монополияларда ишлаб чиқариш жараёни тўғри қўйилган бўлса, бошқариш харажатлари анча паст бўлади ва натижада баҳолар ҳам мукаммал рақобат шароитига нисбатан пастроқ бўлади. бунинг натижасида монополияларда техника …

баҳоларда субсидиялар орқали ҳисобга олинади. масалан, бу жамият аъзоларининг таълим даражаси ўсиши, соғлиқни мустаҳкамлаш натижасида оладиган фойда. ташқи самарани солиқлар орқали салбий ҳисобини, графикда ўрганиб чиқамиз.(масалан: экологик солиқ таъсирини) q1 q0 q 1-расм. маҳсулот ва хизматларни сони. бу ерда р0 -мувозанат баҳоси. бу нуқтада q0 ҳажмда маҳсулот ишлаб чиқарилган. бу ерда чегараланган шахсий харажатлар чегараланган ижтимоий фойдаликка тенг. экологик солиқ баҳони р0 дан р1 гача кўтаради ва маҳсулотни ишлаб чиқариш ҳажмини q0 дан q1 даражагача камайтиради. ушбу ишлаб чиқариш ҳажмини жамият нуқтаи назаридан самарали бўлиб ҳисобланади. таклиф эгри чизиғи чапга силжийди (s0 дан s1 гача) экологик солиқни баҳолар устидан давлат назоратини специфик (махсус) усули деб ҳисобласа бўлади. кўп мамлакатларни ҳўжалик амалиётида давлат томонидан баҳолар тартибга солишда субсидиялар кенг қўлланилади. талаб томонидан субсидиялар (истеъмолчиларга) ва таклиф томонидан субсидиялар (ишлаб чиқарувчиларга) ажратилади. талаб томонидан субсидияларни мақсади кам таъминланган аҳолини гуруҳларни конкрет маҳсулот ва ҳизматларни сотиб олиш учун имкониятларни оширишдир. масалан, дори-дармонларни, болалар …

омондан зарур бўлган маҳсулот ишлаб чиқарувчиларга берилади. собиқ иттифоқ даврида шундай дотацияларни амалиётда кенг қўлланлган эди. дотациялар жуда кўп маҳсулот ва хизматларни ишлаб чиқаришда берилар эди. масалан, озиқ-овқат маҳсулотларни кўп турлари, дори дармонларни, мактабгача бўлган болалар муассасаларига, уй-жой комунал хизматларигиа, маиший ҳизматларга ва ҳ.к. q0 q1 q 3-расм. субсидиялар туфайли таклифни ўзгариши субсидиялар таклифни s0 дан s1 гача кўпатирадилар. маҳсулотни ишлаб чиқариш ҳам q0 дан q1 гача кўпаяди, баҳолар эса р0 дан р1 гача пасаядилар. натижада ушбу товар ва ҳизматларга ҳамма истеъмолчиларни талаби ошади. ишлаб чиқарувчиларга субсидиялар дотацион, ижтимоий паст баҳоларни қўллашни ифодалайди. юқоридаги графикда: р1-истеъмолчиларга давлат томонидан ўрнатиладиган баҳо. бу баҳо бозордаги «р0» баҳодан паст. дотацион баҳоларни (бизнинг мисолимизда «р1») қўллаш натижасида юқори ва ўрта таъмилланган аҳолининг табақалари кам таъминланганларга нисбатан кўпроқ фойда кўрадилар. ишлаб чиқарувчиларга бериладиган дотациялар, биринчидан, адрес характерга эга эмас. истеъмолчиларга бериладиган, субсидиялар эса адрес характерга эга бўлади ва аҳолининг маҳсус гуруҳлар учун ажратилган бўлади. иккинчидан, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ижтимоий соҳада баҳолар ва субсидиялар"

1522391916_70442.doc ижтимоий соҳада баҳолар ва субсидиялар. жамият турмуш фаровонлиги назарияси ва даромадларни табақаланиши режа: 1. ижтимоий соҳада баҳоларнинг роли 2. табиий монополия шароитида ва мукаммал рақобат 3. баҳоларда ташқи самараларни трансформация этиш ижтимоий соҳада баҳоларнинг роли ижтимоий секторда баҳолар маҳсус рол ўйнайди. улар ижтимоий неъматларни ҳар хил турдалигини ҳисобга олган ҳолда талаб ва таклифни ташкил этиш хусусиятлари билан белгиланади. бу эса ижтимоий соҳа секторларига қараб (баҳоларни ташкил этишда) фарқларни мавжудлигини кўрсатади. соф ижтимоий таъминотларда баҳоларни ташкил этиш қўшма ижтимоий таъминотларда баҳоларни ташкил этишдан фарқланади (масалан, табиий монополиялар томонидан яратилган баҳоларини ташкил этиш). айрим ижтимоий неъматларга бозор баҳ...

Формат DOC, 335,0 КБ. Чтобы скачать "ижтимоий соҳада баҳолар ва субсидиялар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ижтимоий соҳада баҳолар ва субс… DOC Бесплатная загрузка Telegram