tokarlik ishining umumiy masalalari

DOCX 13 pages 575.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 575.0 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 1– ma’ruza. tokarlik ishining umumiy masalalari reja: 1.1. kirish. asosiy tushunchalar va ta’riflar. 1.2. ishlov berishga qo‘shimcha joy haqida tushuncha. 1.3. yo‘nish paytida kesish harakati. kesish tezligi. 1.4. keskichning qismlari va keskich kallagining elementlari. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 1.1. kirish. asosiy tushunchalar va ta’riflar tokarlik ishlari – metalldan detallarni tayyorlash va ishlab chiqarishning majburiy tartibli harakatidir. o‘zining mohiyati bo‘yicha metall bilan ishlashning eng oddiy, ammo shu bilan birga juda ishonchli usulidir. aynan shuning uchun har xil materiallar bilan ishlashning boshqa usullari metall bo‘yicha tokarlik ishini to‘liq almashtira olmadi va tokarlik ishi hozirgi kunda dolzarbligicha va ommabopligicha qolmoqda. tokarlik kasbi esa mashinasozlik korxonalarida eng keng tarqalgan ishchi kasblaridan biri bo‘lib hisoblanadi. bu kasbni egallash …

2 / 13

an materialning barcha ortiqcha qismlari, yoxud, uni tayyorlashda hosil bo‘lgan qo‘shimcha joylar kesib tashlangandan so‘ng, detal talab etilgan shakl va o‘lchamlarga ega bo‘ladi. · yakuniy ishlov berilgan shaklda detal hosil qilish uchun tayyorlanmadan olib tashlanishi zarur bo‘lgan material qatlamiga qo‘shimcha joy deb aytiladi. ba’zi detallarga ketmaket bir necha dastgohlarda ishlov berilib, ularning har birida umumiy qo‘shimcha joyning faqat bir qismi yo’niladi. masalan, o‘lchamlari juda aniq bo‘lishi, sirtlari esa juda kichik g‘adirbudurlikka ega bo‘lishi kerak bo‘lgan detallarga dastlab tokarlik dastgohlarida, yakunida esa jilvirlash dastgohlarida ishlov beriladi. · tokarlik dastgohida yo’niladigan metall qatlamiga tokarlik ishlov berishga qo‘shimcha joy deb aytiladi. silindrik detallarga ishlov berishda ikki xil – yon tomonga qo‘shimcha joy va diametrga qo‘shimcha joy mavjud. diametrga qo‘shimcha joy yon tomonga qo‘shimcha joy kattaligining ikki baravariga teng. u ishlov berilgunga qadar va ishlov berilgandan so‘ng bitta kesimning o‘zidagi diametrlar ayirmasi sifatida aniqlanishi mumkin. · tayrlanmaga ishlov berish jarayonida undan yechilgan (qirqilgan) metall …

3 / 13

(1rasm, v). keskich ishchi qismining kesimi ham pona shakliga ega. 1rasm. pona istalgan kesuvchi asbobning asosi sifatida. 1.3. yo‘nish paytida kesish harakati. kesish tezligi. · detal 1 ni keskich 2 bilan yo‘nish sxematik ravishda 2rasmda ko‘rsatilgan. detal bunda ϑ tezlik yo’nalishi bo‘yicha aylanadi, keskich esa s yo’nalishi bo‘yicha siljiydi va detaldan qirindini yechadi. ushbu harakatlardan birinchisi bosh harakat bo‘lib hisoblanadi. u kesish tezligi bilan tavsiflanadi. ikkinchi harakat esa – uzatish harakati bo‘lib hisoblanadi. 2-rasm. yo‘nish paytidagi kesish harakati va elementlari. · kesish tezligi. detalning ishlov beriladigan sirtini har bir nuqtasi (2rasm), masalan a nuqtasi, birlik vaqt ichida (masalan, bir daqiqada) ma’lum bir yo‘lni bosib o‘tadi. ushbu yo‘lning uzunligi detalning bir daqiqadagi aylanishlar sonidan va uning diametridan bog‘liq ravishda katta yoki kichik bo‘lishi mumkin va kesish tezligini aniqlab beradi. · keskichning kesuvchi qirrasiga nisbatan ishlov beriladigan detal sirti nuqtasining bir daqiqada bosib o‘tgan yo‘liga kesish tezligi deb aytiladi. kesish tezligi bir …

4 / 13

ish sharoitidan bog‘liq ravishda tezroq yoki sekinroq sodir bo‘lishi mumkin va yuqorida ta’kidlab o‘tilganidek, uzatish bilan tavsiflanadi. · ishlov beriladigan detalning bir marta aylanishida keskichning siljish kattaligi uzatish deb aytiladi. uzatish detalning bir marta aylanishida millimetrlarda (mm/ayl) o‘lchanadi va s harfi bilan belgilanadi. agar keskichning siljishi ishlov beriladigan detalning o‘qiga parallel ravishda sodir bo‘lsa, uzatish bo‘ylama deb, agar keskich ushbu o‘qga perpendikulyar ravishda siljisa, unda uzatish ko‘ndalang deb aytiladi. · kesish chuqurligi. keskich siljishi paytida detaldan material qatlamini yechib olib, uning qalinligi kesish chuqurligi bilan tavsiflanadi. · ishlov beriladigan detal sirtidan yechib olingan va detal sirtiga perpendikulyar bo‘yicha o‘lchangan material qalinligi kesish chuqurligi deb aytiladi. kesish chuqurligi millimetrlarda o‘lchanadi va t harfi bilan belgilanadi. tashqi yo‘nishda kesish chuqurligi bo‘lib, ishlov beriladigan detalning keskich o‘tguncha va o‘tgandan keyingi diametrlari ayirmasining yarmi hisoblanadi. shunday qilib, agar detalning diametri yo‘nishgacha 100 mm, keskichning bir marta o‘tishidan keyin 90 mmga teng bo‘lgan bo‘lsa, unda …

5 / 13

o‘lchangan masofaga qirqim qalinligi deb aytiladi. qirqim qalinligi millimetrlarda o‘lchanadi va a harfi bilan belgilanadi. · keskichning kesuvchi qirrasi ishchi qismining chekka nuqtalari orasidagi masofaga qirqim kengligi deb aytiladi. qirqim kengligi millimetrlarda o‘lchanadi va b harfi bilan belgilanadi. 2rasmdagi shtrixlangan to‘rt burchak qirqimning maydonini tasvirlaydi. · qirqim maydoni uzatishning kesish chuqurligiga ko‘paytmasiga teng. qirqim maydoni mm2 da o‘lchanib, f harfi bilan belgilanadi va quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi: bu yerda: qirqim maydoni, mm2; bitta aylaniga uzatish, mm; kesish chuqurligi, mm. agar, masalan, detalni yo‘nish 0,2 mm/ayl uzatishda va 4 mm kesish chuqurligida amalga oshirilsa, unda qirqim maydoni quyidagiga teng: · kesish jarayonidagi sirtlar va tekisliklar. ishlov berilayotgan detaldan keskich yordamida qirindi yechib olish paytida quyidagi sirtlar mavjud bo‘ladi: ishlov beriladigan sirt, ishlov berilgan sirt va qirqish sirti (3rasm). · qirindi yechib olinadigan sirtga ishlov beriladigan sirt deb ataladi. · qirindi yechib olingandan keyin hosil bo‘lgan sirtga ishlov berilgan sirt deb ataladi. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tokarlik ishining umumiy masalalari"

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 1– ma’ruza. tokarlik ishining umumiy masalalari reja: 1.1. kirish. asosiy tushunchalar va ta’riflar. 1.2. ishlov berishga qo‘shimcha joy haqida tushuncha. 1.3. yo‘nish paytida kesish harakati. kesish tezligi. 1.4. keskichning qismlari va keskich kallagining elementlari. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 1.1. kirish. asosiy tushunchalar va ta’riflar tokarlik ishlari – metalldan detallarni tayyorlash va ishlab chiqarishning majburiy tartibli harakatidir. o‘zining mohiyati bo‘yicha metall bilan ishlashning eng o...

This file contains 13 pages in DOCX format (575.0 KB). To download "tokarlik ishining umumiy masalalari", click the Telegram button on the left.

Tags: tokarlik ishining umumiy masala… DOCX 13 pages Free download Telegram