materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar

DOCX 13 стр. 204,1 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 204,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 2– ma’ruza. metallarni kesishni o‘rganish asoslari reja: 2.1. qirindi hosil bo‘lishi va turlari. 2.2. o‘simta va uning kesish jarayoniga ta’siri. 2.3. keskichga ta’sir qiluvchi kuchlar. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 2.1. qirindi hosil bo‘lishi va turlari. · qirindi hosil bo‘lish jarayoni birinchi marta (1870 yil) rus olimi prof. i.a.time tomonidan tadqiq qilinib, uning kuzatishlari va xulosalari hozirgi vaqtda ham o‘z kuchini saqlab qolmoqda. qovushqoq metallarga (po‘lat, latun) ishlov berishda hosil bo‘ladigan qirindilarni prof. i.a.time parchalanadigan qirindilar deb, mo‘rt metallarga (cho‘yan, bronza) ishlov berishda hosil bo‘ladigan qirindilarni esa siniq qirindilar deb atadi. parchalanadigan qirindilarning hosil bo‘lishi quyidagi tarzda sodir bo‘ladi. keskich (10rasm, a) p kuch ta’sirida ishlov beriladigan metallning g‘ijimlanishga qarshiligini yengib, unga singdiriladi. bu …

2 / 13

k. bunaqa qirindi past tezlikda qattiq, ammo qovushqoq metallarga, masalan qattiq po‘latga ishlov berishda hosil bo‘ladi. metall qattiqligining kamayishi va uning qovushqoqligi oshishi bilan qirindi elementlari parchalanishning tasmasimon qirindi deb ataladigan uzluksiz tasmasini hosil qiladi (11rasm, b, v). keskichning old sirti bilan tutashadigan qirindi sirti silliq, qaramaqarshi tomoni esa g‘adirbudur bo‘ladi. rus tadqiqotchisi ya.g.usachev prof. i.a.timening ishini davom ettirib, qovushqoq, ammo qattiq materiallarni, masalan, o‘rta qattiqlikdagi va qattiq po‘latni kesishda qirindi elementlarining parchalanishidan tashqari, siljish tekisligi deb ataluvchi bb tekislik bo‘yicha (10rasm, a) har bir elementida metall zarrachalarining siljishi ham sodir bo‘lishini isbotladi. parchalanish va siljish tekisliklari orasidagi burchak 0 – 30° chegaralarda o‘zgarib turadi. metall qancha qovushqoq bo‘lsa, bu burchak shuncha katta bo‘ladi va aksincha. nisbatan yumshoq po‘latni kesishda qirindi zarrachalarining ko‘chishi faqat siljish tekisligiga parallel tekisliklar bo‘yicha sodir bo‘lishini ham ya.g.usachev aniqladi. qattiq va mo‘rt metallarni (cho‘yan, bronza) kesishda siniq qirindilarning hosil bo‘lishi metall g‘ijimlanmasdan sodir bo‘ladi. qirindi …

3 / 13

o‘lishi mumkin. 2.2. o‘simta va uning kesish jarayoniga ta’siri. · qovushqoq metallarni kesish paytida keskichning old sirtida kesuvchi qirrasi ustida ko‘pincha o‘simta deb ataladigan, yopishib qolgan metall bo‘lakchasi topiladi. o‘simta hodisasi ya.g.usachev tomonidan aniqlangan va izohlangan bo‘lib, u quyidagidan iborat. qirindi keskichning old sirti bo‘ylab sirpanganda, uning harakatini to‘xtatib qoluvchi ishqalanish kuchlari paydo bo‘ladi. natijada keskichning old sirti yaqinida joylashgan metall qatlamlaridagi deformatsiya oshadi. ushbu qatlamlarning metall zarrachalari qirindining uzluksiz harakatlanuvchi ustki qatlamlaridan ajraladi va keskichning old devoriga yopishib, o‘simta hosil qiladi (12rasm, a). kesishning katta bosimi o‘simta metallining puxtalanishiga ko‘maklashadi. vaqt o‘tishi bilan o‘simta kattalashadi (yangi metall qatlamlarining oshrilishi hisobidan) va keskichning orqa sirtidan osilib turuvchi o‘simta qismi hosil bo‘ladi (12rasm, b). ba’zi vaziyatlarda o‘simtaning bu qismi asosiy massadan uziladi va, keskichning orqa sirti va ishlov berilgan sirt orasiga tushib (12, rasm, v), so‘nggisiga tiqilib qoladi (12rasm, g). 12rasm. o‘simtaning hosil bo‘lishi va uzilishi. shuningdek, keskichning old sirtida qolgan …

4 / 13

uvi kesuvchi qirradan uzoqlashgan old sirt maydonchasida sodir bo‘ladi. bu shilish ishi davomida keskichning ishlash sharoitlarini yaxshilaydi. tozalash ishlarida o‘simta zararlidir. uzilgan va ishlov berilgan sirtda siqib kirgizilgan o‘simta parchalari detallarni toza yo‘nishda ruxsat etilmaydigan notekisliklarni hosil qiladi. cho‘yan va boshqa mo‘rt metallarni kesishda o‘simta hosil bo‘lmaydi. 2.3. keskichga ta’sir qiluvchi kuchlar. · kesiladigan metall qatlamining siqilish deformatsiyasiga qarshiligi, qirindining keskich old sirtidan ishqalanishi va ba’zi boshqa sabablar natijasida kesish kuchi paydo bo‘ladi. uning yo‘nalishi va kattaligi ko‘plab omillardan bog‘liq bo‘ladi va bevosita aniqlash mumkin emas. tokarlik keskichining ishini o‘rganishda (13rasm) bu kuch uchta tashkil etuvchiga ajratiladi: kesish kuchi pz, uzatish kuchi px va radial kuch py. kesish sirtiga urinma bo‘lgan kesish kuchi pz bosh harakat yo‘nalishida ta’sir qiladi. uzatish kuchi px uzatish yo‘nalishida ta’sir qiladi. radial py kuch uzatishga perpendikulyardir. barcha uchta kuchning o‘lchov birligi bo‘lib kilogrammkuch (kgk) hisoblanadi. yagona xalqaro birliklar tizimida (si), kuchning o‘lchov birligi sifatida nyuton …

5 / 13

ishdagi kesish kuchiga nisbatan juda kichikdir. har xil qattiqlikdagi cho‘yanlarga ishlov berishda bu farq juda kattadir. qirqim maydonining oshirilishi bilan kesish kuchi o‘sib boradi. agar bunda qirqim maydonining oshishi kesish chuqurligining oshishi hisobidan kelib chiqsa, unda kesish kuchi pz kesish chuqurligiga proporsional ravishda o‘sadi. uzatish oshirilganda kesish kuchi pz ham o‘sadi, ammo sekinlik bilan o‘sadi. demak, masalan, agar bir xil uzatishni saqlab qolgan holda kesish chuqurligini ikki baravarga oshirsak, kesish kuchi ham ikki baravarga oshadi. lekin agar, kesish chuqurligini o‘zgartirmasdan, uzatishni ikki baravarga oshirsak, kesish kuchi ikki baravarga emas, bir muncha kamroq o‘sadi. buni shunday izohlash mumkinki, juda katta uzatishda kichik uzatishdagiga nisbatan metallning katta deformatsiyalanishi sodir bo‘lmaydi. qirqimning bir xil maydonlarida, ammo ularning har xil shakllarida kesish kuchi har xil bo‘ladi. u qirqim qalinligining katta qiymatlarida kichik, qirqim qalinligining kichik qiymatlarida esa nisbatan kattadir. masalan, har ikki holatda qirqim maydoni bir xil va 8 mm2 bo‘lishiga qaramay, kesish chuqurligi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar"

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 2– ma’ruza. metallarni kesishni o‘rganish asoslari reja: 2.1. qirindi hosil bo‘lishi va turlari. 2.2. o‘simta va uning kesish jarayoniga ta’siri. 2.3. keskichga ta’sir qiluvchi kuchlar. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 2.1. qirindi hosil bo‘lishi va turlari. · qirindi hosil bo‘lish jarayoni birinchi marta (1870 yil) rus olimi prof. i.a.time tomonidan tadqiq qilinib, uning kuzatishlari va xulosalari hozirgi vaqtda ham o‘z kuchini saqlab qolmoqda. qovushqoq metallarga (po‘lat, latun) ishlov berishda hosil bo‘l...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (204,1 КБ). Чтобы скачать "materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: materiallarni kesib ishlash, ke… DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram