kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar

PDF 9 pages 265.7 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 265.7 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mexanizm va mashinalar nazariyasi (mmn) fani, vazifalari, uning mashinasozlikdagi roli va asosiy tushunchalar o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiyalar universiteti mustaqil ish mavzu: mmn fani, tarixi va uning tushunchalari fan nomi: kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar bajardi: 2202 mts guruh talabasi orifjonov suhrob urganch-2025 mmn fani, tarixi va uning tushunchalari reja 1. ilmiy texnikani rivojlanishida mmn fanining roli va unda o`rganiladigan asosiy masalalar. fanning rivojlanish bosqichlari. 2. mmn fanining mazmuni, harakatlanuvchi mexanik sistemalar. 3. mashinalar va ularning klassifikatsiyasi. robot va manipulyatorlar. ma`ruzaning o`quv muammolari va ularning holatlari ushbu ma`ruza mmn fanining kirish qismiga taalluqli bo`lib, mmn predmeti va ob`ektini o`rganishga bag`ishlangan. ma`ruzada mmn ni yondosh fanlarga bog`liqligi va mexanik sistemalar, mashinalar va mexanizmlarga xarakteristika berilgan. bular amaliy mashinasozlik talablaridan kelib chiqqan holda bayon etilgan. amaliy mashinasozlik mashinalar sohasidagi fan oldiga echilishi zarur bo`lgan turli masalalarni qo`yadi va …

2 / 9

turib ko`ra olishi va atrofdagilarni shubhalanmasdan etaklashi bilan boshqalardan farq qilishi kerak. bu esa kelajakda ijodkor kishilarni ko`paytiradi, ijod natijasida mehnat unumdorligi oshishiga olib keladi». mehnat unumdorligini oshirishdagi asosiy omillardan biri ishlab chiqarishga yangi mashina va mexanizmlarni joriy qilib, uning texnika darajasini oshirib borishdan iborat. yuqoridagi vazifalarni hal kilishda mmn fanining alohida o`rni bor. mmn fani mexanizmlarning tuzilishini, kinematikasini va dinamikasini hamda ularni loyihalash usullarini o`rganuvchi fandir. dunyo tan olgan olim-akademik i.i.artobolevskiy mmn fanini mashina va mexanizmlarni loyihalashda xamda taxlil qilishda asosiy fan ekanligini uqtirib, uni mashinasozlikning algebrasidir deb atagan edi. mmn fani tadbiqiy mexanikaning asosiy tarmog`i bo`lganligi uchun uni mashinalar mexanikasi deb xam ataladi. mmn fanining mexanika fanlari orasidagi o`rni 1 shakldagi sxemada ko`rsatilgan. mexanika nazariy mexanika amaliy mexanika mmn materiallar qarshiligi mashina detallari sanoan mashinalarini loyihalash qurilish mexanikasi 1-shakl. mexanika fanlarining o`zaro bog`lanishi 1-shakldan nazariy mexanika fani mmn fanning nazariy asosi ekanligi ko`rinib turibdi. mmn fanida ikki asosiy …

3 / 9

anizmlarning harakati, ularni muvozanatlash, mexanizmlarning kinematik juftlaridagi ishqalanish va x.k. o`rganiladi. mmn fanida konkret mexanizm va mashinalar emas, balki ularning ideallashgan struktiv, kinematik va dinamik modellari o`rganiladi. mashinasozlikni o`sishi bilan mexanizmlar nazariyasining turli bo`limlari ham rivojlana boshladi. dastlab mexanizmlarni tahlil qilish usullari, so`ngra xix asr o`rtalariga kelib mexanizmlarni sintez qilish usullari rivojlandi. xx asr boshlarida mashinasozlikning rivojlanishi mexanizmlarning tuzilish nazariyasini ishlab chiqilishiga olib keldi. zamonaviy mashinasozlik fan oldiga dasturli boshqarish sistemalaridan iborat yuqori unumdor mashinalarni yaratish talablarini qo`ya boshladi. ayniqsa robotlar va manipulyatorlar nazariyasiga yuqori talablar qo`yilmoqda. zamonaviy mashinalar mexanikasida mexanizm bo`g`inlari qayishqoqligi, tebranishlarning mashina, inshoot va xizmat operatorlariga bo`ladigan ta`sirini nazarga olib, taxlil qilish tarqala boshladi. mmn fani asrlar davomida rivojlanib borib, xozirda zamonaviy fanlardan biriga aylandi. mmn fanini rivojlanishiga dunyoga mashxur olimlar: relo, l.vassur, p.l.chebishev, n.g.burmester, r.villis, l.eyler, x.i.goxman, n.i.mertsalov, i.i.artobolevskiy, n.e.jukovskiy. c.a.cherkudinov, k.v.frolov, n.i.levitskiy, c.n.kojevnikov, a.p.bessonov bilan bir qatorda o`zbekiston olimlari-akademiklar m.t.o`razboev, h.h.usmonxujaev, texnika fanlari doktori, professorlar …

4 / 9

imlari orasida o`z davrining buyuk olimi va muhandisi ahmad al- farg`oniy mashinalar mexanikasiga ulkan hissa qo`shdi. umuman olganda, mexanizm va mashinalar mexanikasi asoslari buyuk allomalarimiz abu rayhon beruniy (973-1048), al-farg`oniy (ix asr), abu ali ibn sino (980-1037), g`iyosiddin koshiy (xv asr), sidjizi (x asr), ulug`bek kabilar tomonidan tegishlicha yaratilgani diqqatga sazovordir. ii. amalda sun`iy mexanik sistemalarni ikki katta guruhga bo`lish mumkin 1. harakatlanuvchi - o`zgaruvchan 2. harakatlanmaydigan - o`zgarmas mmn fanida o`rganiladigan ob`ektlarni kuchlar ta`sirida o`zining dastlabki shaklini oson o`zgartiradigan harakatlanuvchi - o`zgaruvchan mexanik sistemalarga kiritish mumkin. harakatlanuvchi sistemaga misol tarzida yuklangan kuchlar ta`sirida harakatga keluvchi to`rt sharnirli mexanizmni (2 shakl) keltirish mumkin. 2-shakl. harakatlanuvchi to`rt sharnirli mexanizm. professor n.i.kolchin klassifikatsiyasi asosida (klassifikatsiya mezonlari sifatida mexanikaning asosiy tushunchalaridan biriga — harakatga, kuchga, energiyaga ustuvorlik berilganda) harakatlanuvchi mexanik sistemalarni uchta guruhga — priborlar, mexanik moslamalar va mashinalarga ajratish mumkin. priborlar: harakatni uzatadi yoki o`zgartiradi. ular fizik jarayonlarni texnik registratsiyasida, o`lchashda, matematik …

5 / 9

atun egri chizig`ini chizuvchi pribor mexanizm harakatlantirilganda shatunning harakat tekisligida e ko`zchaga o`rnatilgan qalam shatun egri chizig`ini chizadi. 4-shaklda turli materiallarni presslovchi mexanik moslamaning sxemasi ko`rsatilgan. moslamaning mexanizmi kuchdan yutishga imkoniyat beradi. shu sababli ishchining tutqichdagi kuchi presslash kuchidan ancha kichikdir. 4-shakl. turli materiallarni presslash mexanik moslamasi (f-ishchining kuchi, fq-presslashga qarshilik kuchi.) 5-shaklda energiyani bir turdan ikkinchisiga aylantiruvchi ichki yonar yuritmasi ko`rsatilgan. 5-shakl. ichki yonar yuritmasi sxemasi. tsilindrda mahsulotni (masalan, benzinni) yonishidan hosil bo`lgan bosim yuritma porsheniga f kuchi bilan ta`sir qiladi va tirsakli valdagi mk foydali qarshilik momentini engib, uni harakatlantiradi. shunday qilib, yoqilg`i energiyasi ajralib, mashinada uning qismlarini harakatlantiruvchi energiyaga aylanadi. mashinani mexanik nuqtai nazardan ta`riflash ba`zi aniqliklar va kengaytirishlar kiritishni talab qiladi, chunki hamma mashinalar ham mexanik ta`riflash doirasiga kiravermaydi. misol uchun fš s v a g' a v s e s v mk g' a a v s e paxta tolasini ajratuvchi mashinada paxta arrali ishchi …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar"

mexanizm va mashinalar nazariyasi (mmn) fani, vazifalari, uning mashinasozlikdagi roli va asosiy tushunchalar o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi oʻzbekiston respublikasi oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch ranch texnologiyalar universiteti mustaqil ish mavzu: mmn fani, tarixi va uning tushunchalari fan nomi: kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar bajardi: 2202 mts guruh talabasi orifjonov suhrob urganch-2025 mmn fani, tarixi va uning tushunchalari reja 1. ilmiy texnikani rivojlanishida mmn fanining roli va unda o`rganiladigan asosiy masalalar. fanning rivojlanish bosqichlari. 2. mmn fanining mazmuni, harakatlanuvchi mexanik sistemalar. 3. mashinalar va ularning klassifikatsiyasi. robot va manipulyatorlar. ma`ruzaning o`quv muammolari va ularn...

This file contains 9 pages in PDF format (265.7 KB). To download "kesish nazariyasi va kesuvchi asboblar", click the Telegram button on the left.

Tags: kesish nazariyasi va kesuvchi a… PDF 9 pages Free download Telegram