tokarlik ishi

DOCX 21 pages 1.5 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 3– ma’ruza. tokarlik keskichlari haqida dastlabki ma’lumotlar reja: 3.1. tokarlik keskichlarining asosiy xillari. 3.2. tokarlik keskichlarning materiallari. 3.3. tokarlik keskichlarining konstruksiyalari. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 3.1. tokarlik keskichlarining asosiy xillari. · tokarlik stanoklarida bajariladigan ishlar xilmaxilligining kattaligi har xil tokarlik keskichlarini qo‘llash zaruriyatini keltirib chiqaradi. ulardan asosiylari va eng ko‘p qo‘llaniladigani bo‘lib o‘tuvchi, toza ishlov beruvchi, ko‘ndalang kesuvchi, qirquvchi va yo‘nib kengaytiruvchi keskichlar hisoblanadi. o‘tuvchi yoki shilish keskichlari (15rasm, a va v) detallarni boshlang‘ich yo‘nish va kesish uchun ishlatilib, bu vaqtda qo‘shimcha joyning katta qismi yechiladi. shuning uchun o‘tuvchi keskichlar stanokning eng yuqori unumdorligini ta’minlaydigan shaklga ega, ishlov berilgan sirtning g‘adirbudurligi, shuningdek detalning aniq o‘lchamlarigi rioya qilish bunda ikkinchi darajali ahamiyatga ega bo‘ladi. …

2 / 21

ilgan material bo‘laklarini qirqish uchun xizmat qiladi. qirqish paytida materialning juda kam yo‘qotilishini ta’minlash kerak, shuning uchun qirquvchi keskichlar tor (ensiz) qilib tayyorlanadi (kesuvchi qirrasi uzunligining kichik cho‘ziqligi bilan), natijada ularning mustahkamligi past bo‘ladi, teztez sinadi va ular bilan ishlash katta ehtiyotkorlikni va mahoratni talab qiladi. yo‘nib kengaytiruvchi keskichlar (15rasm, d) har xil teshiklar, chuqurchalar va hokazolarni yo‘nib kengaytirish uchun qo‘llaniladi. yo‘nib kengaytiruvchi keskichning o‘lchamlari (sterjenning uzunligi va ko‘ndalang kesimi) ishlov beriladigan teshikning o‘lchamlari bilan mos ravishda tanlanadi. sanab o‘tilganlardan tashqari, tokarlik ishlov berishda ariqcha yo‘nish, shakldor, rezba kesuvchi va maxsus vazifadagi boshqa bir qator keskichlardan foydalaniladi. 3.2. tokarlik keskichlarning materiallari. · keskich ishchi qismining materialiga qo‘yiladigan asosiy talablar – bu ushbu keskich yordamida ishlov beriladigan istalgan materialning qattiqligidan katta bo‘lishi shart bo‘lgan qattiqlikdir. qattiqlik kesish issiqligidan sezilarli ravishda kichraymasligi kerak. shu bilan bir vaqtda, keskichning materiali yetarlicha qovushqoqlikka ega bo‘lishi kerak (mo‘rt emas); keskichning kesuvchi qirrasi ish vaqtida uvalanmasligi …

3 / 21

saqlab qoladi. bu qotishmalar kobalt bilan sementlangan volfram, titan va tantal kabi qiyin eriydigan metallar karbidlarining ingichka donalaridan tashkil topgan. qaysidir metallning karbidi deb, uning uglerod bilan barqaror kimyoviy birikmasiga aytiladi. metallkeramik qattiq qotishmalar uch guruhga bo‘linadi: volfram qotishmalari (bk), titanvolfram qotishmalari (tk) va titantantalvolfram qotishmalari (ttk). volfram qattiq qotishmalari cho‘yan, rangli metallar va ularning qotishmalari va metallmas materiallarga ishlov berish uchun mo‘ljallangan. tokarlik keskichlarini tayyorlashda bk2, bk3m, bk4, bk6, bk6m, bk8, bk8b markali volfram qattiq qotishmalaridan foydalaniladi. ushbu markalarning har biridagi b harfi volfram karbidini; k – kobaltni bildiradi; markada k harfidan keyin turgan raqam – ushbu qotishma tarkibidagi kobaltning miqdorini (foizlarda) ko‘rsatadi. qolgani – volfram karbidi. shunday qilib, masalan, bk2 markali qotishma tarkibida 2% kobalt va 98% volfram karbidi mavjud. ba’zi markalarning oxirida keltirilgan m harfi ushbu qotishma mayin zarrali ekanligini bildiradi (zarralarning kattaligi 0,5–1,5 mkm). agar qotishma yirik zarrali bo‘lsa (zarralarning kattaligi 3–5 mkm), qotishma markasida b …

4 / 21

rfidan keyingi raqam esa – kobalt miqdorini (foizlarda) bildiradi. ushbu qotishmadagi qolgani volfram karbididir. shunday qilib, masalan, t5k10 markali qotishma tarkibida 5% titan karbidi, 10% kobalt va 85% volfram karbidi mavjud. titantantalvolfram qotishmalari o‘ta og‘ir holatlarda, masalan po‘lat quymalari va bolg‘alamalarining ustki qatlami bo‘yicha, issiqbardosh va boshqa qiyin ishlov beriladigan po‘latlarga ishlov berish uchun qo‘llaniladi. tarkibida 7% titan karbidi va tantal, 12% kobalt, qolgani volfram karbidi bo‘lgan markali qotishmalar qo‘llaniladi. metallkeramik plastinalar turli xil shakl va o‘lchamlardagi plastinkalar ko‘rinishida ishlab chiqariladi. ma’lum sharoitlarda asbobsozlik materiali sifatida sm332 markali mineralkeramik material qo‘llanilib, uning asosiy qismini aluminiy oksidi tashkil qiladi. ushbu materialning tarkibida volfram, titan, kobalt kabi kamyob materiallar kirmaydi. mineralkeramika bilan jihozlangan keskichlarning issiqlikka chidamliligi juda yuqori va 1200°c va undan yuqoriga yetadi. asosiy tashkil etuvchilari bo‘lib kamyob va qimmatbaho elementlar hisoblanadigan va issiqlikbardoshligi past bo‘lgan qattiq qotishmalarga nisbatan mineralkeramik materiallarning asosiy afzalligi ham shundan iboratdir. egilishga mustahkamligining nisbatan kichikligi va …

5 / 21

igini va keskichlar 620640°c gacha ko‘p martalab qiziganda ularning qattiqligini va kesuvchanlik xossalarini saqlanishini ta’minlaydi. legirlovchi elementlar po‘latning fizikmexanik xossalarini o‘zgartiradi. me’yordagi unumdorlikka ega bo‘lgan p18, p12 va p9 markali tezkesar po‘latlar tayyorlanadi. ularning tarkibida volfram (mos ravishda 17,519,0%; 12,013,0%; 8,510,0%), xrom (3,14,4%), vanadiy (1,02,6%), molibden (0,30,4%), uglerod (0,70,95%) va boshqa elementlar mavjud. uglerod legirlovchi elementlar bilan birikib, po‘latning qattiqligini oshiradi. yuqori unumdorlikka ega bo‘lgan p18f2, p14f4, p9f5, p9k5, p18k5f2, p10k5f5, p6m3 va boshqa markalardagi tezkesar po‘latlar tayyorlanadi. ushbu belgilanishlarda p – volframni, f – vanadiyni, k – kobaltni, m – molibdenni bildiradi (agar uning miqdori 0,5% dan yuqori bo‘lsa). harflardan keyin turgan raqamlar berilgan po‘latda ushbu elementlarning foizlardagi miqdorini bildiradi. berilgan markadagi po‘latlarning tarkibida ularning belgilanishida ko‘rsatilganlaridan tashqari uglerod, xrom va ba’zi boshqa tashkil etuvchilar mavjud. tokarlik ishlov berishda qo‘llaniladigan keskichlar va boshqa asboblar uchun juda kam darajada uglerodli va legirlangan asbobsozlik po‘latlaridan foydalaniladi. uglerodli po‘latlardan u12a va u10a …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tokarlik ishi"

fan buyicha bilim,kunikma va malakaga kuyiladigan talablar 3– ma’ruza. tokarlik keskichlari haqida dastlabki ma’lumotlar reja: 3.1. tokarlik keskichlarining asosiy xillari. 3.2. tokarlik keskichlarning materiallari. 3.3. tokarlik keskichlarining konstruksiyalari. adabiyotlar: 1. n.r.barakayev, n.f.o‘rinov, bafoyev d.x. “tokarlik ishi”. o‘quv qo‘llanma. buxoro, “umid”, 2022. -374 b. 2. iskandarov a.s. “materiallarni kesib ishlash, kesuvchi asboblar va dastgohlar” toshkent, «fan va texnologiya» nashriyoti, 2004 y. 397 b. 3.1. tokarlik keskichlarining asosiy xillari. · tokarlik stanoklarida bajariladigan ishlar xilmaxilligining kattaligi har xil tokarlik keskichlarini qo‘llash zaruriyatini keltirib chiqaradi. ulardan asosiylari va eng ko‘p qo‘llaniladigani bo‘lib o‘tuvchi, toza ishlov beruvch...

This file contains 21 pages in DOCX format (1.5 MB). To download "tokarlik ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tokarlik ishi DOCX 21 pages Free download Telegram