pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari

DOC 13 стр. 137,5 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 137,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

1-mavzu. pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari mashg`ulot rejasi: 1.pedagogik faoliyat va uning o‘ziga xos xususiyatlari. 2.o‘zbekiston respublikasining “ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni 3.“pedagogik mahorat” tushunchasi. amaliy mashg’ulot maqsadi: pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari mavzusi yuzasidan bilim hamda ko’nikmalarni shakllantirish. mashg’ulot shakli: kichik guruhlarda va jamoa bo’lib ishlash. mashg’ulot metodlari: munozara, aqliy xujum, muammoli vaziyat. asosiy ma’lumotlar pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy). 1917 yilgi fevral voqealari va oktyabr davlat to’ntarishidan so’ng markaziy osiyo xalqlarining hayotida – ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy-mafkuraviy, jumladan xalq maorifi sohalarida keskin o’zgarish yuz berdi. turkiston o’lkasida milliy demokratiya vakillari, mashhur ma’rifatparvar ziyolilar tomonidan yangi usuldagi maktablarning keng tarmog’ini yaratish, maktab-maorif borasida zudlik bilan islohotlarni amalga oshirish yuzasidan bir qator takliflar ilgari surildi. ammo o’zbekiston xududida ma’naviyat va madaniyat 1917 yildan boshlab murakkab vaziyatni boshdan kechirdi, jiddiy to’siqlar va buzg’unchiliklarga uchradi. turkistonni qizil …

2 / 13

rilgan ijod bilan shug’ullandilar. milliy madaniyatimizning eng qadimgi va yirik markazi bo’lgan samarqandda mashxur ma’rifatparvarlar maxmudxo’ja bexbudiy, abdurauf fitrat, akobir shomansurzoda, said axmad (vasliy), saidaxmadxo’ja siddiqiy, mardonquli shomuhammadzoda zudlik bilan maktab islohotini amalga oshirish fikri bilan maydonga chiqdilar. ular 1917 yil aprel oyidan boshlab chiqayotgan “hurriyat” gazetasi sahifalarida yangi usuldagi maktablarning keng tarmoqlarini yaratish zarurligi hakidagi fikrni ilgari surdilar. “anjumani maorif” jamiyatining mablag’lariga “rushdiya” maktabi ochildi, unda bepul o’qitilar edi. abdurauf fitrat bilan kamol shams bu maktabda o’quvchilarga islom diniy ta’limotini, islom tarixini, musulmon huquqini, turk, arab va fors tillarini, arifmetika, geometriya, geografiya, tabiatshunoslik, tarixni o’kitar edilar. yoz faslida samarqandning o’zida tanikli ma’rifatparvar, shoir va dramaturg hoji muin shukrullo “tarbiyat” maktabini ochdi. 1918 yilning yozida samarqandda “musulmon o’qituvchilari uchun pedagogik kurslar” ochildi. o’sha yilning kuzida toshkentda toshkent uezdining tub erli axolisi uchun maktab o’qituvchilari kurslari ochildi. 1918 yil 9 aprelda munavvar qori uyida to’plangan jadidlar turkiston xalq dorilfununining musulmon bo’limini …

3 / 13

id qori ziyobov xazinador, muxtor bakir sarkotib bo’lib saylandi. 13 may (yakshanba) kuni toshkentning eski shaxar qismida vikula morozovning sobiq do’koni binosi (hozirgi o’zbek yosh tomoshabinlar teatri)da musulmon aholi uchun “xalq dorilfununi” ochiladi. bu bo’lim tez orada o’ziga xos yirik bilim maskaniga aylandi. dastlab 9 ta boshlang’ich maktab ochish mo’ljallangan bo’lsa-da, axoli ehtiyojiga ko’ra, ularning soni 24taga etdi. dorilfununning musulmon bo’limi 15 demokratik tashkilot vakillari uyushgan 45 kishilik kengash tomonidan boshqariladi. undaga muallimlar soni 18 nafarga etadi. 1918 yil 2 iyun kuni sobiq seminariya binosida dorilfununining o’zbeklar uchun maxsus o’qituvchilar tayyorlovchi bo’limi – “dorilmuallimin” ochildi. unda fitrat ona tilidan: kamol shams arifmetika va geometriyadan, haydar shavqiy gigiena, gimnastika va nemis tilidan, rahimboev arifmetikadan, abdurahmon ismoilzoda san’atdan, rizaev madaniyat tarixi va siyosiy iqtisoddan, munavvarqori ona tilidan dars berishadi. bu bo’limning ochilish marosimida munavvarqori nutq so’zlab, inson ma’rifatli bo’lib, ko’zi ochilmaguncha vijdoni uyg’onmasligini, vijdon uyg’onmasa na o’zini, na xalqni erkin muhofaza qila …

4 / 13

ik alisher navoiy nomli ta’lim-tarbiya bilim yurtida va turli maktablarda o’zbek tili va adabiyotidan dars berdi. do’stlari va shogirdlari qayum ramazon va shorasul zunnun bilan hamkorlikda uch bo’limdan iborat “o’zbekcha til saboqlari” kitobini (1925 yil) nashr ettirdi. xalq ta’limining iste’dodli tashkilotchilari abduqodir shakuriy, ismatulla raxmatullaev, isxoqxon ibrat, o. dadaxujaev, abdulla mustaqov, xodi fayziev, ashurali zoxiriy, sobirjon raximov, shokirjon raimiy, qori niyoziy, sayd rizo alizoda, to’xtanazar shermuhamedov, rafiq mo’min va boshqalar katta pedagogik ish olib bordilar. maktablar soni o’sdi. 1918 yil boshida 330 taga, 1920 yilda farg’ona, sirdaryo, samarqand viloyatlarida 1405 taga etdi. tashkil bo’lgan maktablar, ayniqsa, qishlok joylarida va tumanlarda asosan 1-2 boshlang’ich sinflardan iborat edi. keyinchalik yuqori sinflar paydo bo’lib bordi. bunday tartibotdagi qizlar maktablari ham toshkentda, andijonda, qo’qonda va boshqa joylarda birin-ketin ochildi. ayol muallimlar solixaxon muhammadjonova, muharrama qodirova, gulso’m kopaeva, fotima burnasheva, zebiniso razzoqova, zaynab sadriddinova, maryam sharipova va boshqalar ta’lim-tarbiya ishlarini olib borganlar. keng doiradagi bilimdon …

5 / 13

n toshkentdagi o’lka bilim yurtida, so’ngra o’zbek xotin-qizlar bilim yurtida mudirlik kladi. fitrat 1917 yilda «o’quv» kitobini, 1919 yilda sh.raximiy va q.ramazon bilan birga «ona tili» darsligini, so’ngra «imlo masalalari» kitobini yozib chiqardi. 1917 yildayoq sayd rizo alizoda birinchi sinflar uchun «birinchi yil» o’qish dasturini ishlab chiqdi. shokirjon raximiy 1919 yilda birinchi alifbo – “sovg’a”, 1922 yilda «o’zbek alifbosi» darsliklari va boshqa o’quv qo’llanmalarini chiqardi. 1918 yildan u toshkentda maktab mudiri bo’lgan. buxoro va xorazm respublikalarida ham maktablar, ta’limtarbiya maskanlari ochildi. aholining bolalarni o’qitishga, ilm-ma’rifatga ishtiyoki kuchayib borgan, bunday talablar katta yig’inlarda yangragan. ammo xo’jalikning parokandaligi, sun’iy to’siqlar oqibatida 20-yillar boshida maktablar soni qisqardi, darsliklar yozish, nashr qilish to’xtadi. 1922 yilga kelib turkistonda bolalarning 25 foizi maktablarga jalb qilingan edi. buxoro respublikasida 1921 yilda 175 ta yangi maktab, 11 ming o’quvchi bor edi. lekin 1924 yil o’rtalariga kelib maktablar 69, o’quvchilar 3563 tani tashkil qildi. xorazmda 40 ta umumta’lim maktablari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari"

1-mavzu. pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari mashg`ulot rejasi: 1.pedagogik faoliyat va uning o‘ziga xos xususiyatlari. 2.o‘zbekiston respublikasining “ta’lim to‘g‘risida”gi qonuni 3.“pedagogik mahorat” tushunchasi. amaliy mashg’ulot maqsadi: pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari mavzusi yuzasidan bilim hamda ko’nikmalarni shakllantirish. mashg’ulot shakli: kichik guruhlarda va jamoa bo’lib ishlash. mashg’ulot metodlari: munozara, aqliy xujum, muammoli vaziyat. asosiy ma’lumotlar pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari turkiston o’lkasida ta’lim siyosati (1917-1924 yy). 1917 yilgi fevral voqealari va oktyabr davlat to’ntarishidan so’ng markaziy osiyo xalqlarining hayotida – ijtimo...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOC (137,5 КБ). Чтобы скачать "pedagogik fikr tarixi va maktab amaliyotida o‘qituvchi mahorati masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pedagogik fikr tarixi va maktab… DOC 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram