жалолиддин румий ва алишер навоий

PPTX 550,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1492075936_66042.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint жалолиддин румий (1207-1273) ҳотами мулки сулаймондир илм, жумла олам – сурат-у, жондир илм. оразин ёпқоч, кўзумдан сочилур ҳар лаҳза ёш, бўйлаким, пайдо бўлур юлдуз, ниҳон бўлғач қуёш. мир алишер навоий (1441-1501). жалолиддин румийнинг асл исми муҳаммад ибн муҳаммад бин ҳусайн ал-балхий. “жалолиддин”, “румий”, “мавлавий” каби бир неча тахаллусларга эга бўлган. мавлоно ҳижрий-қамарий йили рабиъ ул-аввал ойининг олтинчи (милодий 1207 йил 30 сентябрь) куни “уммул-билод” (“шаҳарлар онаси”) деб аталмиш қадимий балхда дунёга келган. унинг отаси баҳоуддин муҳаммад (баҳоулвалад) шаҳарнинг энг машҳур воизларидан бўлган. афлокийнинг айтишича, уни дастлаб отаси “худовандигор” деб чақирган. “худовандигор” сўзи “сарвар”, “жа-ноб” маъноларини англатиб, юксак маънавий ва ижтимоий ҳурматга сазовор кишиларга нисбатан “хожа” номи ўрнида қўлланилган. румийга нисбат берилган “мавлоно” сўзи ҳам, арабчада “хўжа”, “жаноб” маъноларини ифодалайди. ўзбек адабиётининг асосчиси, шеърият мулкининг султони, маърифатпарвар шоир, давлат арбоби алишер навоий 1441 йил 9 февралда ҳирот шаҳрида туғилган. ёш алишер фавқулодда истеъдод эгаси бўлиб, истеъдодининг дастлабки …

4 йилнинг 26 ноябрь кунжоннинг шимоли-ғарбидаги табриз шаҳрида туғилган. шамс табри-зий мавлоно билан 1244 йилнинг 26 ноябрь куни кўнёда-ги “маржа ал-баҳрайн” деган жойда учрашган. кейинчалик халқ бу ерни “икки денгиз қўшилуви” деб атаган. жалолиддин румий шамсиддин муҳаммад табризийни ўз пири деб эълон қилади. табризий уч йил румийга дарс беради: фалсафа, хусусан, сўфийлик таъ-лимотини ўргатади. устозлари: лутфий, саййид ҳасан ардашер лутфий — алишер навоийнинг устози, “оразин ёпғоч кўзумдин сочилур ҳар лаҳза ёш, бўйлаким, пайдо бўлур юлдуз ниҳон бўлғоч қуёш”, деб бошланадиган ёш алишер навоий ғазалига, агар иложи бўлса, ўзининг ўн-ўн икки минг туркий ва форсийда ёзган шеърларини алмаштирмоқчи бўлган шоир. жалолиддин румий алишер навоий мутафаккирларимизнинг таълим-тарбияга оид асарлари румий ўзидан кейинги авлодларга 5 муқим ва қимматбаҳо асарларини қолдирди: “девони кабир”, “девони шамси таб ризий”, “девони шамсул ҳақойиқ” деган номлар билан машҳур бўлиб, ғазал ва рубоийлардан иборатдир. “масна вийи маънавий” эса 25700 байтдан ташкил топган бебаҳо таълимий-тарбиявий асар. “фийҳи ма фийҳи” (“ичиндаги …

лияти: 1. муносиб шогирдлар; 2. уқувсиз, бепарво шогирдлар алишер навоий бола тарбияси билан оила ҳамда мактабда шуғулланиш, шунингдек, бола тарбиясини олиб бориш жараёнида намуна услубидан фойдаланиш мақсадга мувофиқ эканлигига алоҳида урғу беради. тарбия ва таълим ишлари ўқитувчи ҳамда ота-оналар томонидан олиб борилиши лозим. алишер навоий ўқитувчининг, айниқса, талабчан бўлиши болаларнинг пухта билим олишлари ва уларда ахлоқий сифатларнинг шаклланишига муҳим аҳамиятга эга деб ҳисоблайди. аллома маълум фан асослари ёки муайян касб-ҳунар сирларини ўрганишга лаёқатли, истеъдодли болаларни тарбиялашга алоҳида аҳамият бериш жамият учун катта фойда келтиради, қобилиятсизни тарбиялашга уриниш бефойдадир, деган хулосага келади жалолиддин румий алишер навоий мутафаккирларимизнинг ахлоқ тўғрисидаги қарашлари “...халқ маънавияти шундай бир буюк уммонки, ҳар қайси авлод ундан куч-қудрат, ғайрат ва илҳом олиб, ўзининг нақадар улкан ишларга қодир эканини намоён этади” ислом каримов. юксак маънавият-енгилмас куч . ахлоқ-жамиятда қабул қилинган, жамоатчилик фикри билан маъқулланган хулқ-одоб нормалари мажмуидир. шоир айтади: “ўзинг билан жанг қилишда, ўз ахлоқингни тузатишдан бошла” мутафаккир ижодида …

нинг илм-фан тўғрисидаги қарашлари инсон илми орқали ҳайвондан фарқ қилади: илм боис жумла жонзотларки бор, одамий олдида ожиз, бемажол. ди. шогирд фаолиятига халқ нақли орқали баҳо берилади: “билмаганни сўраган олим, билмаганни сўра-маган ўзига золим”. шоир билимни дарахт каби мева берувчи ва соясида ором олувчи, офтоб каби иситувчи, денгиз каби улкан, инсонга сафдош, ўзи биру, маҳсули кўп, камтарин, умри боқий, деб таърифлайди. илм- фан сирларидан хабардор бўлишнинг инсон аҳамиятини ёритар экан, аллома айни ўринда илмни қоронғуликни ёритадиган чироқ, ҳаёт йўлини нурафшон этадиган қуёш, одамларнинг ҳақиқий қиёфасини кўрсата олувчи омил сифатида таърифлайди. алишер навоий илмни қуёш, ой ҳамда кундузга ўхшатиш орқали, у инсонни бахт-саодатга элтувчи восита эканлигига эътиборни қаратади. шоир илмнинг таъсири борасида: илм агар кўнгилга сингса, ёр эрур, гар баданга сингса ул, бекор эрур... илм ҳудан келмаса бевосита, бир бўёқдирким, кетар билвосита... илм юкин элтма ҳавойи нафс учун, илм тулпорига мингайсен у кун. илм тулпорига сен бўлгач савор, қолмагай елкангда ул …

тўхталиб ўтади. жалолиддин румий румий устознинг мартабаси илм билан баҳоланади, илм сулаймон пайғамбарнинг мулкидир, оламларнинг жони ҳам илмдир, деган фикрни билдиради. илм ва илм соҳиби маърифат ва маърифатга чорловчи (маърифат-парвар) бўлиши керакки, у инсониятга наф келтирсин, чунки: офтоби маърифат ўчгайму ҳеч, ақлу жон осмонидин кўчгайму ҳеч? улки хуршиди камолдир, бефироқ, кеча-кундуз кори – равшан айламоқ. алишер навоий ўқитувчи меҳнати, шунингдек, мураббийлик ҳаққини холисона баҳолайди, бироқ шу ўринда уларнинг қаттиққўл, жоҳил ва таъмагир бўлишларини қоралайди: “унинг иши одам қўлидан келмас, одам эмас, балки дев ҳам қила билмас ҳақ йўлида ким сенга бир ҳарф ўқитмиш ранж ила, айламак бўлмас адо онинг ҳақин юз ганж ила”. алишер навоий жалолиддин румий сабр ошиқмасдан кутиш ёки ўзини тия олиш, тоқат, чидам-бардош, ирода ва қаноат қилиш маъносини англатади. сабр кишиларнинг турли-туман зиддиятли воқеа-ҳодисаларга бардош қила олишини ҳамдир. сабр қилким, сабр келтиргай нажот, сабр – сергакликка чун қўлу қанот қаноат – булоқдир – суви олган билан қуримайди. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "жалолиддин румий ва алишер навоий"

1492075936_66042.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint жалолиддин румий (1207-1273) ҳотами мулки сулаймондир илм, жумла олам – сурат-у, жондир илм. оразин ёпқоч, кўзумдан сочилур ҳар лаҳза ёш, бўйлаким, пайдо бўлур юлдуз, ниҳон бўлғач қуёш. мир алишер навоий (1441-1501). жалолиддин румийнинг асл исми муҳаммад ибн муҳаммад бин ҳусайн ал-балхий. “жалолиддин”, “румий”, “мавлавий” каби бир неча тахаллусларга эга бўлган. мавлоно ҳижрий-қамарий йили рабиъ ул-аввал ойининг олтинчи (милодий 1207 йил 30 сентябрь) куни “уммул-билод” (“шаҳарлар онаси”) деб аталмиш қадимий балхда дунёга келган. унинг отаси баҳоуддин муҳаммад (баҳоулвалад) шаҳарнинг энг машҳур воизларидан бўлган. афлокийнинг айтишича, уни дастлаб отаси “худовандигор” деб чақирган. “худовандигор” сўзи “сарвар”, “жа-ноб” м...

Формат PPTX, 550,0 КБ. Чтобы скачать "жалолиддин румий ва алишер навоий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: жалолиддин румий ва алишер наво… PPTX Бесплатная загрузка Telegram