bobur lirikasi

PPT 627.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1479377212_64393.ppt дистрибуция программного обеспечения * bobur lirikasi kirish. bobur – dilbar shaxs. hayoti va ijodiy merosi. bobur she’riyati. bobur g`azaliyoti. bobur ijodida hasbi hol. hayot zavqi, tabiat go’zalliklaridan zavqlanish, inson va insoniylikni ulug’lash, vatan va vatandoshlarni sevish, avaylash. bobur ruboiylari. boburning so`nggi to`rtligi. xulosa. * kirish. bobur – dilbar shaxs yuksak madaniyatga erishgan har bir xalqning shunday buyuk farzandlari bo‘ladiki, ular nafaqat o‘z yurti, balki umumjahon tafakkur ahlining hurmat-e’tiborida bo‘ladi. o‘zbek xalqi tarixida dunyo sivilizatsiyasi rivojiga ulkan hissa qo‘shgan ana shunday ulug‘ allomalar, davlat arboblari ko‘plab topiladi. ularning hayoti va ijodini dunyo olimlari keng miqyosda o‘rganib keladilar. bu fikrimizga, ayniqsa, zahiriddin muhammad bobur ma’naviy merosining jahon ilmi fani, madaniyati va san’atida o‘rganilishi, targ‘ibu tashviq etilishi yaqqol misol bo‘la oladi. * mashhur davlat arbobi javoharla’l neru o‘zining «hindistonning kashf etilishi», «jahon tarixiga bir nazar» asarlarida zahiriddin muhammad bobur haqida shunday deb yozadi: «bobur — dilbar shaxs. uyg‘onish davri hukmdorining haqiqiy namuna- …
2
a murakkabdir. u 12 yoshida andijоn taхtiga o`tirganidan bоshlab 1530-yilgacha – vafоtigacha mashaqqatli va murakkab hayot yo`lini bоsib o`tdi. 1498-, 1500-, 1512-yillarda оta taхti samarqandni egalladi. ammо mоvarоunnahrda markazlashgan davlat tuzish оrzusi amalga оshmadi. shundan so`ng u qоbulni pоytaхt qilib, afg`оnistоnda o`z saltanatini qurishga muvaffaq bo`ldi. 1525-yilda esa hindistоnga muvaffaqqiyatli yurish qilib, ibrоhim lоdini yеngadi va hоzirgacha buyuk mo`g`ullar impеriyasi nоmi bilan mashhur bo`lgan impеriya tuzdi. bu impеriya salkam 500 yil o`z mavqеyini saqlab turdi. u asоs sоlgan impеriya afg`оnistоn va hindistоnning siyosiy iqtisоdiy va madaniy taraqqiyotda muhim rоl o`ynadi. * bоbur asarlari: mеmuar asari “vaqое’” (“bоburnma”). “muхtasar” nоmi bilan mashхur bo`lgan aruzga оid risоlasi. “harb ishi” risоlasi. “musiqiy ilmi” risоlasi. хo`ja ao`rоr valiyning “vоlidiya” asari tarjimasi. murakkab arab alifbоsini islоh qilishga оid “хatti bоburiy”. sоliq va zakоt ishlari haqidagi “mubayyin” asari. bizgacha to`liq o`оlda еtib kеlmagan lirik dеvоnlari. * bоbur 16-17 yoshlardan bоshlab badiy ijоd bilan shug`ullana bоshlaydi. u …
3
or. she`rlarining umumiy hajmi 400 dan ortadi. shundan 119 g`azal, 231 ruboiy va tuyuq, qit`a, fard, masnaviy kabi janrlarda asarlar yaratilgan. she`rlarini mavzu jihatidan oshiqona, ta`limiy, tasavvufiy, hasbi hol kabi turlarga ajratish mumkin. bobur she`riyati intellektual qalb izhori sifatida arqoqlidir. uning asarlari samimiy, ravon, usluban tugal va mushakkaldir. bobur ruboiy janrini turk adabiyotida dunyoga olib chiqqan shoirdir. * bobur she’riyati. boburning o’zbek tilidagi devoniga 120 ga yaqin g’azal, 210 ruboiy hamda qit’a, fard, tuyuq, masnaviy-nomalar, muammo va masnu’lar o’rin olgan. ular orasida son jihatidan ko’pchilikni g’azal va ruboiylar tashkil etadi. boburning lirik she’rlari an’anaviy g’azal, ruboiy, tuyuq, fard va boshqa janrlarning shakliy xususiyatlarini davom ettirishi bilan bir qatorda o’ziga xos ayrim xususiyatlarga ham ega. bulardan biri ko’pchilik g’azallarning 5-7 baytlik bo’lishidir. ruboiylarda taxallusni ko’proq ishlatish kuzatilsa, tuyuqlarda esa ba’zan qit’a shaklida qofiyalanishlar ham uchraydi. masalan: qilmasa ul oy nazar manga ne tong? tengri tole’ chun manga yorotmadi. o’qi yorar erdi …
4
o’lsa, ikkinchi tomondan, shoirning hayot hodisa-voqealaridan olgan taassurotlari: muvaffaqiyatlar shodiyonasi, muvaffaqiyatsizlik tufayli zamon va uning jafokorligidan nolish; o’zi tug’ilgan vatandan uzoqlashgani tufayli vatan va vatandoshlarini qo’msash, o’rni bilan pand-nasihat berish kabi mavzulardan iborat. masalan, oshiqona mavzudagi quyidagi g’azalda yor - mahbubaning yog’lig’i-boshga o’raydigan ro’molchasi tasvirlangan. bu tasvir shunchalik go’zalki, uni o’qigan kishi shoirning yog’liq-rumolcha bahonasida yoriga bo’lgan samimiy muhabbatini anglay oladi. g’azalning matla’ va maqta’i quyidagichadir: * matla’: yog’lig’ingkim, jon bila men xastadurmen zor anga, xasta jonlar rishtasidindur, magar har tor anga… maqta’: ko’nglum istar yog’lig’ingni, balki andin bir nasim, yetsa boburga erur jon birla minnatdor anga. mazkur g’azalda an’anaviy tasvirlar yangicha talqin qilinadi,ya’ni ma’shuqa go’zalligi tasviri uning yog’lig’i – ro’molchasi orqali amalga oshadi. buning natijasida bobur xossa tasvirni, ya’ni yangi poetik timsolni (yog’lig’ni) yaratadi. * g’azalda yog’lig’-ro’molcha tasviri yetakchi bo’lganidan unda gullar, binafshalar ko’rinadi; qizil va binafsha rang jilolari ko’zlarni qamashtiradi; ularning muattar hidi anqib turadi. g’azal o’qilar ekan, …
5
bobur.devon, 63-bet). bu g’azallar alisher navoiydan ilhomlanish natijasida maydonga kelgan. ma’lumki, alisher navoiyning «badoye’ ul-bidoya» devonida: ko’zung ne balo qaro bo’lubtur, kim jonga qaro balo bo’lubtur,- matla’li 7 baytlik g’azali bor (mat, 1-tom, 140-141-betlar). bobur g’azallarida shoirning hayotiy voqealardan olgan taassurotlari, hasbi holi, kayfiyati bilan bog’liq bo’lgan mavzulardan bahs yuritish ham ko’zga tashlanadi. jumladan: charxning men ko’rmagan javru jafosi qoldimu? xasta ko’nglum chekmagan dardu balosi qoldimu? (bobur. devon, 51-52-betlar). yana: keldi ul vaqteki, boshimni olib ketgaymen, olam ichra ayog’im yetganicha yetgaymen… dema boburga netarsen, bosh olib ketmak ne? tangrining xosti mundoq esa, men netg’aymen? (bobur. devon. 48-49-betlar). bunday kayfiyat boburning ruboiylarida ham o’z aksini topgan: tole’ yo’qi jonimg’a balolig’ bo’ldi, har ishniki ayladim, xatolig’ bo’ldi. o’z yerni qo’yib, hind sori yuzlandim, yo rab, netayin, ne yuz qarolig’ bo’ldi. (bobur. devon, 101-bet) bobur ijodida hasbi hol 6. hayot zavqi, tabiat go’zalliklaridan zavqlanish, inson va insoniylikni ulug’lash, vatan va vatandoshlarni sevish, avaylash …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bobur lirikasi"

1479377212_64393.ppt дистрибуция программного обеспечения * bobur lirikasi kirish. bobur – dilbar shaxs. hayoti va ijodiy merosi. bobur she’riyati. bobur g`azaliyoti. bobur ijodida hasbi hol. hayot zavqi, tabiat go’zalliklaridan zavqlanish, inson va insoniylikni ulug’lash, vatan va vatandoshlarni sevish, avaylash. bobur ruboiylari. boburning so`nggi to`rtligi. xulosa. * kirish. bobur – dilbar shaxs yuksak madaniyatga erishgan har bir xalqning shunday buyuk farzandlari bo‘ladiki, ular nafaqat o‘z yurti, balki umumjahon tafakkur ahlining hurmat-e’tiborida bo‘ladi. o‘zbek xalqi tarixida dunyo sivilizatsiyasi rivojiga ulkan hissa qo‘shgan ana shunday ulug‘ allomalar, davlat arboblari ko‘plab topiladi. ularning hayoti va ijodini dunyo olimlari keng miqyosda o‘rganib keladilar. bu fikrimizga, ay...

PPT format, 627.5 KB. To download "bobur lirikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bobur lirikasi PPT Free download Telegram