bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish

DOCX 20 pages 115.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 115.5 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish reja: 1.bobur hayoti va ijodi 2. bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish 3. bobur g’azallari boburning hayoti va ilmiy-adabiy merosi. zahiriddin muhammad bobur 1483 yilning 14 fevralida farg‘ona viloyatining poytaxti andijonda tug‘ildi. uning otasi umarshayx mirzo farg‘ona viloyatining hokimi edi. 1494 yilda umarshayx mirzo andijonning g‘arb tomonidagi axsi qo‘rg‘onida jar yoqasidagi kabutarxonalari bilan jarga qulab ketadi va halok bo‘ladi. bobur shajarasi: ota tomonidan: bobur - sulton umarshayx mirzo - sulton abusaid mirzo - sulton muhammad mirzo -sulton mironshoh - amur temur ko‘ragon. ona tomonidan: qutlug‘ nigorxonim - yunusxon - vaysxon - sher alixon - muhammad xo‘jaxon - xizir xo‘jaxon - to‘g‘luq temurxon - eson bug‘axon - dava chiqon - baraqxon - so‘kach o‘g‘li - qamg‘or - chig‘atoy - chingizxon. otasi vafot etganda bobur endigina o‘n bir yoshdan o‘tgan edi. u farg‘ona viloyatining vorisi sifatida otasining o‘rniga taxtga o‘tiradi. farg‘onada hokimiyatni qo‘lga olgan bobur o‘z hukmronligi doirasini …

2 / 20

i, saroy va maqbaralarini hayrat bilan kuzatgan bobur samarqandning tarixda tutgan o‘rni va o‘sha davrdagi salohiyatini g‘urur bilan ta’riflaydi. samarqandning ichki vaziyati boburning kutganicha bo‘lib chiqmadi. o‘zaro ichki urushlar, haddan ziyod soliqlar shahar ahlini nihoyatda qashshoq ahvolga keltirgan edi. buning ustiga farg‘onada qolgan ayrim beklar fitna va xiyonat yo‘liga o‘tgan edilar. samarqandda atigi 100 kun hukmronlik qilgan bobur andijondan mahrum bo‘lmaslik uchun qaytib kelayotganda, xo‘jandga yetganda andijonni jahongir mirzo qo‘liga o‘tganini eshitadi. bu orada samarqandni boburning amakivachchasi sulton ali mirzo egallab olgan edi. shundan ikki yilga yaqin vaqt o‘tgandan keyingina bobur andijonni qo‘lga kiritdi, so‘ngra u butun e’tiborini yangidan samarqandga qaratib, qo‘shin bilan shahrisabzga yetganida shayboniy ham samarqandga yaqinlashib qolganini va samarqand hokimi sulton ali mirzo tang ahvolda qolib shayboniyga taslim bo‘lganini eshitadi. biroq, shayboniyning bu yerga hokim tayinlab, o‘zi urushni davom ettirayotgani sababli bobur samarqandni ortiqcha qarshiliksiz qo‘lga kiritadi. 1501 yilning aprel oyida shayboniy samarqandni qamal qiladi, to‘rt oy …

3 / 20

tahkamlab olgan shayboniyxon, bobur bilan hamkorlikda jang olib borayotgan najmi soniyning xalqni parokanda qilganidan foydalanib, samarqandni qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘ldi. afg‘onistonda o‘z hokimiyatini mustahkamlab olgan bobur u yerning xo‘jalik va madaniy hayotiga katta e’tibor berdi, mahalliy aholining urf-odatlari, diniy e’tiqodlariga erkinlik berdi va amaldorlarini izzat-hurmat qildi. bularning barchasi boburning shon-shuhratini oshiradi. bobur o‘z davlatini janub tomonga kengaytirish, hindistonni egallab olish harakatini boshlab yuboradi. 1525 yil 21 aprelidagi panipat, so‘ngra dehli janglari 1527 yilning 16 martida boburning g‘alabasi bilan tugaydi. bobur faqat yirik davlat arbobi va mohir lashkarboshigina emas, balki, buyuk shoir, adib, tarixchi va olim hamdir. «boburnoma»ni ingliz tiliga tarjima qilgan uilyam erskin boburni ta’riflar ekan, «osiyodagi podsholar ichida boburga teng keladigan bironta ham podshoh topolmaymiz» deganda uni faqat davlat arbobi sifatida emas, uning fan va san’at, she’riyat va badiiyatga bo‘lgan oshnoligini ham nazarda tutgan edi. boburning o‘zbekcha devonining ikki qo‘lyozmasi ma’lum. bulardan biri parijda, ikkinchisi hindistonda saqlanadi. professor a.samoylovich …

4 / 20

da, u yerdagi barcha madaniy, ilmiy, badiiy osori-atiqalar angliyaga olib ketilgan edi. bobur devoni lirik turning turli xil janrlarida yozilgan she’rlarni: g‘azal, ruboiy, tuyuq, masnaviy, qit’a, fard va boshqalarni o‘z ichiga oladi. unda biz oddiy g‘azallardan tashqari g‘azali musajja’ (markaziy ruknlari qofiyadosh bo‘lgan g‘azal), qit’a g‘azal (birinchi bayti-matla’-qofiyasiz bo‘lgan g‘azal), g‘azali husni matla’ (matla’dan keyingi baytning har ikkala misrasi matla’ga qofiyadosh bo‘lgan g‘azal), qo‘shaloq vaznli va qo‘shaloq qofiyali g‘azal, taronai ruboiy (to‘rtala misrasi qofiyalangan ruboiy), oddiy tuyuqdan tashqari qo‘shaloq tajnisli tuyuq va boshqalarni ham kuzatishimiz mumkin. g‘azal, ruboiy va tuyuq bobur lirikasining eng xarakterli janrlaridir. bobur hayot, muhabbat va shodlik kuychisidir. bundan tashqari uning lirikasidagi vatan ishtiyoqi, g‘ariblikning xasrat va nadomatli dardlari ham mana shu lirikada o‘zining aksini bildirib turadi. yoz fasli, yor vasli, do‘stlarning suhbati, she’r bahsi, ishq dardi, bodaning kayfiyati, deb boshlanuvchi sho‘x g‘azallar orasida: tole’ yo‘qi, jonimga balolig‘ bo‘ldi, har ishnikim ayladim xatolig‘ bo‘ldi. o‘z yerni qo‘yib …

5 / 20

lasi hindistonning siyosiy hokimiyatini mustahkamlash, madaniyatini rivojlantirishda katta ijobiy rol o‘ynadi. bobur insoniyat madaniy hayoti tarixida ham chuqur iz qoldirdi. uning faoliyati hamda merosini o‘rganishda turli soha olimlari: tarixchilar, filologlar, o‘lkashunoslar katta natijalarga erishdilar. uning asarlari ko‘p martalab nashr etildi, tadqiqotlar, ilmiy va ommabop asarlar yaratildi. uning ijodini o‘rganuvchi o‘nlab olimlar yetishib chiqdi, bu borada ingliz sharqshunosi u.erskinning xizmatlari katta. u bobur va boburiylar sulolasining hindiston tarixi, uning davlat tuzumi hamda hindiston yarim orolidagi madaniy hayotning shakllanishida tutgan o‘rni haqida oqilona va odilona xulosalarni bayon qilgan beg‘araz mutaxassislardan biridir. boburnoma - qomusiy asar. «boburnoma» memuar, qomusiy to‘plamdir. bu tarixiy-badiiy asar 1494-1529 yillarda movarounnahr, xuroson, afg‘oniston, hindistonda ro‘y bergan voqealarni va ko‘pida bevosita boburning o‘zi ham ishtirok etgan tarixiy jarayonni o‘z ichiga oladi. «boburnoma»ning o‘ndan ziyod qo‘lyozma nusxasi ma’lum. bobur hayotlik davridayoq ko‘chirilgan ikki nusxasi haqida ma’lumotlar bo‘lsa-da, ularning qaerda saqlanayotganligi ma’lum emas. «boburnoma»ning xvii-xviii asrlarda ko‘chirilgan nusxalari leningrad, kalkutta, agra, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish"

bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish reja: 1.bobur hayoti va ijodi 2. bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish 3. bobur g’azallari boburning hayoti va ilmiy-adabiy merosi. zahiriddin muhammad bobur 1483 yilning 14 fevralida farg‘ona viloyatining poytaxti andijonda tug‘ildi. uning otasi umarshayx mirzo farg‘ona viloyatining hokimi edi. 1494 yilda umarshayx mirzo andijonning g‘arb tomonidagi axsi qo‘rg‘onida jar yoqasidagi kabutarxonalari bilan jarga qulab ketadi va halok bo‘ladi. bobur shajarasi: ota tomonidan: bobur - sulton umarshayx mirzo - sulton abusaid mirzo - sulton muhammad mirzo -sulton mironshoh - amur temur ko‘ragon. ona tomonidan: qutlug‘ nigorxonim - yunusxon - vaysxon - sher alixon - muhammad xo‘jaxon - xizir xo‘jaxon - to‘g‘luq temurxon - eson bug‘...

This file contains 20 pages in DOCX format (115.5 KB). To download "bobur g'azallarining vazin xususiyatlarini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: bobur g'azallarining vazin xusu… DOCX 20 pages Free download Telegram