unlilarning talaffuzi va imlosi

DOCX 19 sahifa 392,5 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 392,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

unlilarning talaffuzi va imlosi yangi imlo qoidalarida unli harflarning yozilishiga keng o‘rin ajratilgan. a a harfi savol, zamon, bahor so‘zlarida «o» kabi aytilsa ham har vaqt «a» yoziladi. o o harfi boshqa tillardan kirgan quyidagi so‘zlarda «a» singari talaffuz etiladi, biroq hamisha «o» yoziladi: kollej, monitoring, dekoratsiya, omonim, okulist va h.k. shuningdek, o ba’zan o‘ kabi aytilishi ham mumkin, lekin baribir «o» yozilaveradi: tonna, noyabr, boks, tort va h.k. ii harfi bilan, bilim, til, tilak, har xil, qism kabi so‘zlarda qisqa aytiladi va «i» yoziladi, badiiy, ommaviy, lutfiy singari so‘zlarda «i» cho‘ziq aytiladi, lekin doimo «iy» yoziladi. uu harfi yutuq, butun, tovuq, sovuq, sovun kabi so‘zlarda «i»ga monand talaffuz etilsa-da, qoidaga binoan «u» yoziladi. o‘o‘ harfi o‘zbek, o ‘lka, o‘simlik kabi so‘zlarda old qator, o‘rta-keng, lablangan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi. e e harfi e’lon, ehtirom, fe’l, bermoq, meros, mone, tole, kofe kabi so‘zlarda old qator, o‘rta-keng, lablanmagan unli tovushni …

2 / 19

islar tomonidan o'rganildi. asar 4 qismni o'z ichiga oladi: 1. qo'qondan shohimardonga: 2. qo'qondan farg'onaga: 3. qo'qondan isfaraga: 4. isfara sayohatidan muqimiyning ushbu asari muallifning safar hisoboti yoki tor shaxsiy kechinmalari majmuasigina bo'lib qolmagan, aksincha, u o'sha mustamlaka tuzumi va ijtimoiy hayotning qator muhim muammolarini tanqidiy nazar bilan tahlil etuvchi badiiy asardir. „sayohatnoma“lardan qoʻqondan shohimardonga. faryodkim, garduni dun aylar yurak bagʻrimni xun, koʻrdiki, bir ahli funun - charx anga kajraftor ekan. qolmay shaharda toqatim, qishloq chiqardim odatim, xohi yayov, boʻlsun otim, goh sayr ham darkor ekan. «ultarma»ga qildim yurush, yoʻldosh edi bir chitfurush, yetdim jadallab vaqti tush, bir dam qiziq bozor ekan. bir maʼraka koʻrdim butun, jaʼmi yopingan boshga toʻn, boqsamki, besh yuzcha xotun, voiz soʻzin tinglor ekan. mingboshilik kimning ishi, desam, dedi bedonishi, bir «qoʻshtegirmon»lik kishi, xoʻja iso badkor ekan. magʻrur, xasisu beshu kam, har gapda yuz ichgay qasam, takjoy olur moxovdan ham, hoji oʻzi murdor ekan. «doʻrmoncha»ga ketdim …

3 / 19

r ekan. mingboshisi soʻfinamo, tasbehu boʻynida rido, choʻqub qochar zogʻi alo bir dogʻuli ayyor ekan. xayru soho vajhiga kar, bir pulni yuz yerdin tugar, kelsa gadoy nogah agar, bir non chiqish dushvor ekan. koʻrdim chuqur «chimyon» erur, yer ostida zindon erur. dushmanlari mehmon erur, bogʻi uning tutzor ekan. vodil maqomi dilfizo koʻchalaridur dilkusho, anhorida obi safo, sebarga obishor ekan. * * * podshoh yoʻqlatsalar nogoh gado deb axtaring, tutmang hargiz nomimi, baxti qaro deb axtaring. falak tiyri jafo har kimga otsa, meni aylar, «oʻshal-shul!» deb nishonlar. hasbi hol aylab qilibdur, xat soʻrab holing, muqim, to qiyomat furqatiydin emdi minnatdorman. ey, yori jonim oshiq boʻlibman, ey yori jonim, vaslingni izlab, yoʻqdur majolim. bir yoʻqlamaysan kuygan qulingni, koʻzlari jallod, nozik niholim. rahm ayla manga, ey bagʻri qattiq, diydam toʻla qon, ey shoʻxi zolim. lab tashnalarga ayla nazora, qaddi chu shamshod qoshi hilolim. olding koʻngulni bir-ikki soʻzlab, devona boʻldim, toʻti maqolim. har dam …

4 / 19

avtobus, avtomobil kabi so‘zlarda «v» tovushi «f » tarzida talaffuz qilinsa-da, doimo «v» yoziladi. 3. fursat, fizika, fabrika, fahm-farosat, fasl singari so‘zlarda «f » tovushi «p» kabi aytiladi, lekin asliga muvofiq ravishda har doim «f» yoziladi. 4. obod, ozod, faryod, tadbir, tadqiqot kabi so‘zlarda «d» tovushi «t » tarzida aytilsa-da, har vaqt «d» yoziladi. 5. iztirob, tuzsiz, bo‘zchi so‘zlarida «z» tovushi «s» kabi aytiladi, biroq hamisha asliga mos ravishda «z» yoziladi. 6. j j harfi jon, jahon, juma, g‘ijjak, vaj so‘zlarida til oldi, jarangli, portlovchi «j», jurnal, ajdar, garaj, tiraj so‘zlarida esa til oldi, jarangli, sirg‘aluvchi «dj» undosh tovushini ifodalash uchun yoziladi. 7. sh sh harfi shahar, shimol, shoshmoq, osh, bosh kabi so‘zlarda til oldi, jarangsiz, sirg‘aluvchi tovushni ifodalash uchun yoziladi. sh harfi ikki tovushni ifodalasa, oraga tutuq belgisi qo‘yiladi: is’hoq, as’hob kabi. 8. ch ch harfi chumoli, choy, achchiq, soch kabi so‘zlarda til oldi, jarangsiz, qorishiq undosh tovushni ifodalash …

5 / 19

san’at, in’om, mas’ul kabi so‘zlarda unlidan oldin qo‘yilib, uning undosh tovushdan ajratib aytilishini ta’minlaydi. zahiriddin muhammad bobur haqida gazallari va ruboiylari ulug uzbek shoiri, mutafakkir, tarikhchi va davlat arbobi, markazlashgan davlat va boburiylar saltanati asoschisi. zahiriddin muhammad bobur andijon shahrida (1483-yil 14-fevral) tugildi. amir temurning beshinchi avlodi, fargona hukmdori umarshaykhning farzandi. bobur 12 yoshda (1494) takhtga chiqdi. 1503-1504 yillarda afgonistonni egalladi. 1519-1525 yillarda hindistonga 5 marta yurish qiladi. uch asrdan ortiq davom etgan (1526-1858 yillar). boburiylar saltanatiga asos soldi 1530-yilning dekabr oyida agra shahrida vafot etdi. qabri keyinchalik vasiyatiga kura qobulga kuchirilgan. lirik merosi “qobul devoni” (1519)ga, 1528-29 yillarda “hind devoni”ga jamlangan. tuliq devon tuzgani haqida malumot bor. sherlarining umumiy hajmi 400 dan ortadi. shundan 119 gazal, 231 ruboiy va tuyuq, qita, fard, masnaviy kabi janrlarda asarlar yaratgan. sherlarini mavzu jihatidan oshiqona, talimiy, tasavvufiy, hasbi hol kabi turlarga ajratish mumkin. bobur sheriyati intellektual qalb izhori sifatida ardoqlidir. uning asarlari samimiy, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"unlilarning talaffuzi va imlosi" haqida

unlilarning talaffuzi va imlosi yangi imlo qoidalarida unli harflarning yozilishiga keng o‘rin ajratilgan. a a harfi savol, zamon, bahor so‘zlarida «o» kabi aytilsa ham har vaqt «a» yoziladi. o o harfi boshqa tillardan kirgan quyidagi so‘zlarda «a» singari talaffuz etiladi, biroq hamisha «o» yoziladi: kollej, monitoring, dekoratsiya, omonim, okulist va h.k. shuningdek, o ba’zan o‘ kabi aytilishi ham mumkin, lekin baribir «o» yozilaveradi: tonna, noyabr, boks, tort va h.k. ii harfi bilan, bilim, til, tilak, har xil, qism kabi so‘zlarda qisqa aytiladi va «i» yoziladi, badiiy, ommaviy, lutfiy singari so‘zlarda «i» cho‘ziq aytiladi, lekin doimo «iy» yoziladi. uu harfi yutuq, butun, tovuq, sovuq, sovun kabi so‘zlarda «i»ga monand talaffuz etilsa-da, qoidaga binoan «u» yoziladi. o‘o‘ harfi o‘zbe...

Bu fayl DOCX formatida 19 sahifadan iborat (392,5 KB). "unlilarning talaffuzi va imlosi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: unlilarning talaffuzi va imlosi DOCX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram