молекуляр биофизика

PPTX 64 стр. 412,7 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 64
слайд 1 мавзу; молекуляр биофизика. режа. 1. макромолекулалар тузилишининг фазовий ўзига хослиги. 2. днк макромолекуласи занжирининг структуравий тузилиши. 3. углеводлар молекуласининг тузилиш. 4. макромолекулаларда ўзаро таъсирлашувчи кучлар. 1 молекуляр биофизика биополимерларнинг структуравий тузилишини, физик-кимёвий хоссаларини ва уларнинг ҳужайра фаолиятидаги ўрнини ўрганади. молекуляр биофизиканинг асосий объекти биополимерлар бўлиб, улар оқсиллар, углеводлар, нуклеин кислоталар ва бошқа биологик бирикмалардан иборат. макромолекулаларга тузилишнинг фазовий ўзига хос стериоизомер ҳосил қилиш хусусияти характерли ҳисобланади. макромолекулаларнинг фазода жойлашишида баъзи гуруҳларнинг, радикалларнинг жойини ўзгариши натижасида хиралилик хусусияти кузатилади. деярли ҳамма аминокислоталар оптик фаолиятга, яъни қутбланган нур сатҳини маълум бир бурчак остида буриш хоссасига эга. фақат глицин аминокислотасидагина бу хосса кузатилмаган. аминокислоталарнинг ушбу хоссаси уларнинг α– углерод атоми тўрт валент боғлари билан тўрт хил атом гуруҳларига боғланганлигидан келиб чиқади. бундай тузилишда молекула хираллик хусусиятига эга, яъни унда симметрия маркази ва симметрик сатҳ бўлмайди. хиралликка эга бўлган бирикма тузилишига кўра бир-бирининг ойнадаги аксини ифодалайдиган қўш изомерлар шаклида бўлади. улар α …
2 / 64
рқасида кўрсатилса, бундай ҳолатда – он гидроксил гуруҳи чапда ва l-шакл, (leve-чап) юзага келади ҳамда –он гуруҳи ўнг тарафда бўлганда d-шакл, (dexter-ўнг) ҳосил бўлади (расм.2.1). расм.2.1. аминокислоталарда l-шакл ва d-шакл кўринишидаги стериоизомерларнинг фазовий ҳолати. стереоизомерлар спектрал анализда турлича характерга эга бўлади. организмда хираллик муҳим аҳамиятга эга, масалан баъзи модда молекулалари хираллик хусусиятига кўра заҳарсиз бўлса, уларнинг стереоизомери заҳарли таъсирга эга бўлиши мумкин. масалан, стереоизомерлардан d-аспарагин кислота ширин, l- аспарагин кислота эса таъмсиздир. маълумки, ҳайвонларнинг протеаза ферментлари оқсилларнинг d-изомер ҳолатдаги молекулаларига таъсир қила олмайди, фақат l-шаклидаги молекулаларга таъсир қилади. “сибир яраси” бактериялари қобиғида d - изомер ҳолатдаги глутамин кислотаси мавжуд ва шу сабабли протеазалар таъсирига чидамли бўлади. макромолекулалардан нуклеин кислоталар 1868 йилда ф.мишер томонидан кашф этилган. 1891 йил кёссель нуклеин кислота таркибига пурин ва пиримидин гетероциклик азот асослари, углевод ва фосфат кислота қолдиғи киришини аниқлади. нуклеин кислоталар таркибига рибоза ёки дезоксирибоза киришига қараб, рибонуклеин кислота (рнк) ва дезоксирибонуклеин кислота (днк) фарқланади. …
3 / 64
осида оқсил молекуласи синтезланади. днк макромолекуласи таркибида нуклеотидларнинг маълум бир тартибда келиши кўринишидаги тузилиш қисмлари айнан унга мос келадиган оқсил макромолекуласининг синтез қилинишини таъминлайди. 1953- йилда ж уотсон ва ф.крик днк молекуласининг қўш спираль кўринишидаги тузилиш моделини таклиф қилдилар. бу моделга мувофиқ днк макромолекуласи фараз этилган ўқ атрофида жойлашган, бир-бирига ўралган ҳолатдаги, яъни ўзаро комплементар иккита молекула занжиридан ташкил топган. иккита молекула занжирида маълум доимий оралиқларда азот асослари жойлашган. қарама-қарши занжирлар ўртасида азот асослари ўзаро водород боғлари орқали бирикиш ҳосил қилади. молекула занжирида пурин асоси қаршисида иккинчи молекула занжирида пиримидин асоси жойлашади. водород боғлари фақат аденин билан тимин; гуанин билан цитозин орасида ҳосил бўлади. бу кўринишдаги мослик комплементарлик деб аталади. расм 2.2. днк молекуласининг схематик тузилиши. молекуляр биофизикада муҳим биологик аҳамиятга эга бўлган днк макромолекуласи занжирининг структуравий тузилиши, ўлчамлари, ушбу тузилишдаги кимёвий боғлар ва кучлар, макромолекунинг фазовий конфигурация ўзгаришларининг умумий қонуниятлари ўрганилади. днк макромолекуласи занжирида қўшни азот асосларининг оралиғи ўқ …
4 / 64
нти энергияси ҳисобига амалга ошувчи фотосинтез жараёни натижасида ҳосил бўлади ва бу жараён умумий ҳолатда қуйидаги тенглама ёрдамида ифодаланади: nco2 + m h2o = с n ( н2 о) m углеводлар ўсимликларда қуруқ модда массасининг ўртача 80 % ини, одам ва ҳайвонлар организмида эса қуруқ модда массасининг ўртача 20 % ини ташкил этади. углеводлар таркибига кўра моносахарид ва икки ёки бир нечта моносахаридлар молекуласининг конденсатланишидан ҳосил бўлувчи олигосахаридлар ва полисахаридлар каби гуруҳларга бўлиб ўрганилади. углеводлар молекуласи таркибида углерод атомлари сонига кўра эса тетроза, пентоза, гексоза каби гуруҳларга бўлинади. пентозалардан рибоза ва дезоксирибоза муҳим биологик аҳамитга эга бўлиб, нуклеин кислоталар молекуласи таркибига киради. олигосахаридлар, бирламчи полисахаридлар, моносахаридлар билан полисахаридлар оралиғидаги гуруҳ бўлиб, улар 2 тадан 10 тагача моносахарид қолдиқларидан тузилган. табиатда дисахаридлар сахароза, лактоза ва мальтоза кўп учрайди. сахароза глюкоза ва фруктозадан, лактоза глюкоза галактозадан, мальтоза эса икки молекула глюкозадан тузилган. организмда қимматли озуқа махсулоти ҳисобланган моносахарид – глюкоза молекуласи фазовий …
5 / 64
молекуласи эса тўғри чизиқли ва тармоқланган занжирлардан иборат, мономери 1500 га яқин глюкоза қолдиқларидан тузилган. гликогенда ҳам амилопектиндаги сингари глюкоза мономер бўлиб, кўпроқ тармоқланган ва бу занжирларда 30000 тача мономери бор, мономери глюкоза ҳисобланади. целлюлоза полисахариди тармоқланмаган полимер, асосан ўсимлик ҳужайраларида учрайди (расм 2.5). расм. 2.5. целлюлоза макромолекуласининг тузилиши. макромолекулаларда ўзаро таъсирлашувчи кучлар. полипептидларининг аниқ конформацияси ҳосил бўлишида ван-дер-ваальс кучлари, водород ва ковалент боғлар, электростатик кучлар ва гидрофоб таъсирланишларнинг аҳамияти катта. айниқса, биринчи иккита омил ҳал қилувчи ўрин тутади. иккита макромолекула қисмларининг ўзаро таъсирлашувчи қисмлари ўртасида вужудга келувчи таъсирлашиш кучи умумий ҳолатда қуйидаги формула билан ифодаланади: f (r) = -δ u (r) / δ r бу ерда, f – таъсирлашиш кучи; u – таъсирлашишнинг потенциал энергияси; r – молекулалар ўртасидаги масофа. биологик тизимлар барқарорлигида ван-дер-ваальс кучларидан ташқари водород боғланишлар ва зарядланган ҳамда қутбли гуруҳлар ўртасида вужудга келувчи электростатик таъсирлашишлар ҳам муҳим аҳамиятга эга. макромолекулаларнинг барқарорлигини уларнинг ташкил этувчи атомлар ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 64 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "молекуляр биофизика"

слайд 1 мавзу; молекуляр биофизика. режа. 1. макромолекулалар тузилишининг фазовий ўзига хослиги. 2. днк макромолекуласи занжирининг структуравий тузилиши. 3. углеводлар молекуласининг тузилиш. 4. макромолекулаларда ўзаро таъсирлашувчи кучлар. 1 молекуляр биофизика биополимерларнинг структуравий тузилишини, физик-кимёвий хоссаларини ва уларнинг ҳужайра фаолиятидаги ўрнини ўрганади. молекуляр биофизиканинг асосий объекти биополимерлар бўлиб, улар оқсиллар, углеводлар, нуклеин кислоталар ва бошқа биологик бирикмалардан иборат. макромолекулаларга тузилишнинг фазовий ўзига хос стериоизомер ҳосил қилиш хусусияти характерли ҳисобланади. макромолекулаларнинг фазода жойлашишида баъзи гуруҳларнинг, радикалларнинг жойини ўзгариши натижасида хиралилик хусусияти кузатилади. деярли ҳамма аминокислотала...

Этот файл содержит 64 стр. в формате PPTX (412,7 КБ). Чтобы скачать "молекуляр биофизика", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: молекуляр биофизика PPTX 64 стр. Бесплатная загрузка Telegram