гумин ва фульвокислоталарнинг фракциялар таркиби

DOC 8 pages 191.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
5.2-амалий машғулот. чиринди кислоталарнинг фракцион таркиби гумин кислоталар 1-фракция, бевосита naoh сўримида эримайдиган эркин ва ҳаракатчан r2o3 лар билан боғланган гк. 2-фракция, калцийсизлантирилгандан кейин 0,1 н. naoh да эрийдиган гк бўлиб, асосан са билан боғланган. 3-фракция, 0,02 н. naoh да иситилгандан кейин эриган гк лар бўлиб, булар турғун r2o3 лар ва гилли минераллар билан боғланган. фульвокислоталар 1а-фракция, 0,1 н. h2so4 да эрийдиган, эркин ва r2o3 лар билан боғланган фк. 1-фракция, 0,1 н. naoh сўримида эрийдиган, тупроқдаги гк ларнинг 1 фракциялари билан боғланган фк. 2-фракция, 0,1 н. naohда калцийсизлантирилгандан кейин эрийдиган, гк ларни 2 фракцияси билан боғланган фк. 3-фракция, иситилганда , 0,02 н. naoh да эрийдиган гк ларни 3-фракция билан боғланган фк. гк-ларни фк-ларга нисбати тупроқларнинг типига, типчаси, айирмасига ва қатор хусусиятларига қараб ўзгаради ва бу ўзгариш тупроқни маълум даражада характерлайди. масалан, подзол ва чимли подзол тупроқларда сгк:сфк<1 ва кўпинча бу нисбат 0,3-0,6 ни ташкил қилади. демак бу тупроқларда гк лар …
2 / 8
проқларда гумат кальций ҳосил бўлмайди. сабаб са концентрациясининг кичиклиги ва тупроқ эритмасининг рн ни нордонлигидадир. типик қора тупроқларда, яъни тўйинганлик даражаси 100% га яқин бўлган тупроқларда биринчи фракция йўқ ёки жуда кам. карбонатли тупроқларда айниқса сасо3 мавжуд бўлган тупроқларда доимо саққ иони мавжуд бўлади, яъни карбонатлар тупроқни саққ ионига бойитиб туради. бу эса гумус кислоталарига таъсир қилади. шундай тупроқлар қаторига қора, бўз тупроқларни киритиш мумкин. бу тупроқларда кальцийли гумат миқдори кўп бўлади. бу қуйидагича ҳосил бўлади: қора тупроқдан жанубга томон тупроқларнинг карбонатлилиги ортиб боради. шунинг учун ҳам улардаги эркин шаклдаги гумус кислоталари деярли йўқ. эркин гумус кислоталари жанубда субтропик зонанинг нордон тупроқларида учрайди. тупроқдаги гумуснинг гуруҳли ва фракцияли таркибига тупроққа бериладиган ўғит, мелиорация, агротехника ва бошқа тадбирлар ҳам таъсир қилади. -жадвал суғориладиган типик бўз тупроқларда гумуснинг гуруҳли ва фракцияли таркибининг ўзгариши (зиямухаммедов, рижов, 1975) тажриба варианти гуруҳли таркиби фракцияли таркиби орг. с, % гк фк сгк гумин кислоталари фульво кислоталари …
3 / 8
проқдаги гумуснинг гуруҳли ва фракцияли таркиби ўзгаради. бу ўзгаришда органик ўғитли ва алмашлаб экиш жорий этилган вариантларда ижобийлик кузатилади, яъни гк миқдори, фк га нисбатан кўпроқ ошган. шу тариқа гумус сифати яхшиланган. гумус гуруҳли таркибининг ўзгариши ўз навбатида унинг фракцияли таркибини ўзгаришидан келиб чиққан. бу натижаларга кўра алмашлаб экиш жорий этилган. органик ўғит солинган вариантларнинг тупроқлари бошқа вариантларга нисбатан устун туради. бўз тупроқларни аксинча нордон чимли подзол тупроқларга узоқ муддат минерал ўғит солиниши натижасида гумуснинг фильтватлилиги ортиши кузатилган. бунда асосий 1а ва 1 фракциялар миқдори ортади. тупроқларни оҳаклаш бу жараённи тўхтатади ва гуматларни, айниқса са гумат миқдорини оширади. нордон тупроқларни гумуслилик даражасини ошириш учун уларни органик ва минерал ўғитлар билан ўғитлаш мақсадга мувофиқ. тупроқларда гумусни гуруҳли таркиби кесма чуқурлигига қараб ўзгаради. бунда энг аввало гк ларни миқдори камайиши кузатилади. сгк:сфк қ 0,1-0,3 гача ва ҳатто ундан пастга тушади. баъзи ҳолларда сгк чуқур қатламларда бўлмайди. албатта бундан кўмилган тупроқлар истисно. улардаги …
4 / 8
ус миқдори, гранулометрик таркиби, намлиги, микроорганизмлар миқдори, фаоллиги, ўсимлик қолдиғининг молекуляр массасини катта ва кичиклиги, трансформацияга берилувчанлиги ва тузилишига, протеин, лигнин, полисахарид миқдорларига боғлиқ. 3. автоморф тупроқларда гумус типи, гумуфикация чуқурлиги. сгк:сфк нисбати билан аниқланиши мумкин. айни вақтда бу нисбат биологик фаол давр (бфд) билан яхши корреляция беради. демак, гумификация жараёнини бфд орқали билиш мумкин. 4. биологик фаол даври ўзаро яқин ёки баравар тупроқларда гумуфикая жадаллигини (интенсивлигини) тупроқнинг кимёвий ва минерологик таркиби белгилайди. эстониянинг рендзинли тупроқларида, яъни карбонатлар устида ҳосил бўлган тупроқларида гуматли гумус ҳосил бўлади. аслида эстония ҳудудидаги тупроқлар гумуси гуматли-фульватли таркибли бўлиши керак. 5. тупроқ гумусининг фракцияли таркиби, тупроқ кислоталилиги ёки ишқорлигининг функцияси. тузлар таркибидаги натрий, кальций миқдори тупроқни гранулометрик, минерологик таркиби, ил фракцияси ва бошқалар ҳам гумуснинг фракцияли таркибига таъсир кўрсатади. гк ва фк нинг оксидланиш даражаси одатдаги ҳолларда гк ва фк ларнинг оксидланганлик даражасини билиш учун о:с нисбатидан фойдаланилади. бу унчалик тўғри эмас. ҳозирги кунда гк …
5 / 8
ги n-нинг миқдори кескин кам. шунинг учун эътиборга олмаса ҳам бўлади. гумус кислоталарининг оптик хоссалари гумус кислоталари ҳар хил тўлқин узунликдаги электромагнит нурларни ютади, қайтаради ва ҳоказо. ҳозирча 220-250 нм узунликдаги нурларнинг ютиши яхши ўрганилган. қуёш нурининг призма орқали ўтгандан сўнг, бўлинишини инглиз олими уильям гершель 1800 йилда кашф этган. шундан сўнг кўзга кўринмайдиган нурлар инфрақизил нурлар деб аталган. ундан 1940 йилдан фойдаланила бошланди. гумус кислоталарини оптик зичлиги спектрофотометрларда аниқланади. гк ва фк ларни молекуляр массалари ва формуласи гк ва фк-лар юқори молекуляр мураккаб органик моддалар бўлиб, уларнинг молекуляр оғирликлари ўрганиш усулларига боғлиқ равишда бироз ўзгаради. гк лар учун молекуляр масса 1300-3000 гача эканлиги аниқланган. фк-лар учун 200-300 га тенг бўлиб, аниқлик даражаси паст, яъни ўзгариши мумкин. гк ва фк нинг формуласини аниқлаш ҳам мураккаб илмий муаммо бўлиб, ундаги элементлар миқдори ва атомлар сони орқали умумий формуласи аниқланади. масалан, гк таркиби с–57,73 %, н–3.42 %, о-34,57 %, n-4,03 % дан …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "гумин ва фульвокислоталарнинг фракциялар таркиби"

5.2-амалий машғулот. чиринди кислоталарнинг фракцион таркиби гумин кислоталар 1-фракция, бевосита naoh сўримида эримайдиган эркин ва ҳаракатчан r2o3 лар билан боғланган гк. 2-фракция, калцийсизлантирилгандан кейин 0,1 н. naoh да эрийдиган гк бўлиб, асосан са билан боғланган. 3-фракция, 0,02 н. naoh да иситилгандан кейин эриган гк лар бўлиб, булар турғун r2o3 лар ва гилли минераллар билан боғланган. фульвокислоталар 1а-фракция, 0,1 н. h2so4 да эрийдиган, эркин ва r2o3 лар билан боғланган фк. 1-фракция, 0,1 н. naoh сўримида эрийдиган, тупроқдаги гк ларнинг 1 фракциялари билан боғланган фк. 2-фракция, 0,1 н. naohда калцийсизлантирилгандан кейин эрийдиган, гк ларни 2 фракцияси билан боғланган фк. 3-фракция, иситилганда , 0,02 н. naoh да эрийдиган гк ларни 3-фракция билан боғланган фк. гк-ларни...

This file contains 8 pages in DOC format (191.0 KB). To download "гумин ва фульвокислоталарнинг фракциялар таркиби", click the Telegram button on the left.