tarixshunoslik

PPTX 29 pages 726.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
мавзу: тарихшунослик фани, унинг мақсад ва вазифалари мавзу: тарихшунослик фани, унинг мақсад ва вазифалари режа: историография (тарихшунослик) ҳақида тушунча. юнон тарихшунослиги. мусулмон тарихшунослиги. тузувчи устоз: тарих фанлари номзоди н. сатторов тарихшунослик бу... тарихшунослик – тарих фанининг тарихини ўрганувчи фан. тарихшунослик тарихий билимлар тараккиётини, муайян тарихий боскичда яратилган илмий махсулотларни ёки маълум бир муаммога багишланган тарихий тадкикотларни ўрганади ва тахлил килади. тарихшунослик нафакат тарих, балки махсус тарих фанлари (масалан, шаркшунослик, этнология, археология ва тарихи билан хам шугулланади. тарихшуносликнинг вазифаси тарихшуносликнинг асосий вазифаси тарих фани ривожини чукур ва хар томонлама холисона англашдан, муайян тараккиёт даврида тупланган тарихий билимларни тахлилий тадкик этишдан, амалга оширилган ишларнинг натижасини чикаришдан, хамда шу асосда тадкик этилган долзарб муаммоларни аниклаб, келгуси тадкикотларнинг йуналишларини белгилашдан, тарихчиларни муайян тарихий-илмий муаммо доирасидаги адабиётларга йуналтиришдан иборат. тарихшунослик бу- тарихшунослик ўтмишда кечган ва бугунда содир булаётган вокеа-ходисаларнинг одамлар онгида кандай акс этишини, тарихий адабиётлар оркали ижтимоий-тарихий ривожланиш жараёнини кузатиш; жамият тарихий ривожининг турли …
2 / 29
лилий усул аниқ-тахлилий усул хронологик усул даврийлаш-тириш усули қиёсий тарихий усул турли тарихий даврларда тарихий маълумотлар қандай пайдо бўлди, ҳаракатланди, ўзгарди ва ривожланди, жамият тараккиётида тарихий фикрларнинг пайдо булиши ва ривожланиши жараёнини аниклашда кулланилади; аниқ-таҳлилий усул тарихшунослик тадқиқоти воқеа-ҳодисалар тафсилотини келиб чиқиш сабаблари, ривожланиш жараёнини назарий ва фактик материалларнинг ўзаро алоқасида таҳлил қилади, уларнинг фанда қандай ёритилганлигини ўрганади мантиқий-таҳлилий усул тарихшуносликда катта имкониятларга эга булиб, тарихий муаммонинг узига хос хусусиятлари, тузилиши, бошка тарихий ходисалар билан богликлигини урганишда кулланилади. бошкача айтганда, маълум боскич ёки даврда тарих фанининг ривожини жамият тараккиётининг асосий йуналиши билан богликликда ифодалайди хронологик усул вокеа-ходисалар хакида турли боскич ёки даврда тупланган тарихий фактларни узаро богликда урганишда кулланилади. бу эса турли замонда илмий фикрларнинг харакатини, муаммога ёндашувда концепциялар, карашлар, гояларнинг узгариб боришини хронологик тартибда такрорий ёки хилма-хил жихатларини очиб беради даврийлаштириш усули маълум бир тарихий-даврий чегарада тарих фанининг сифат, услуб ва хусусиятларининг узгаришига ижтимоий-иктисодий муносабатларнинг таьсири, хар бир янги …
3 / 29
ро», шарафиддин али яздийнинг «зафарнома», бобурнинг «бобурнома», мухаммад юсуфбек баёнийнинг «тарихи хоразм», «шажараи хоразмшохий», ахмад донишнинг «бухоро амирлигининг таржимаи холлари» ва бошкаларда муайян маълумотларни умулаштиришга, факт ва тарихий жараёнлар баёнида тахлилий ёндаҳувга булган харакатлар кузатилади. тарихшунослик мактаби ўзбекистонда тарихшунослик тарих фанининг махсус сохаси ва алохида предмети сифатида 20 асрнинг ii ярмида шаклланди. ўзбекистон фа тарих институти ташкил топгач, бир катор тарихшунослар, жумладан в.х.непомнин, р.н.набиев, и.к.додонов, л.м.ланда, х.и.иноятов, б.в.лунинлар муайян муаммоларнинг тарихшунослигини тадкик килишга киришдилар. 1968 йил тарих институти кошида «тарихшунослик» сектори, кейинрок булим ташкил этилиши бу соханинг ривожига катта хисса кушди.(булимни 1968-1988 йилларда т.ф.д.б.в.лунин, 1988-1992 йилларда т.ф.н. в.а.германов бошкарган, 1992 йиллардан т.ф.д. проф.д.а.алимова рахбарлик килиб келмокда) тарихшунослик тушунчаси икки маънода қўлланилади: тарихий билимлар тараққиёти ва тарихий тадқиқот усулларига доир фан маъносида. муайян тарихий даврга ёки муаммога бағишланган тарихий тадқиқотлар мажмуаси маъносида (масалан, ҳозирги давр исто-риографияси). ўрта осиё халқлари тарихининг историографияси деганимизда, ўрта осиё халқларининг энг қадимги замонлардан ҳозиргача бўлган тарихига …
4 / 29
ёзувлар ёзувлар ихтиро қилинганидан сўнг эса тошлар ёки бинолардаги битиклар ва йилномалар — энг қадимий ёзма тарих манбалари ҳисобланади. уша даврлардаги воқеаларнинг гувоҳлари ёки замондошлари ёзиб қолдирган манбалар кейинчалик хаттотлар, шоирлар (бизда оқин, бахшилар) томонидан қайта-қайта кўчирилган ёки оғиздан-оғизга кўчиб, бизгача ўтиб келган манбалар қадимий манбалар ҳисобланади. чамаси, ёзуви бўлган барча халқларда битиклар ва йилномалар учрайди. юнон олими геродотнинг машҳур «тарих» китоби бизгача етиб келган энг қадимий тарихий манбадир. геродот кичик осиё (ҳозир туркия ҳудудида) соҳилидаги галикарнас шаҳрида туғилгани учун, унга шарқ таъсири ўтганлиги табиийдир. қадимги битик-розетт битиги-лондон бритагия музейи қадимги битик хаммурапи кодекси маяларнинг кодекси геродотни «тарих» асари цицерон замондошлариёқ (милоднинг i асри) геродотни «тарих отаси» деб аташган. аслида геродотнинг бу асари охирига етказилмаган (милоддан аввалги 470 йилгача бўлган воқеалар билан тугалланади) ва уни ҳозирги маънода илмий-тадқиқот деб бўлмайди. шунга қарамай, унинг китоби воқеалар ва далиллар кўлами жиҳатидан ва бадиий қиймати жиҳатидан ўзидан аввалги салафдошларидан анчагина баланд туради. масалан, …
5 / 29
нисбатан фукидид асари олға ташланган қадам эди. фукудит фукидит ҳақида фукидид китобида ҳаёт воқеаларига олимп «худо»ларининг аралашувини кўрмаймиз. фукидид асарида тарихий таҳлилнинг асосий талаблари воқеалар гувоҳларининг айтганларини таққослаш ва бевосита ўша воқеалар қатнашчиларининг ҳикояларидан фойдаланиш каби фазилатларни кўрамиз. тўғри, фукидид ҳам асотирлар, мифлардан фойдаланади ва бунда асосий эътиборни тарихий тараққиётга, иқтисодий омилларнинг таъсирига қара-тади. тарихий далилларни аниқ баён қилиш ва ҳақиқатни аниқлашга интилиш фукидид асарининг асосий фазилатидир. полибий ҳақида тарихий воқеаларни ҳақиқатга яқин қилиб илмий баён этган муаррихлардан яна бири, милоддан аввалги ii асрда яшаган полибийдир. у ўзининг «умумжаҳон тарихи» асарида милоддан аввалги 220—146-йиллардаги воқеаларни эллинлар (элладаликлар) нуқтаи назаридан тасвирлайди: бу урта ер денгизи атрофидаги барча энг муҳим давлатларнинг тарихини ўзаро боглиқликда тасвирлаган биринчи асардир. муаррих хулосасига кўра ҳар бир давлат тирик вужуд каби табиат қонуниятига асосан усади, ривож-ланади ва инқирозга учрайди. полибийда биринчи марта «прагма­тик (амалий) тарих» деган ибора учрайди. уз асарининг 2-қисмини муаррих прагматик усулда қуради: у воқеалар …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixshunoslik"

мавзу: тарихшунослик фани, унинг мақсад ва вазифалари мавзу: тарихшунослик фани, унинг мақсад ва вазифалари режа: историография (тарихшунослик) ҳақида тушунча. юнон тарихшунослиги. мусулмон тарихшунослиги. тузувчи устоз: тарих фанлари номзоди н. сатторов тарихшунослик бу... тарихшунослик – тарих фанининг тарихини ўрганувчи фан. тарихшунослик тарихий билимлар тараккиётини, муайян тарихий боскичда яратилган илмий махсулотларни ёки маълум бир муаммога багишланган тарихий тадкикотларни ўрганади ва тахлил килади. тарихшунослик нафакат тарих, балки махсус тарих фанлари (масалан, шаркшунослик, этнология, археология ва тарихи билан хам шугулланади. тарихшуносликнинг вазифаси тарихшуносликнинг асосий вазифаси тарих фани ривожини чукур ва хар томонлама холисона англашдан, муайян тараккиёт даврида ту...

This file contains 29 pages in PPTX format (726.3 KB). To download "tarixshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixshunoslik PPTX 29 pages Free download Telegram