гиперактив болалар билан ишлашда психологнинг роли

DOCX 4 pages 43,2 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇
1 / 4
гиперактив болалар билан ишлашда психологнинг роли. гиперактив болалар билан машғулотларни ташкил қилишда психолог махсус ишлаб чиқилган коррекцион-ривожлантирувчи дастурни қўллаши мумкин. гиперактив болаларга ёрдам беришда уларнинг ота-оналари ва ўқитувчилари билан иш олиб бориш ҳал қилувчи аҳамиятга эга. катталарга боланинг муаммоларини тушунтириш зарур, унинг қилиқлари атайлаб қилинмаслигини англатиш, уларнинг ёрдам ва қўллаб-қувватлашисиз бундай бола ўзидаги бор қийинчиликларни енгиб ўта олмаслигини кўрсата олиш керак. психолог гиперактив болаларнинг ота-оналарига тарбиявий таъсир этишнинг аниқ усулларига амал қилишларини тушунтириши керак. улар шуни эсда тутишлари лозимки, болани ҳолатининг яхшиланиши «унга бўлган мулойим, хотиржам ва изчил муносабатга боғлиқдир». бундай болаларни тарбиялашда ота-она иккита кескинликка йўл қўймасликлари керак: ҳаддан зиёд раҳм - шафқат кўрсатиш ва бир томонидан эса унинг олдига у бажара олмайдиган ортиқча аниқлик, шафқатсизлик ва жазолар билан уйғунлашган катта талабларни қўймаслик. психолог олимлардан м. роттернинг кўрсатишича, бундай болалар мактабга чиққач жиддий қийинчиликларга дуч келадилар. чунки ўқиш фаолияти диққат функцияси ривожланишига юқори талабларни қўяди. шунинг учун ҳам дегс …
2 / 4
индивидуал хусусияти бўлиб, уни таълим жараёнида ҳисобга олиш шарт. ўқув таълим жараёнини аънанавий равишда вербал ва мантиқий тафаккур тараққиётига, чап мия ярим шарлари ривожланишига асосланади. бундай ҳолат эса чапақай болаларнинг таълим жараёнига муваффақиятли мослашувини қийинлаштиради. чап ёки ўнг қўлнинг устунлик қилиши боланинг истаги ёки эркалиги эмас, балки миянинг ўнг ва чап ярим шарлари ўртасида вазифаларнинг ўзига ҳос тақсимланишидир. нима учун чап қўл устунлиги келиб чиқади? ниманинг оқибатида чапақайлик пайдо бўлади?. биз одатда мия ҳақида бир бутун аъзо каби фикр юритамиз, лекин унинг бирлиги иккала мия ярим шарларининг фаолиятидан ташкил топади. уларнинг ўртасида қатъий фарқ бўлиб, миянинг функционал муносабатларида иккала ярим шарларнинг улуши бир хил эмас. бундан ташқари улардан бири устунлик қилади. намоён бўлиш характерига кўра функционал ассиметриянинг учта турини ажратиш мумкин: мотор (умумий ҳаракат хулқ - атвори шаклланишида тананинг чап ва ўнг қисми қўл, оёқ ва юзнинг нотекис иштироки). сенсор (жуфт сезги органларининг функционал нотекислиги ва психик нутқнинг ташкил топиши …
3 / 4
отларни кетма-кет, таҳлилий равишда қайта ишлайди. вазифаларни ечишда унга индукция тамойилига мувофиқ таҳлилий ёндашув хос (хусусийдан умумийга). ўнг мия ярим шари. новербал, образли, кўрув. сигналларни бир вақтда ва бутун ҳолда қайта ишлайди. объектларни бир нечта фикрий текисликда кўриш имконини беради. унга дедукция тамойилига мувофиқ синтез хосдир (умумийдан хусусийга). қоидага мувофиқ, ўнг қўли етакчилик қилувчиларда вербал маълумотларни қайта ишлашга ихтисослашган чап мия ярим шарлари устунлик қилади. уларнинг 95 % да нутқ маркази чап мия ярим шарларида жойлашган. чапақайларнинг мия функцияси латерализациясининг ўзига хослиги уларнинг билиш жараёнларига таъсир қилади, уларга қуйидагилар тааллуқли: маълумотларни таҳлил қилиш усули, материални қисмларга бўлиб ишлаш; новербаль стимулларга нисбатан вербалларини яхшироқ англаш; кўрув- фазовий топшириқларни бажариш имкониятининг пастлиги (безруких м.м., князева м.г., 1994; микадзе ю.в., корсакова н.к., 1994). яқин кунларгача чапақай болаларни ўнг қўлда ёзишга ўргатиш мажбурий равишда амалга оширилган. бироқ, ҳозирги кунда ҳам бундай ҳолатлар учрамоқда. айниқса ота-оналарнинг чапақай фарзандларини таълим жараёнида ўнг қўлини ишлатишга мажбур қилишлари …
4 / 4
ириб чизиш билан боғлиқ топшириқни айниқса кетма-кетликда бажаришда қийналадилар; ёзувда, ўқишда қаторни ушлаб тура олмайдилар; ёзувлари ёмон. фазовий идрок ва кўрув хотирасидаги етишмовчиликлар, фазовий мувофиқликни таҳлил қилишдаги қийинчиликлар: чапақайларда кўпинча график тасвирлашда шаклларнинг шакли ва пропорциясининг бузилиши кўринади; ёзув ойнавандлиги; ёзувда ҳарфларни тушириб қолдириш ва ўрнини алмаштириш; оптик хатолар, шаклига кўра ўхшаш ҳарфларни чалкаштириш. масалан, т ни п га, м ни л га, н ни к га ва и ни н га; предметларни фазовий жойлашишини аниқлашда чап ва ўнгни, остида- устида, олдида-орқасида кабиларни адаштириш. маълумотларни қайта ишлашнинг ўзгача стратегияси, англашнинг таҳлилий услуби: чапақайларга материални қисмларга бўлиб ишлаш хос бўлиб, бундай таҳлил натижасида фаолият объекти ҳақида бутун тасаввур ҳосил бўлади. бу билан чапақайларнинг сускаштлиги ифодаланади, тўлиқ идрок ва тушиниш учун уларга материални босқичма- босқич узоқ қайта ишлаш зарур бўлади. диққатнинг заифлиги, диққатни кўчириш ва тўплашдаги қийинчиликлар. нутқий бузилишлар: ҳарфларни таҳлил қилишдаги хатолар. кўрсатиб ўтилган ўзига хосликлар бевосита ўқув малакаларини эгаллашдаги самарадорликка …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "гиперактив болалар билан ишлашда психологнинг роли"

гиперактив болалар билан ишлашда психологнинг роли. гиперактив болалар билан машғулотларни ташкил қилишда психолог махсус ишлаб чиқилган коррекцион-ривожлантирувчи дастурни қўллаши мумкин. гиперактив болаларга ёрдам беришда уларнинг ота-оналари ва ўқитувчилари билан иш олиб бориш ҳал қилувчи аҳамиятга эга. катталарга боланинг муаммоларини тушунтириш зарур, унинг қилиқлари атайлаб қилинмаслигини англатиш, уларнинг ёрдам ва қўллаб-қувватлашисиз бундай бола ўзидаги бор қийинчиликларни енгиб ўта олмаслигини кўрсата олиш керак. психолог гиперактив болаларнинг ота-оналарига тарбиявий таъсир этишнинг аниқ усулларига амал қилишларини тушунтириши керак. улар шуни эсда тутишлари лозимки, болани ҳолатининг яхшиланиши «унга бўлган мулойим, хотиржам ва изчил муносабатга боғлиқдир». бундай болаларни тар...

This file contains 4 pages in DOCX format (43,2 KB). To download "гиперактив болалар билан ишлашда психологнинг роли", click the Telegram button on the left.