oybek chӯkkisi

DOCX 12 стр. 43,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 43,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

агар йўлингиз тушиб, ойбекнинг уй-музейига бориб қолсангиз, бу «адабий» қадамжодаги тоғ манзараси тасвир этилган расмга эътибор беринг. рассом ва альпинист юрий стрельников мўйқаламига мансуб бу расмда ойбек чўққиси тасвир этилган. наим каримов ойбек чўққиси ўтган асрнинг 50-йиллари бошларида ссср гидрометерология давлат комитети раиси академик ю.а. израиль раҳбарлигидаги бир гуруҳ альпинистлар помир тоғ тизмаларининг шу вақтгача инсон оёғи тегмаган чўққиларидан бирини забт этганлар. бу, 3000 метрдан зиёд баландликдаги, аммо кўтарилиш ғоят қийин ва машаққатли бўлган тоғ чўққиси эди. в.эльчибеков, в.рацек, ю.стрельников сингари тажрибали альпинистлардан иборат гуруҳнинг бу чўққини забт этиши ўзбекистонлик альминистларнинг улкан зафари бўлган. академик ю.а. израилнинг ташаббуси билан бу номсиз чўққига ўша кунларда хасталик тўшагида ётган буюк ўзбек адиби ойбек номи берилган. агар йўлингиз тушиб, ойбекнинг ишчилар шаҳарчасидаги уй-музейига бориб қолсангиз, бу «адабий» қадамжодаги тоғ манзараси тасвир этилган расмга эътибор беринг. рассом ва альпинист юрий стрельников мўйқаламига мансуб бу расмда ойбек чўққиси тасвир этилган. * * * ойбек авлоди …

2 / 12

ни таржима қилиш жараёнида а.с. пушкиннинг сеҳрли шеъриятини кашф этди. 1938 йили эса ойбекнинг «рим адабиёти» хрестоматиясини таржима этиши унга жаҳон адабиётининг олтин саҳифалари билан танишиш имконини берди… ана шу тарзда адабий билим доирасининг кенгайиши билан ойбек шеърияти ҳам сайқалланиб, янги шакл, ранг ва оҳанглар билан бойиб, ўн тўрт кунлик ойдек гўзаллашиб борди. шеърият – ҳис-туйғулар гулшанидир. биз чўлпоннинг «гўзал» сингари лирик шеърларини ўқиганимизда, қалбимиз шу гулшандан таралган нафосат уфори билан тўйинади. аммо, афсуски, бир томондан, ўз ижоди билан эрк ва ҳуррият учун курашгани, иккинчи томондан, шу туфайли тазийиқ ва таҳдид остига олингани ҳамда шу курашда соғлиғини батамом йўқотгани учун чўлпон 30-йилларда ўзбек лирик шеъриятини янги ижодий босқичга олиб чиқиш вазифасини қўймади. ойбекнинг шеърий истеъдоди худди шу даврда олмос қирралари билан порлаб-товланиб юборди. айниқса, 1936 йили ёзилган ва «чимён дафтари» туркумини ташкил этган шеърларида ойбек, чўлпондан кейин, бармоқ вазнининг аруз сингари, ҳатто арузга нисбатан ҳам катта бадиий имкониятларга эга эканини …

3 / 12

ва табиат маъюсона бир кайфият оғушига кира бошлаган манзарани ойбек шундай аниқ ва нафис бўёқлар билан чизган. биз бу сатрларни ўқиганимизда, шоирнинг ҳар бир сўзи, рассомнинг бўёқлари каби, оқшом манзарасини аниқ гавдалантириб берганини кўрамиз. биз айни пайтда табиатнинг шу лаҳзадаги манзараси киши руҳида уйғотадиган ҳазин ва мунгли бир ҳолатни сезамиз. бу ҳолат эса бизда мавҳум фалсафий ўйларга мойиллик уйғотади. ойбек ўзини забт этган ана шундай ҳолатни: «хаёлнинг мен сокин чўлларидамен» сатрларида аниқ ва гўзал ифодалаган. ойбек — лирик шеър устаси. аммо у айни вақтда ўткир нигоҳли ижодкор. шунинг учун ҳам у табиат манзараси ёки инсон образини тасвирлар экан, сийқа сўзлар ва туссиз бўёқларга мурожаат этмайди, балки шу манзара ва шу инсонга хос энг муҳим ҳаётий тафсилларни топиб, шеърият маржонига тизади. шоир 1931 йили марҳума онаси шаҳодат назар қизини эслаб ёзган шеърида поэтик тафсил санъатидан шундай маҳорат билан фойдаланганки, биз шу ҳол туфайли шоирнинг маъсума онасини кўз олдимизга яққол келтирамиз: …ёз …

4 / 12

тим тортади. она кўзларининг қорачиғида кундузги меҳнатнинг излари аён сезилиб туради. шоир она образини тасвирлар экан, фақат бир нарсани: унинг тинмасдан ишлашини, асло тинмасдан ишлашини таъкидлайди. биз айни вақтда онанинг айвон тўрида эмас, балки бир бурчида ўтиришига эътибор қаратмоқчимиз. зеро, худди шундай тафсилларда ўта меҳнаткаш, меҳридарё, камтар, жабрдийда, хоксор ўзбек аёлларининг образлари очилади. ойбек шеъридаги яна бир ғоят муҳим нарса – онанинг болаларини ётқизгач, ўша совуқ кечада китобини очиб ўқишидир. лирик сюжет ана шу нуқтага етганида шеър портлаб юборгандек бўлади… «онамни эслаб…» шеъри — ойбекона лиро-эпик шеъриятнинг юксак намунаси. ойбекнинг шеърий меросида бундай дурдоналар оз эмас. кези келганда айтиш жоизки, ҳамид олимжон қаламкаш дўстини «прозада шоиру поэзияда прозаикдир», деб бежиз таърифламаган. ойбек ўз истеъдодининг хусусиятидан келиб чиқиб, 1933 йилдан то сўнгги нафасига қадар достон жанрида бошқа барча ўзбек шоирларига қараганда изчил ва самарали меҳнат қилган ва 18 та достон ёзган. бу достонлар халқ, мамлакат ва ойбек яшаган давр ҳаётининг энг …

5 / 12

крнинг устуворлиги, шунингдек, лиро-эпик тасвирга мойилликдир. худди шу хусусиятлар ойбекнинг наср оламига дадил кириб келишида асос бўлди. ойбек биринчи романи — «қутлуғ қон»ни 1938 йили, 33 ёшида ёза бошлади. шу вақтда у «туйғулар», «кўнгил найлари», «машъала», «бахтигул ва соғиндиқ» сингари шеърий китобларнинг, «евгений онегин» шеърий романи таржимасининг муаллифи, машҳур шоир эди. ойбек шеърият соҳасида катта ютуқларга эришганига қарамай, шеърият торлик қила бошлаганини сезди. чиндан ҳам, 30-йилларнинг ўрталарига келиб, у катта ижодий куч-қувватга тўлган, халқ ва мамлакатнинг олис ва яқин ўтмиши ҳамда ҳозирги куни ҳақидаги билими, мушоҳадалари, дардли фикрлари боши ва юрагига сиғмай қолган эди. шунинг учун ҳам шоир ички эҳтиёж талаби билан наср майдонижа от чоптириб, «қутлуғ қон» романини ёзишга киришди. 1937-1938 йилларнинг қонли кунларида ойбек камбағал оиладан чиққанлиги ва шўро ўқув юртларида тарбияланганлиги туфайли қатағон қиличидан омон қолган, лекин хизмат қилаётгани тил ва адабиёт институти ҳамда ёзувчилар уюшмасидан ҳайдалган эди. бундай кимсанинг нафақат асарлари, ҳатто номининг ҳам матбуотда чиқиши …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oybek chӯkkisi"

агар йўлингиз тушиб, ойбекнинг уй-музейига бориб қолсангиз, бу «адабий» қадамжодаги тоғ манзараси тасвир этилган расмга эътибор беринг. рассом ва альпинист юрий стрельников мўйқаламига мансуб бу расмда ойбек чўққиси тасвир этилган. наим каримов ойбек чўққиси ўтган асрнинг 50-йиллари бошларида ссср гидрометерология давлат комитети раиси академик ю.а. израиль раҳбарлигидаги бир гуруҳ альпинистлар помир тоғ тизмаларининг шу вақтгача инсон оёғи тегмаган чўққиларидан бирини забт этганлар. бу, 3000 метрдан зиёд баландликдаги, аммо кўтарилиш ғоят қийин ва машаққатли бўлган тоғ чўққиси эди. в.эльчибеков, в.рацек, ю.стрельников сингари тажрибали альпинистлардан иборат гуруҳнинг бу чўққини забт этиши ўзбекистонлик альминистларнинг улкан зафари бўлган. академик ю.а. израилнинг ташаббуси билан бу номс...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (43,0 КБ). Чтобы скачать "oybek chӯkkisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oybek chӯkkisi DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram