leksik ma'no qirralari

PPTX 14 стр. 4,8 МБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

blue and yellow playful doodle digital brainstorm presentation leksik ma'no qirralari leksik ma`no murakkab, ko’p qirrrali, shu bilan birga, bir butun yaxlit ob`ektdir. mazkur yaxlit butunlik doirasida leksik ma`noning quyidagi qirralari ajratiladi: 1) leksik ma`no nolisoniy voqelikning maxsus lisoniy umumlashgan in`ikosidir; 2) leksik ma`no konkret muayyan bir voqelikning, narsaning nomi, ifodalanishidir; 3) ma`no leksik birlikning komponenti (tarkibiy qismi) sifatida til sistemasining struktur elementidir; 4) leksik ma`no so’zlovchining so’zga munosabatini va aksincha, so’zning so’zlovchiga munosabatini ifodalovchi birlikdir. leksik ma'no signifikativ ma'no denotativ ma'no struktur ma'no emotiv ma'no «sof lisoniy» ob`ektiv voqelikning maxsus lisoniy in`ikosi, leksik birlikning asosiy semantik mundarijasidir. mazkur ma`no, ko’pincha, so’z ma`nosi deb yuritiladi va lug’atlarda izoh sifatida beriladi. masalan, alla so’zining signifikativ ma`nosi «o`zbek tilining izohli lug’ati»da shunday beriladi: «go’dakni uxlatishda yakkaxon usulida aytiladigan qo’shiq». signifikativ ma`no «bu leksik birlik qanday ma`no anglatadi?» degan savolga javob beradi. signifikativ ma'no denotativ ma`no leksik birlikning o’zi nomlayotgan voqelikdagi narsa bilan …

2 / 14

abi so’z birikmasi bilan, «qish…» ko’rinishidagi atov gap, «bu qorbobo yasash mumkin bo’lgan fasldir» kabi gaplar va qishning tavsifini beruvchi matnlar ma`nolari orqali ham ifodalanishi mumkin. ushbu turli sath birliklari bitta denotatni (qish faslini) ifodalamoqda struktur ma`no leksik birlikning til sistemasida tutgan o’rnini belgilovchi formal tavsifidir. struktur ma`no ba`zan ishki lisoniy ma`no deb ham yuritiladi. uning asosida belgilarning bir-biriga munosabati yotadi. struktur ma`noning 2 xil turi mavjud: valentlik, avvalo, mazmuniy bog’lanishga asoslanadi. bunda bog’lanayotgan ikki til birligi o’rtasida umumiy semantik komponent bo’lishi lozim. masalan, daraxt gulladi birikmasida «o’simlik» umumiy semantik komponentdir: daraxt – «tana qo’yib, shox va novdalar shiqarib, tomir otib o’sadigan ko’p yillik o’simlik»; gulladi – «o’simlikning gul oshishi». sintagmatik struktur ma`no leksik birliklarning ketma-ket birikib kela olishini, valentligini ifodalaydi.valentlik leksik birlikning asosiy struktur xususiyatlaridan biri bo’lib, uning boshqa birliklar bilan ketma-ket bog’lana olishining potentsial imkoniyatidir. paradigmatik struktur ma`no pardigmatik ma`no leksik birlikni o’zaro o’xshash leksemalar bilan zidlash asosida …

3 / 14

unday emotsionallik jihatidan ijobiy va ayrim hollarda neytral leksemalar bilan bog’lanish hosil qilish ushun tanlanadi yuz leksemasi emotsional neytral, salbiy va ijobiy so’zlar bilan birika oladi: yuzini yuvdi, gul yuzli, yuzi burishdi kabi. emotsional-ekspressiv neytral bo’lmagan paradigma a`zolari esa bu jihatdan neytral bo’lgan leksemalarga nisbatan kam bog’lanishlar hosil qiladi. salbiylik bo’yog’i mavjud bo’lgan (ayrim hollarda neytral: basharangni yuv) leksemalar bilan bog’lanish ushun paradigmadan tanlab olinadi: basharasi tirishdi, basharasi rasvo kabi. chehrasi yorishdi, oy chehrali emotiv ma`no tilshunoslikda konnotativ ma`no deb ham yuritiladi. signifikativ ma`nosi bir xil bo’lgan leksik birliklarni, ya`ni sinonimlarni qarshilantirganimizda, emotiv ma`nolar sezilarli darajada namoyon bo’ladi. masalan, oriq, ozg’in, qiltiriq, dirdov, ipiltiriq, ramaqijon sinonimik qatoridagi barsha leksemalar bitta umumiy «hajmi (yog’ qatlami) me`yordan kam» signifikativ ma`noga ega. lekin qator elementlari emotiv ma`noga egaligi bilan farqlanadi. oriq, ozg’in leksemalari faqat signifikativ ma`noga ega bo’lib, emotivlik nuqtai nazaridan neytral bo’lsa, qiltiriq, dirdov, ipiltiriq, ramaqijon leksemalari esa ham signifikativ, ham emotiv …

4 / 14

’rk» ma`nosini ifodalamoqda. bitta leksik ma`no to’rtta qismga bo’linadi degan fikr kelib shiqmasligi lozim. leksik ma`noning ushbu signifikativ, struktur, emotiv, denotativ qirralari o’zaro jips bog’langan bo’lib, bitta yaxlit hodisani, yaxlit ob`ektni (leksik ma`noni) turli nuqtai nazarlardan tavsiflaydi. signifikativ ma`no voqelikning maxsus lisoniy in`ikosi bo’lsa, struktur ma`no uning til sistemasidagi o’rnini belgilaydi, emotiv ma`no ifodalanayotgan narsaga emotsional-ekspressiv munosabatni bildiradi, denotativ ma`no esa lug’aviy birlikning aniq narsa va hodisa bilan shartlanganligini ko’rsatadi. leksik ma`no signifikativ ma'no denotativ ma`no struktur ma`nor emotiv ma`no www.reallygreatsite.com e'tiboringiz uchun rahmat image9.png image10.svg image1.png image2.svg image3.png image4.svg image5.png image6.svg image7.png image8.svg image11.png image18.png image19.svg image20.png image21.svg image12.png image13.svg image14.png image15.svg image16.png image17.svg image22.png image23.svg image24.png image25.svg image32.png image33.svg image34.png image35.svg image26.png image27.svg image28.png image29.svg image30.png image31.svg image42.png image43.svg image44.png image45.svg image36.png image37.svg image38.png image39.svg image40.png image41.svg image54.png image55.svg image56.png image57.svg image58.png image59.png image60.svg image61.png image46.png image47.svg image48.png image49.svg image50.png image51.svg image52.png image53.svg image64.png image65.svg image66.png image67.svg image68.png …

5 / 14

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "leksik ma'no qirralari"

blue and yellow playful doodle digital brainstorm presentation leksik ma'no qirralari leksik ma`no murakkab, ko’p qirrrali, shu bilan birga, bir butun yaxlit ob`ektdir. mazkur yaxlit butunlik doirasida leksik ma`noning quyidagi qirralari ajratiladi: 1) leksik ma`no nolisoniy voqelikning maxsus lisoniy umumlashgan in`ikosidir; 2) leksik ma`no konkret muayyan bir voqelikning, narsaning nomi, ifodalanishidir; 3) ma`no leksik birlikning komponenti (tarkibiy qismi) sifatida til sistemasining struktur elementidir; 4) leksik ma`no so’zlovchining so’zga munosabatini va aksincha, so’zning so’zlovchiga munosabatini ifodalovchi birlikdir. leksik ma'no signifikativ ma'no denotativ ma'no struktur ma'no emotiv ma'no «sof lisoniy» ob`ektiv voqelikning maxsus lisoniy in`ikosi, leksik birlikning asosiy sem...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (4,8 МБ). Чтобы скачать "leksik ma'no qirralari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: leksik ma'no qirralari PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram