falsafiy antropologiya (inson falsafasi)

PDF 92 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

92 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PDF

Страницы 92

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 92

1 falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1.inson borligining uziga xos xususiyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. ongsizlikning tabiati. 2. antrop tamoyil - inson borligiga oid zamonaviy metodologik vosita. 3 shark va garb falsafasida inson muammosi falsafiy antropologiyaning paydo bulishi va rivojlanishi,predmeti va vazifalari. 4.insonga introvertiv va ekstrovertiv yondashuvlar,biologizatorlik va sosiologizatorlik konsepsiyalari.passionar, subpassionar va muvofik odamlar xakidagi ta’limot 5 .xayotning mazmuni va unda insonning vazifasi.xayotni tark etish boskichlari. suisid va parasuisidning oldini olishda tarbiyaning roli. 6.inson borligida uzlikni anglashning namoyon bulishi.inson borligida faoliyatining tuzilishi va atributlari. 7.inson faoliyatini tartibga solish mexanizmlari va uning axamiyati. faoliyatni tashkil kilishda xukuk va axlok uygunligi globallashuv va global muammolarning falsafiy jixatlari reja: 1. globallashuv - falsafiy mazmuni.globallashuv xodisasi va globalistika. 2. global jarayonlarning shakllanish tarixi va darajalari. 3. 2017-2021 yillardagi uzbekistonni yanada rivojlantirish buyicha xarakatlar strategiyasida global muammolar va ularni xal kilish mexanizmlari. global muammolarni xal kilishda xalkaro kuchlar birlashuvining axamiyati. 4. bashorat tushunchasi unig …

2 / 92

qilmagan faylasuf yoki falsafiy yo’nalishni topish deyarli mumkin emas. aksariyat falsafiy va diniy tizimlar katta olam yoki makrokosmga zid o’laroq, insonga mikrokosm yoki kichik koinot sifatida qarab, uni butun olamni tushunish kaliti deb hisoblaganlar. faylasuflar inson sirining tagiga yetish borliq jumbog’ining tagiga yetish bilan barobar ekanligini qayta-qayta anglab yetganlar.zero forobiy aytganidek -”odamlar o’zlarining xos xususiyatlariga va tabiiy ehtiyojlariga ko’ra jamiyat tuzadilar. ularning harakat va fe’llarini dastavval bora- bora odatlarga aylanadigan tabiiy qobiliyatlar belgilaydi”1. o’z-o’zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo’lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkonini beradi. insondan sirtga qarab yuradigan bo’lsak, narsalar mohiyatini hyech anglay olmaymiz, zero bu mohiyat insonning o’zida mujassamlashgan. bu fikr qadimgi mutafakkirlargayoq yaxshi ma’lum bo’lgan. unga turli ko’rinishlarda sharqda ham, yunon-rim falsafiy an’anasida ham duch kelish mumkin. xususan, antik davrda delfidagi apollon ibodatxonasiga kiraverishda ustunga o’yib yozilgan, rivoyatlarga qaraganda suqrot takrorlashni yaxshi ko’rgan …

3 / 92

iy e’tiqoddan qat’iy nazar, inson barcha zamonlarda butun dunyo mutafakkirlarining diqqat markazida bo’lgani va hozir ham 1 ал-фаробий философия политики. – м.: 1989. – с.529. 2 shunday ekanligi, tayanch nuqtasi va hatto bilish mezoni bo’lib xizmat qilishidan dalolat beradi. xususan, qadimgi xitoy faylasufi lao szi fikriga ko’ra, «boshqalarni biluvchi – oqil, o’zini biluvchi – donishmanddir». protagorning: «inson barcha narsalar mezonidir», degan fikri ham juda mashhur. «tangri saltanati bizning ichimizdadir», deb o’rgatgan iso masih. buddaviylarning: «o’zligingga nazar tashla, sen buddasan», degan chorlovi ham yuqoridagi fikr bilan hamohangdir. islomda «kimki o’zini bilsa, u o’z allohni ham bilgaydir», deyiladi. demak, inson o’zini dunyodan oldinroq va ko’proq biladi, ayni shu sababli u dunyoni o’zidan keyin va o’zi orqali anglab yetadi. falsafa dunyoni inson orqali ichdan bilishdir, fan esa insondan tashqaridagi dunyoni yuzaki bilish demakdir. insonda mutlaq borliq, insondan tashqarida esa – nisbiy borliq namoyon bo’ladi. falsafa tarixida inson muammosi. antik davrdan boshlab insonga bo’lgan …

4 / 92

’lgan tabiat xatosi sifatida ham, xudo yaratgan banda sifatida ham, boshqa odamlar faoliyatining mahsuli sifatida ham talqin qilinadi. xususan, sharq mutafakkiri a.beruniy jahon fanida birinchi marta inson va tabiat, odam va olam o’rtasidagi munosabatlarni dunyoviy fan nuqtai nazaridan o’rganadi. u “odamlar tuzilishining rang, surat, tabita va axloqda turlicha bo’lishi faqatgina nasablarining turlichaligidan emas, balki tuproq, suv, havo va yerning, odam yashaydigan joylarning turlichaligi hamdir. tillarning turlicha bo’lishiga sabab odamlarning guruhlarga ajralib ketishi, bir-biridan uzoq turishi, ularning har birida turli hoxishlarni ifodalash uchun zarur bo’lgan so’zlarga ehtiyoj tug’ilishidir. uzoq zamonlar o’tishi bilan bu iboralar ko’payib, yodda saqlangan va takrorlanish natijasida tarkib topib, tartibga tushgan”i, deb hisoblaydi. demak, beruniy fikricha, insonning fe’l-atvori va ma’naviy qarashlari surati va siyrati bevosita tabiiy muhit ta’sirida shakllanadi. zero, aynan shu tabiiy muhit, geografik sharoit xalqlar, millatlar shakllanishining muhim asosi bo’la oladi. “inson o’z tabiatiga ko’ra murakkab tanaga egadir. insonning tanasi bir-biriga qarama-qarshi qismlardan iborat bo’lib, bu …

5 / 92

jamiyatda yashab faoliyat ko’rsatgandagina erishadi. inson ijtimoiy mavjudod. yolg’izlik uzlat uni qashshoqlashtiradi, insoniy qiyofasini va baxtga olib boradigan iste’dodini yo’qotadi. ibn xaldun insonga ijtimoiy voqyelik sifatida qaraydi. undan ijtimoiy mohiyat izlaydi. inson jonzot sifatida ezgulik va yovuzlik olamidir. shunga ko’ra, u umrining har daqiqasida yovuzlikdan ko’ra ezgulikka, yomonlikdan ko’ra yaxshilikka, nafratdan ko’ra muhabbatga intilib yashashga mahkum etilgan aql sohibi, bebaho ne’matdir. inson barcha ijtimoiy munosabatlar majmuidir, degan fikr insonga mexanistik nuqtai nazardan yondashgan ma’rifat davri mutafakkirlari, xususan «inson-mashina» deb nomlangan asar muallifi fransuz j.lametri (1709-1751) ilgari surgan g’oyalar bilan to’qnashadi. boshqa bir mashhur fransuz faylasufi – r.dekart (1596-1650) asarlarida inson mohiyati masalasiga nisbatan butunlay o’zgacha yondashuvga duch kelamiz. u «inson fikrlovchi narsadir», deb hisoblaydi. «inson, u uzoq vaqt o’ylaganidek, dunyoning statik markazi emas, balki evolyusiyaning o’ziga va cho’qqisi bo’lib, bu ancha go’zalroqdir»v, deb qayd etadi atoqli fransuz faylasufi va teologi p.t. de sharden (1881-1955). i беруний а. танланган асарлар. 1 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 92 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)"

1 falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1.inson borligining uziga xos xususiyatlari. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. ongsizlikning tabiati. 2. antrop tamoyil - inson borligiga oid zamonaviy metodologik vosita. 3 shark va garb falsafasida inson muammosi falsafiy antropologiyaning paydo bulishi va rivojlanishi,predmeti va vazifalari. 4.insonga introvertiv va ekstrovertiv yondashuvlar,biologizatorlik va sosiologizatorlik konsepsiyalari.passionar, subpassionar va muvofik odamlar xakidagi ta’limot 5 .xayotning mazmuni va unda insonning vazifasi.xayotni tark etish boskichlari. suisid va parasuisidning oldini olishda tarbiyaning roli. 6.inson borligida uzlikni anglashning namoyon bulishi.inson borligida faoliyatining tuzilishi va atributlari. 7.inson faoliyatini tartibga so...

Этот файл содержит 92 стр. в формате PDF (1,4 МБ). Чтобы скачать "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: falsafiy antropologiya (inson f… PDF 92 стр. Бесплатная загрузка Telegram