inson falsafasi (falsafiy antropologiya)

PPTX 14 pages 155,2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 155,2 KB

Fayl turi PPTX

Pages 14

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1-mavzu: falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli 9-mavzu: inson falsafasi (falsafiy antropologiya). reja: 1. inson borlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari. 2. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. 3. sharq va gʻarb falsafasida inson muammosi. 4. inson borlig‘ida faoliyatning tuzulishi va atributlari. inson borlig‘ining: falsafiy atropologiya – insonning kelib chiqishi, rivojlanishi, uning hayoti mazmun-mohiyati xususida falsafiy mushohada olib boradidan falsafaning bo’limi hisoblanadi. inson borlig’i – tana, ong va ruhdan irobatligi ko’pgina falsafiy tali’motlarda aytiladi. inson borlig’i - individual borliq. individuallik borlig‘i. nima uchun bilish jarayonida insonning ichki dunyosi doim birinchi o‘rinda turadi? nima uchun inson borlig‘i narsalar borlig‘ini tushunishda aksariyat mualliflarga tayanch nuqtasi bo‘lib xizmat qiladi? bu savollarga javobni qisman fransuz faylasufi a.bergson (1859-1941)ning quyidagi so‘zlaridan topish mumkin: «mavjud barcha narsalar orasida eng ishonchlisi va bizga ko‘proq ma’lum bo‘lgani, hech shubhasiz, bizning o‘z mavjudligimizdir, zero bizda boshqa narsalar haqida mavjud tushunchalarni sirtqi va yuzaki deb hisoblash mumkin, holbuki o‘z-o‘zini bilish ichki, teran bilishdir» …

2 / 14

q idishga ultrabinafsha nur suv vodorod ammiak uglerod oksidi ong inson borlig‘ining eng muhim omilidir. ong bu – insonni qurshagan ob’yektiv borliqni inson miyasida oks etishidir. ong shak-shubhasiz mavjud, ammo u mavhum bo‘lib, balki bilvosita – odamlar tili va muayyan faoliyati orqali namoyon bo‘ladi. ong jon (ruh) miya ong haqidagi tasavvurlarning rivojlanishi. yangi davrda ong haqidagi tasavvurlar ancha kengaydi. r.dekart (1596-1650) ongni tafakkur bilan tenglashtirib, uni umumiyroq tusdagi «ruhiyat» tushunchasidan ajratdi va ongni mustaqil, erkin fikrlovchi substansiya deb hisoblab, yonma-yon joylashgan boshqa – ko‘lamli, fikrlamaydigan, moddiy substansiyaga qarshi qo‘ydi. dualizm deb nomlangan mazkur falsafiy yondashuv keyinchalik ongning tabiatini tushunishga nisbatan ikki qarama-qarshi yondashuv yuzaga kelishiga zamin hozirladi. shulardan biri ruhiyni jismoniyga (gobs); ma’naviyni – moddiyga bog‘lash bilan tavsiflanadi. ikkinchi yondashuv sub’yektiv (berkli, yum, fixte, max va boshqalar) va ob’yektiv (platon, foma akvinskiy, gegel) idealizm bilan bog‘liq bo‘lib, moddiy va jismoniy narsalar va hodisalarni ikkilamchi, ideal, ma’naviy, ruhiy narsalar va hodisalar …

3 / 14

i”. o‘z-o‘zingni angla va shu orqali dunyoni anglaysan. dunyoni insonning teran qatlamlariga kirmasdan sirtdan bilishga bo‘lgan barcha urinishlar narsalar haqida faqat yuzaki tasavvur hosil qilish imkonini beradi. insondan sirtga qarab yuradigan bo‘lsak, narsalar mohiyatini hech anglay olmaymiz, zero bu mohiyat insonning o‘zida mujassamlashgan. qadimgi davr falsafasidagi inson haqidagi qarashlar: antik davrda delfidagi apollon ibodatxonasiga kiraverishda ustunga o‘yib yozilgan, rivoyatlarga qaraganda suqrot takrorlashni yaxshi ko‘rgan «o‘z-o‘zingni angla», degan ibora ayniqsa mashhur bo‘lgan. qadimgi xitoy faylasufi lao szi fikriga ko‘ra, «boshqalarni biluvchi – oqil, o‘zini biluvchi – donishmanddir». protagorning: «inson barcha narsalar mezonidir», degan fikri ham juda mashhur. «tangri saltanati bizning ichimizdadir», deb o‘rgatgan iso masih. buddaviylarning: «o‘zligingga nazar tashla, sen buddasan», degan. o’rta asrlar falsafasida inson muammosi: sharq mutafakkiri a.beruniy jahon fanida birinchi marta inson va tabiat, odam va olam o‘rtasidagi munosabatlarni dunyoviy fan nuqtai nazaridan o‘rganadi. ibn sino, “inson boshqa barcha hayvonot olamidan so‘zi, tili va aqli, tafakkur qilishi bilan …

4 / 14

bu fikrni butunlay rad etadi. uning fikricha, inson kelajakka qarab intiladi va shu tariqa o‘zini o‘zi yaratadi. u «inson – odamzot kelajagidir», deb ta’kidlaydi. unga zid o‘laroq, a.shopengauer (1788-1860) inson nuqsonli mavjudot ekanligini ta’kidlaydi, uni «tabiat xalturasi» deb ataydi. praksiologiya (yunon. praktikos – faol) – falsafaning inson faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan bo‘limlaridan biri. faoliyatning tuzilishi. faoliyatning umumiy tuzilishi ehtiyojlar bilan belgilanadi insonning ehtiyojlari uning faollik manbai hisoblanadi. hayot ehtiyojlari (insonning jonli mavjudot sifatidagi ehtiyojlari), ijtimoiy ehtiyojlar (ijtimoiy rivojlanish ehtiyojlari, shuningdek shaxsning jamiyatga moslashuv ehtiyojlari) va ma’naviy (ma’rifiy, diniy, axloqiy, estetik va sh.k.) ehtiyojlar farqlanadi. faoliyatning turlari. moddiy ma’naviy /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 14

inson falsafasi (falsafiy antropologiya) - Page 5

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)"

1-mavzu: falsafa va uning jamiyat hayotidagi roli 9-mavzu: inson falsafasi (falsafiy antropologiya). reja: 1. inson borlig‘ining o‘ziga xos xususiyatlari. 2. ongning tabiati, strukturasi va funksiyalari. 3. sharq va gʻarb falsafasida inson muammosi. 4. inson borlig‘ida faoliyatning tuzulishi va atributlari. inson borlig‘ining: falsafiy atropologiya – insonning kelib chiqishi, rivojlanishi, uning hayoti mazmun-mohiyati xususida falsafiy mushohada olib boradidan falsafaning bo’limi hisoblanadi. inson borlig’i – tana, ong va ruhdan irobatligi ko’pgina falsafiy tali’motlarda aytiladi. inson borlig’i - individual borliq. individuallik borlig‘i. nima uchun bilish jarayonida insonning ichki dunyosi doim birinchi o‘rinda turadi? nima uchun inson borlig‘i narsalar borlig‘ini tushunishda aksariyat m...

This file contains 14 pages in PPTX format (155,2 KB). To download "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: inson falsafasi (falsafiy antro… PPTX 14 pages Free download Telegram