falsafiy antropologiya (inson falsafasi)

DOCX 40.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1667163366.docx falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari. ong tushunchasi va uning mohiyati 2. ongning kelib chiqishi va rivojlanishi 3. yuksak ong — inson bunyodkorlik faoliyatining omili 4. sharq va g’arb falsafasida inson muammosi 1. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari. ong tushunchasi va uning mohiyati tabiatning oliy mahsuli, gultoji bo’lgan inson borlig’iga, o’ziga xos manfaat va ehtiyojlarga ega bo’lgan, o’zligini anglay biladigan shaxslar kiradi. «til va tushuncha sohibi bo’lgan tirik zotdan ortiqroq mukammal bo’lgan biror zot yo’qdir»[footnoteref:1], - deydi abu nasr forobiy. [1: abu nasr farobiy. fozil odamlar shahri.-t.:“xalq merosi”,1993.-144-bet. ] shaxs - bu o’zining ijtimoiy shart-sharoitlariga bog’liq bo’lgan va individual suratda ifodalangan xislatlarga, intellektual, emotsional va irodaviy sifatlariga ega bo’lgan odam. har bir shaxs o’zining tug’ma xususiyatlari bilan bir qatorda ijtimoiy xususiyatlarga egadir. ijtimoiy — munosabatlar majmui, kishilarning kundalik turmush tarzi, insonning mohiyatini belgilaydi. inson borlig’i uning aqliy va jismoniy mehnati, ehtiyoj va manfaatlarini qondirish …

shon-shuhrati, qadr-qimmatini e’zozlash davlatimiz siyosatining asosiy yo’nalishlariga aylangan. o’zbekiston respublikasining konstitutsiyasining ikkinchi moddasida «davlat xalq irodasini ifoda etib, uning manfaatlariga xizmat qiladi», «xalq davlat hokimiyatining birdan-bir manbaidir», deb mustahkamlab qo’yilgan. jamiyatimizda shiddat bilan amalga oshirilayotgan islohotlarning maqsadi ham bitta - fuqarolarning munosib hayot kechirishini, tinchlik va milliy totuvligini ta’minlashdan iboratdir. «barcha islohotlarning - iqtisodiy, demokratik, siyosiy islohotlarning asl maqsadi insonga munosib turmush va faoliyat sharoitlarini vujudga keltirishdan iborat»[footnoteref:2], - degan edi o’zbekistonning birinchi prezidenti i.a.karimov. [2: karimov i.a. o’zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo’lida.–t.:“o’zbekiston”, 1995.-119-bet. ] ma’lumki, inson borlig’i jamiyat taraqqiyotining birdan bir manbaidir. ijtimoiy borliq hodisalarning barcha turlarini o’z ichiga qamrab oladi. jamiyat bir biri bilan uzviy bog’liq bo’lgan iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy etnik, oilaviy va h.k. munosabatlardan tarkib topgan, doimo taraqqiy etib, rivojlanib turadigan jonli organizmdir. jamiyat tabiat taraqqiyotining zaruriy oqibatidir. organik olamning taraqqiyoti ma’lum bir davr sharoitlarida odamning kelib chiqishiga, uning jamoa munosabatlari va mehnat jarayonida o’sishiga, so’ngra kishilik …

lodi o’lib ketgach, ularning jismlari yo’q bo’lib ketadiyu, ammo ularning ruhlari vujud (qafasi)dan qutilib, saodatga erishadilar. so’ng boshqalari ularning o’rnini egallab, ular qilgan ishlarni qiladilar. bu avlod odamlari ham dunyodan o’tgach, xuddi shunday yo’l bilan ruhlari avvalgilarning izidan borib, qiyofalari (fe’l va fazilatlari), quvvati va sifati o’xshash, yaqin ruhlar bilan qo’shilishlari mumkin... har bir yangi kelgan ruh bilan qo’shilganida huzur - halovati ham yanada ortadi”[footnoteref:3]. [3: abu nasr forobiy. fozil odamlar shahri.-t.:“xalq merosi”,1993.-164-165 betlar. ] nemis faylasufi gegelning fikricha, ong «mutlaq g’oya», tabiat va jamiyatdagi barcha hodisalarning asosini, zaminini tashkil etadigan hodisa. ingliz faylasufi berklining fikricha, inson faqat o’z “narsalar sezgilarini idrok etishga qodir, shunday ekan real narsa — bu ong, narsalar esa — kishi ongida, sezgi va tasavvuridagina mavjuddir”. xuddi shunday fikrni xix asr oxiri va xx asr boshlarida g’arbiy yevropa olimlari max va avenarius ham ilgari surganlar. ilmiy falsafa ta’limotiga muvofiq, ong jonli tabiatning (oliy shakli bo’lgan) inson …

ning shakllanishi va rivojlanishi inson mehnati faoliyatining natijasi demakdir. ongning shakllanishi va rivojlanishida mehnat hal qiluvchi omildir. inson o’zining mehnati tufayligina tabiatdan ajralib chiqdi. inson o’zining mehnati natijasida ijtimoiy hayotni tubdan qayta qurishga qodir bo’lgan yagona kuchdir. shuning uchun ham, mehnat odamning bebaho boyligi, uning yashashi va hayotning asosiy zamini hisoblanadi. insoniyat kundalik ehtiyoji uchun zarur bo’lgan narsalarni topish jarayonida tabiat predmetlariga duch kelib ularning xossalarini bila borgan, ularni bir-biri bilan taqqoslab ajrata boshlagan. ishlab chiqarish uchun zarur bo’lgan mehnat qurollarini tayyorlash va takomillashtirish jarayoni ongning rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatganligi shubhasizdir. mehnat qurollarining avloddan - avlodga o’tib kelishi, o’z navbatida oldingi avlodning ishlab chiqarish tajribasini, bilimi va ongini keyingi avlodlarga ham olib o’tgan. keyingi avlod esa o’z ajdodlarining mehnat qurollarini tayyorlash va ulardan foydalanish usullarini bilib olib, ularni yanada takomillashtirgan. ong ana shu tariqa mehnat bilan tafakkurning birligi asosida inson ongi rivojlanib, takomillashib borgan. «insonning eng asosiy vazifasi va o’rni, …

yot gulidir. insonning buyukligi unda bebaho marvarid — aql zakovot mavjud. aql - idrok sohibi bo’lganligi uchun u tabiat va jamiyatdagi narsa va hodisalar, voqealarni biladi, ilmu tafakkuri, dahosi, mehnati, salohiyati bilan dunyoni boshqaradi. keyingi sahifalarda bu masala batafsilroq yoritib beriladi. 2. ongning kelib chiqishi va rivojlanishi ongning kelib chiqishi va rivojlanishi haqidagi qarashlar falsafa fanining in’ikos nazariyasiga asoslanadi. unga muvofiq, keng ma’nodagi aks ettirish (in’ikos) xususiyati butun dunyoda, jonli tabiatda ham, jonsiz tabiatda ham bor. ammo jonsiz tabiatda aks ettirish qobiliyati birmuncha sodda, mexanik, fizik, kimyoviy jarayonlarda namoyon bo’ladi. aks ettirishning bu shakllarini (ta’sirlanuvchanlik, iztiroblanuvchanlik, sezuvchanlik) ong bilan tenglashtirib bo’lmaydi, chunki ong aks ettirishning yuksak shakli hisoblanadi. materiya harakatining yuksakroq biologik shaklining kelib chiqqanligi aks ettirishning sifat jihatdan yangi shakli — ta’sirlanuvchanlikka o’tish uchun zarur shart bo’ladi. ta’sirlanuvchanlik esa, hayot bilan birga paydo bo’lgan va tirik materiyaning eng muhim xossalaridan biri hisoblanadi. tirik protoplazma bo’lgan har bir joyda iztiroblanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)"

1667163366.docx falsafiy antropologiya (inson falsafasi) reja: 1. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari. ong tushunchasi va uning mohiyati 2. ongning kelib chiqishi va rivojlanishi 3. yuksak ong — inson bunyodkorlik faoliyatining omili 4. sharq va g’arb falsafasida inson muammosi 1. inson borlig’ining o’ziga xos xususiyatlari. ong tushunchasi va uning mohiyati tabiatning oliy mahsuli, gultoji bo’lgan inson borlig’iga, o’ziga xos manfaat va ehtiyojlarga ega bo’lgan, o’zligini anglay biladigan shaxslar kiradi. «til va tushuncha sohibi bo’lgan tirik zotdan ortiqroq mukammal bo’lgan biror zot yo’qdir»[footnoteref:1], - deydi abu nasr forobiy. [1: abu nasr farobiy. fozil odamlar shahri.-t.:“xalq merosi”,1993.-144-bet. ] shaxs - bu o’zining ijtimoiy shart-sharoitlariga bog’liq bo’lgan va i...

DOCX format, 40.6 KB. To download "falsafiy antropologiya (inson falsafasi)", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafiy antropologiya (inson f… DOCX Free download Telegram