vaqt va yulduzlar

PDF 7 sahifa 378,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 378,5 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

8–мавзу: юлдуз вақтига мувофиқ маҳаллий вақтни, ўртача вақтни, пояс вақтини ҳисоблаш 8- маърузада қуйидаги юлдуз вақтига мувофиқ маҳаллий вақтни, ўртача вақтни, пояс вақтини ҳисоблаш ҳақида маълумотлар берилган эди. вақтни ўлчаш астрономия ва геодезиянинг асосий масалаларидан биридир. астрономияда вақт бирлиги қилиб, ернинг ўз ўқи атрофида бир марта тўла айланиб чиқиш вақти олинади. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши, осмонни суткалик кўринма айланишида ўз аксини топганидан, вақт бирлиги – сутка сифатида, осмон сферасининг бир марта тўла айланиб чиқиш вақти олинади. вақтни қайси осмон жисмига қараб аниқланишига кўра, у юлдуз ёки қуёш вақтига бўлинади. юлдуз вақти. юлдуз вақти (s) деб, баҳорги тенгкунлик нуқтасининг () юқори кульминация нуқтасидан кетиб, осмоннинг маълум бир нуқтасига боргунча кетган вақтни юлдуз суткаси улушларида ифодаланганига айтилади. юлдуз суткаси деб, баҳорги тенгкунлик нуқтасинииг икки марта кетма– кет юқори (ёки қуйи) кульминация нуқтасидан ўтиши учун кетган вақтга айтилади. юқоридаги таърифдан кўринишича, юлдуз вақти баҳорги тенгкунлик нуқтасининг соат бурчагига тенг бўлади, яъни s=t …

2 / 7

з вақти s=*+12h бўлади. юлдуз вақти, асосан астрономик кузатишлар учун ишлатилиб, ёритгичларнинг аниқ ўринларини топишда, айниқса уларни тўғри чиқишларини аниқлашда муҳим ўрин тутади. турмушда эса, юлдуз вақтини ишлатиш ноқулайлик туғдиради, чунки юлдуз суткаси, қуёш суткаси узунлигидан кичик бўлганидан юлдуз суткасининг боши кунлар ўтиши билан силжиб кундуз ва кечанинг турли вақтларига тўғри келаверади. шунга кўра турмушда қуёш суткасидан фойдаланилади. қуёш юлдузлар қатори суткалик ҳаракатда иштирок қилиш билан бирга, юлдузлар фонида эклиптика бўйлаб йиллик кўринма ҳаракатда xам иштирок қилганлиги туфайли унинг вақтини аниқлаш, маълум қийинчилик билан кечади. қуёш вақтлари 1.ҳақиқий қуёш вақти. ҳақиқий қуёш вақти деб, қуёш марказининг қуйи кульминация нуқтасидан кетиб, осмоннинг маълум бир нуқтасига боргунча кетган вақтни ҳақиқий қуёш суткалари улушларида ифодаланганига айтилади. xақиқий қуёш суткаси деб, қуёш марказининг кетма–кет икки марта юқори (ёки қуйи) меридиандан ўтиши учун кетган вақтга айтилади. ҳақиқий қуёш вақти маълум ер меридиани учун ушбу т=t+12h vii.2 – шакл ифодадан топилади, бу ерда t–қуёшнинг соат бурчаги. …

3 / 7

ундан кўринадики, гарчи қуёш эклиптика бўйлаб текис ҳаракатланганида ҳам t нинг катталиги барибир ярим йиллик давр билан ўзгарар экан. бинобарин, қуёш суткасининг узунлиги, юқорида келтирилган икки сабабга кўра йил давомида ўзгарувчан катталик бўлар экан. шунинг учун амалда ҳақиқий қуёш вақтидан фойдаланиб бўлмайди. шу туфайли амалда, суткасининг узунлиги доимо бир хил бўладиган ўртача қуёш вақтидан фойдаланилади. 2.ўртача қуёш вақти. турмушда аниқ қуёш вақти билан иш кўриш учун астрономияда ҳақиқий қуёш ҳаракати билан боғлиқ ва суткасининг узунлиги йил давомида ўзгармас бўлган фаразий қуёш қабул қилинган. бундай қуёш йил давомида осмон экватори бўйлаб бир текис кўринма ҳаракат қилиб, ўртача экваториал қуёш деб юритилади. ўртача экваториал қуёш, тезлиги ўзгармас деб қабул қилинган ўртача эклиптикал (эклиптика бўйлаб ҳаракатланувчи) фаразий қуёш тезлигида ҳаракатланиб, исталган пайтда, уларнинг тўғри чиқиши ва эклиптикал узунламаси, мос равишда бир–бирига тенг бўлади. ўртача экваториал қуёшнинг суткалик тўғри чиқиши орттирмаси () ўзгармас бўлиб, 58,563 2422,365 24h sm d  тенг бўлади. ўртача қуёш …

4 / 7

а қийматларини) ўртача вақт ҳисобини гринвич ярим тунига тўғри келган юлдуз вақтлари  0s ни тубандаги саналар учун ёзиб олинг: 1) 15 январь, 15 февраль, 17 июль 2) 1 февраль, 2 февраль, 1 март, 3 август 3) 12 март, 13 март, 11 апрель, 12 сентябрь 4) 25 апрель, 26 апрель, 25 май, 25 октябрь ёзиб олинган вақтларнинг 1 суткалик, 1ойда, ярим йилда ва 1 йилда ўртача қуёш вақтидан ва бир–биридан қанчага фарқ қилишини топинг. бу вақтларнинг фарқланиш сабабини тушунтиринг. «эфемериды солнца» жадвалидан гринвич ярим тунида юлдуз вақти hs 00  , h6 , h12 , h18 , h24 қийматларга яқин бўлган саналарни излаб топинг ва бир йилни юлдуз суткаларида ифодаланг. 2.юлдузлар осмонининг сурилма картасидан қуйидаги саналар ва ўртача вақтлар учун юлдуз вақтларининг тахминий қийматларини аниқланг. 1) 20 январь, туш пайтида ва кечки соат 9 да. 2) 25 февралнинг ярим тунида ва эрталаб соат 5 да. 3) 10 март ва 10 …

5 / 7

май, 17 июнь, 28 июль, 1 сентябрь, 4 ноябрь, 27 декабрь. нима учун бу пайтлар ҳар хил. 6.дунё вақти mh152 бўлганда: 1) москва ва тошкент 2) фрунзе ва новосибирск 3) ашхабод ва абакан 4) қарши ва львов шаҳарларида ўртача қуёш вақти, пояс ва декрет вақтлари қанча бўлишини ҳисобланг. амалий машғулот юзасидан ҳисобот: 1) сана 0s 2) юлдуз вақтининг нинг ўртача вақтдан  mt дан қанча соат, минут, секундга 1 кунда 0s 1 ойда ярим йилда 1 йилда фарқ қилиши. 2) сана mi s 3) 0s t h2 h4 4) график, вақт тенгламасининг вақт бўйича ўзгариш графиги. сана   m 5) сана 1 2 12 0t ; туш нима учун гринвич туш пайтидаги вақтлар ҳар хил ? нимага йил мобайнида улар текис ўзгариб бормайди? 6) mht 1520  бўлганда шаҳар  n mt nt дt қуёш ҳалқаси ва гномон ёрдамида соатларни текшириш. қуёшни юқори кульминация ўтишини аниқлаш қуёш ҳалқаси қуёшни …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"vaqt va yulduzlar" haqida

8–мавзу: юлдуз вақтига мувофиқ маҳаллий вақтни, ўртача вақтни, пояс вақтини ҳисоблаш 8- маърузада қуйидаги юлдуз вақтига мувофиқ маҳаллий вақтни, ўртача вақтни, пояс вақтини ҳисоблаш ҳақида маълумотлар берилган эди. вақтни ўлчаш астрономия ва геодезиянинг асосий масалаларидан биридир. астрономияда вақт бирлиги қилиб, ернинг ўз ўқи атрофида бир марта тўла айланиб чиқиш вақти олинади. ернинг ўз ўқи атрофида айланиши, осмонни суткалик кўринма айланишида ўз аксини топганидан, вақт бирлиги – сутка сифатида, осмон сферасининг бир марта тўла айланиб чиқиш вақти олинади. вақтни қайси осмон жисмига қараб аниқланишига кўра, у юлдуз ёки қуёш вақтига бўлинади. юлдуз вақти. юлдуз вақти (s) деб, баҳорги тенгкунлик нуқтасининг () юқори кульминация нуқтасидан кетиб, осмоннинг маълум бир нуқтасига боргунч...

Bu fayl PDF formatida 7 sahifadan iborat (378,5 KB). "vaqt va yulduzlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: vaqt va yulduzlar PDF 7 sahifa Bepul yuklash Telegram