ернинг хосил булиши ва тузилиши

DOCX 21,2 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1543678186_73014.docx ернинг хосил булиши ва тузилиши режа: 1 ернинг хосил булиши ва тузилиши. 2 ернинг шакли. 3 атмосферанинг тузилиши. 4 литосфера. 5 ер кобигининг иссиклик режими. ернинг хосил булиши ва тузилиши куёш системасига куёш ва туккизта сайёра: меркурий, венера, ер, марс, юпитер, сатурн, уран, нептун, плутон ва ун минглаб майда сайёра, комета ва метеоритлар киради. куёш системаси мураккаб ва турли киёфада булиб, улар хали яхши урганилмаган. куёш снстемаси ва унга кирувчи ер сайёрасининг пайдо булиши масаласи кадим замонлардан бери олимларни кизиктириб келган. деярли 100 йил давомида кант-лаплас гнпотезаси хукм сурди. бунга бнноан куёш ва унинг атрофида айланувчи улкан сайёралар кизиган чангсимон; зарраларнииг зичлашувидан хосил булган. коинотда хосил булган чангсимон туманликлар уз уки атрофида айлаииб, харакат тезлнгини ошириб боргаи. ер сайёраси аввал суюк кизиган холда булса, кейинчалик совий бошлаган ва унииг сатхи каттик кобикка айланган. кейинчалик астрономия, математика ва физика, фанларининг тез ривожланишн иатижасида, ер сайёраси ва куёш системаси хакида куп …
2
етки кисмларида жойлашган. о. ю. шмидт гипотезасига кура катламланищ хозирги давргача давом этмокда. купгина олимлар фикрича бу ходиса ер кобиридаги тектоник харакатларнинг асосий сабабчиси хисобланади. олим в. г. фесенков ернинг пайдо булиши хакидаги иазарияни янада ривожлантирди. унинг гипотезасига кура юлдузлар ва куёшда портлаш жараёнларн содир булади. шу жараёнлардаи бири куёшнинг тез кисилишига ва айланиш тез— лигининг ошишига олиб келган. натижада аввал кууёш массасидан бир булаги ажралиб чикиб, кейинчалик у парчаланиб айрим сайёраларни пайдо килган. ер юзаси меридиан ейининг узунлиги экваторда кутб доирасидагига нисбатан кискароктир. меридиан ёйииинг бир градус узунлигн экваторда 110,9 км, парижда 111,3 км, кутб доирасида эса 111,9 км. ер кутбларида бир оз кнсилган булиб, кутб уклари узунлиги 12714 км, экватор буйича диаметри 12756 км, радиуси 6371,221 кмга тенг. демак, ернинг сикиклиги 42 км ни ташкил этадн. кейинги вактларда олиб борилгаи аник улчаш ишлари ернинг эллипсоид шаклига якин эканлигини курсатди. агар экваториал ва кутбий укларнинг узунлигидаги фаркнинг кичик эканлигини …
3
раб ошиб борадя. бу кобиклар йигиндиси геосфера деб аталади. геосфера уз навбатида атмосфера, гидросфера, биосфера ва литосфера деб аталувчи катламлардаи иборат. ернинг маркаэий кисми ядро деб аталади, атмосфера. ер шарини ураб тургаи хаво катлами атмосфера деб аталиб, у уз навбатида тропосфера, стратосфера ва ионосфера катламларидан ташкил топган. атмосферанниг калинлиги тахминан 300 км га тенг. тропосфера атмосферани куйи термодинамик кобиги булиб, калинлиги кутбда 7—10 км, экваторда 16 - 18 км. унниг таркибида азот 75,5%, кислород 23,2%, аргон, карбонат кислота гази, сув буглари ва бошка газлар 1,3% ни ташкил этади. тропосфера атмосфера массасининг 90% ини ташкил килади. тро-лосфера хавосининг температураси стратосфера катлами билан чегараланган кисмида минус 40—50°с га тенг. стратосфера катламинииг калинлиги 80—85км. стратосферада азот, гелий ва водород газларининг микдори ошса, огир газлар— кислород, аргон, карбонат кислотаси гази ва бошкаларнинг микдори камаяди. газлар температураси 55—60 км баландликда +75ос га етса, кейин аста-секин пасаяди ва атмосфераиинг юкори катлами булган ионосфера чегарасида яна ошади. …
4
г айланма харакатланиши билан характерланади. шунинг учун хам у ер юзасининг ривожланишида кучли геологик фактор хисобланади. гидросфера ерда хаётнинг пайдо булишига асосий омилдир. шу боисдан хаётни сувсиз тасаввур этиб булмайди. литосфера. ернинг ташки каттик кисми литосфера (тош кобик) деб аталади (1-расм). литосферанинг калинлиги тахмина океан сувлари остида 3—18 км га, текисликларда 25—30 км га ва тогликларда 50—84 км га тенг. унйнг энг калин кисми тян-шань тогларида деб хисобланади. ернинг каттик кисми геофизика, сейсмология ва гравиметрия усуллари билан 15—20 км чукурликкача урганилган. бург кудуклари ёрдамида эса факат, 12 км дан ошикрок чукурликдаги катламлар текширилган. атмосфера, гидросфера ва литосфера кобиклари узаро узвий борлик булганлиги учун ер юзасининг таркиби ва тузилишида узгаришлар юз бериб туради. литосферанинг юкори, кисми асосан чукинди, магматик ва метаморфик-жинслардан ташкил топган булиб, химиявий ва физик хоссаларига караб уларни гранит — метаморфик ва базальт катламларга булиш мумкин (1-расм.) г ра н и т катламнинг уртача калинлиги 50—70 км булиб, ер …
5
бу чегара уни биринчи булиб аниклаган югославиялик геофизик с. мохорович номи билан аталади). унинг остида ернинг мантия деб аталувчи кисми булиб, у куйидаги кобикларга булинади. барисфера катламининг калинлиги 900 км тенг. оралик кобик 900 – 2900 км чукурликда жойлашган булиб ер ядросининг юкори кисми билан чегараланади. ер ядроси ( магзи) 2900 км чукурликдан бошланиб, унинг марказигача ( 6371,221) боради. ернинг ядро кисмида босим 3 – 4 млн. атмосфера, температура эса 2000 – 5000 ос. ерниниг иссиклик режими унинг ташки ва ички тузилишига боглик. шунинг учун хам ер кобигини иситадагин иссиклик ташки – куёшдан келадиган ва ички – ер багридан ажраладиган иссиклик турларигаажратилади. ер багридан чикадиган иссиклик ассосан радиоактив элементларнинг парчаланишилан хосил булади ва тог жинсларини иситади. шунга кура иссиклик ернинг турли катламларида турлича булади. ернинг турли жойларида температура кескин узгаради, масалан: антарктида – 90 ос булса, африкада +65 ос, москвада уртача йиллик температура + 4,2 ос. ер кобилигининг энг юкори …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ернинг хосил булиши ва тузилиши" haqida

1543678186_73014.docx ернинг хосил булиши ва тузилиши режа: 1 ернинг хосил булиши ва тузилиши. 2 ернинг шакли. 3 атмосферанинг тузилиши. 4 литосфера. 5 ер кобигининг иссиклик режими. ернинг хосил булиши ва тузилиши куёш системасига куёш ва туккизта сайёра: меркурий, венера, ер, марс, юпитер, сатурн, уран, нептун, плутон ва ун минглаб майда сайёра, комета ва метеоритлар киради. куёш системаси мураккаб ва турли киёфада булиб, улар хали яхши урганилмаган. куёш снстемаси ва унга кирувчи ер сайёрасининг пайдо булиши масаласи кадим замонлардан бери олимларни кизиктириб келган. деярли 100 йил давомида кант-лаплас гнпотезаси хукм сурди. бунга бнноан куёш ва унинг атрофида айланувчи улкан сайёралар кизиган чангсимон; зарраларнииг зичлашувидан хосил булган. коинотда хосил булган чангсимон туманликла...

DOCX format, 21,2 KB. "ернинг хосил булиши ва тузилиши"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.