экзоген геологик жараёнлар

PPTX 27 стр. 156,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 27
мавзу: грунтларнинг турлари ва инженер геологик хусусиятлари экзоген геологик жараёнлар режа: 1. нураш 2. шамолнинг геологик иши 3. ер юзасидаги окар сувларнинг геологик фаолияти 4. музликлар ва уларнинг геологик иши 5. денгизларнинг геологик иши 6. кул ва боткокликларнинг геологик иши умумий тушунчалар геологик жараёнлар деб, ер пустининг таркибини, тузилишини, ётиш холатини узгартирадиган хамда тог жинсларини хосил киладиган, табиий жараёнларга айтилади. геологик жараёнлар содир булиш муддатига кура турлича булади: айримлари жуда тез муддатда тугалланади (вулкон отилишлари, зилзилалар) айримлари эса жуда узок вакт, узлуксиз, сокин бир неча миллион йиллар давом этади (тектоник харакатлар, дарёларнинг уз узани ва киргокларини ювиши) ва ернинг ташки киёфасини ва ички тузилишини узгартиради. экзоген геологик жараёнлар ер юзасида содир булади ва хароратнинг кеча-кундуз ва фасл давомида узгариши, ёмгир, кор сувлари таъсири, денгиз сувларининг кутарилиши ва пасайиши, шамолнинг таъсири натижасида тог жинслари парчаланади ва бу парчаланган жинс булаклари турли масофаларга ташилади, ёткизилади ва янги чукинди жинс уюмларини хосил килади. …
2 / 27
итосфера катламларидаги харакати тушунилади. тог жинси катламларининг бурмаланиши ёки узилиши натижасида ер пустининг айрим кисмлари ёриклар юзаси буйлаб кутарилиши ва букилиши натижасида тог тизмалари ва ботикликларнинг хосил булиши хам киради. бу массанинг бир кисми ер пустидаги йирик ёриклар оркали ер юзига сизиб чикиши мумкин. магма массасининг литосфера ёриклари буйлаб харакати жараёнида, литосферанинг айрим кисмлари каттик киздирилади, атрофида жойлашган жинсларга эритмалар, газлар, буглар катта босим билан таъсир курсатади ва натижада жинсларнинг таркиби, тузилиши ва ётиш холати узгаради. ички ва ташки кучларнинг карама-каршилиги, узаро таъсири ва бирлиги планетамиз тарихий ривожланишининг диалектикасидир. геологик жараёнлар эндоген жараёнлар экзоген жараёнлар магматик массанинг харакати тог жинсларининг парчаланиши парчаланган жинсларнинг ташилиши ер пусти катламларининг силжиши ва бузилиши чукинди жинсларнинг ёткизилиши чукинди жинсларнинг зичланиши ва тош котиши тог жинслари тузилишининг узгариши эндоген ва экзоген жараёнларнинг умумий турлари нураш hураш деб, ер юзасида жойлашган тог жинсларининг хароратнинг кескин узгариши, сувларнинг жинс ёрикларида музлаши, карбонат кислотаси, кислород, усимлик ва организмларнинг …
3 / 27
тог жинслари сув буглари, хаводаги газлар хамда кислород, карбонат ангидрид гази, тузлар билан туйинган сувлар ва турли кислоталар таъсири остида бузилади. яъни оксидланиш гидратация, дегидратация, эриш ва гидролиз жараёнлари юз беради. тог жинслари ва минералларнинг оксидланиши хаводаги намлик, сув таркибидаги эркин кислороднинг таъсири остида содир булади, айникса таркибида fe2o булган минераллар ва жинсларда оксидланиш тез ривожланади. магнетит кислород таъсирида лимонитга айланади. темирнинг оксид бирикмалари кум зарралари атрофида пустлок хосил килади ва кумларни цементлаштиради. таркибида сув булмаган минералларнинг узига сувни бириктириб олиш ходисаси гидратация дейилади. натижада сув зарраларининг маълум микдори минералларнинг структурасига жойлашади ва факат 400ос дан юкори хароратда минералдан ажралиши мумкин. гидратация жараёнига мисол килиб ангидрид (caso4) нинг гипсга (caso4 · 2h2o) айланишини курсатиш мумкин. агар жинслар катта чукурликларга жойлашган булса, харорат таъсирида таркибидаги сувни йукотади, дегидратация ходисаси руй беради ва гипс ангидридга айланади. минерал моддаларнинг эритмага утиш жараёни эриш дейилади. кулай шароитда эса улар эритмадан ажралиши хам мумкин. табиий …
4 / 27
олияти таъсири остида кескин ортади. биомасса, атроф ва биомасса жойлашган мухит уртасида узаро таъсир хукм суради. атомлар органик мухитдан тирик организмга ёки тирик организмдан ноорганик мухитга утиб туради. биомасса яна атмосфера, гидросфера ва литосфера билан жуда якин богланган. унинг бу мухитларга таъсири вакт утиши билан кучайиб борган. организмлар атмосферанинг 6 километрли баландлигигача, гидросферанинг 11500 метр чукурлигигача ва литосферанинг бир неча юз метр чукурлигигача таркалганлиги аникланган. хулоса килиб айтганда тог жинсларига физикавий, кимёвий ва органик характердаги таъсирлар натижасида катламлар юзасида турли калинликга эга булган нураган, бузилган, парчаланган, узгарган ва кесимда нотекис катталикга эга булган донали тог жинслари хосил булади. нураш окибатида хосил булган бу махсулотларга элювиал ёткизиклар дейилади. ер пустининг элювиал ёткизиклардан ташкил топган юкори кисмини нураш кобиги дейилади. шамолнинг геологик иши шамол барча табиий минтакаларда, айникса кулай шароит мавжуд булган ерларда катта геологик иш бажаради, яъни кургокчил туманларда усимлик кобиги сийрак ерларда, тог жинслари жадал нураган ерларда, тухтовсиз шамол эсиб …
5 / 27
минераллардан ташкил топган булса, уларнинг юзаси чукурчалар билан копланади, бир хил минераллардан ташкил топган булса, улар бир текис силликланади. барханлар ва дюналар. шамол билан кутарилган жинс зарралари баландлик буйича сараланади. йирик (3-4 см) зарралар2-5 метр баландликда, йирик донали кумлар 8-10 метр баландликда, майда кумлар бир неча ун метр баландликга, чанг зарралари эса 1000 метр ва ундан ортик баландликга кутарилади ва харакатланади. уларнинг тупланиши зарраларнинг катталиги буйича сараланиш билан бир вактда содир булади. энг йириклари ер юзаси буйлаб юмалайди ва жуда кичик тусикларга дуч келиши билан уз харакатини тухтатади. бундай ёй шакли куринишидаги кум тепаликларини барханлар дейилади. денгиз, кул ва дарё киргокларида жойлашган кумларнинг шамол таъсиридан харакатланиши, ташилиши ва сохил буйлаб ёткизилиши натижасида чузик кум уюмлари яъни дюналар хосил булади. барханлар ер юзасидаги окар сувларнинг геологик фаолияти делювиал жараёнлар. бу жараёнлар айникса тепалик, жарликлар ва дарё водийларининг ёнбагирларида кенг куламда намоён булади. ётик юзаларга ёгган ёмгир ёки эриган корлар нурашдан парчаланган …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "экзоген геологик жараёнлар"

мавзу: грунтларнинг турлари ва инженер геологик хусусиятлари экзоген геологик жараёнлар режа: 1. нураш 2. шамолнинг геологик иши 3. ер юзасидаги окар сувларнинг геологик фаолияти 4. музликлар ва уларнинг геологик иши 5. денгизларнинг геологик иши 6. кул ва боткокликларнинг геологик иши умумий тушунчалар геологик жараёнлар деб, ер пустининг таркибини, тузилишини, ётиш холатини узгартирадиган хамда тог жинсларини хосил киладиган, табиий жараёнларга айтилади. геологик жараёнлар содир булиш муддатига кура турлича булади: айримлари жуда тез муддатда тугалланади (вулкон отилишлари, зилзилалар) айримлари эса жуда узок вакт, узлуксиз, сокин бир неча миллион йиллар давом этади (тектоник харакатлар, дарёларнинг уз узани ва киргокларини ювиши) ва ернинг ташки киёфасини ва ички тузилишини узгартиради....

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (156,9 КБ). Чтобы скачать "экзоген геологик жараёнлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: экзоген геологик жараёнлар PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram