ер катламларининг сурилиш ходисалари

DOC 341.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663268317.doc ер катламларининг сурилиш ходисалари ер катламларининг сурилиш ходисалари режа: 1. ер катламининг сурилиш ходисаси 2. сурилишда рўй берадиган ходисалар 3. сурилиш сабаблари 4. сурилишларнинг рўй бериш белгилари 5. сурилиш турлари 3 группаси 6. нураш жараёнлари хакида тушунча 7. химия нураш тўгрисида тушунча 8. органик нурашлар тўгрисида тушунча 9. денгиз ва кўлларнинг геологик иши тўгрисида тушунча 10. гидрогеологик текшириш ишлари тўгрисида тушунча огирлик ва грунт сувлари таъсирида тог жинсларининг сурилиши содир бўлади (1- расм). ер устидаги тог, тепалик, дарё водийлари дениз ва кўл сохиллари кияликларининг маълум кисми кўчиб, секин – секин сурилиб тушишига сурилиш дейилади. грунт (жинс) устига курилган иморат таъсиридан хам сурилиш хосил бўлиши мумкин. ёмгир ёкканда ёки кор эриганда тог жинси сувга тўйиб, унинг огирлиги ошиб кетганда хам катта сурилишлар юз беради, масалан, гил катламининг усти хўлланиши натижасида, улар ўртасидаги жипслик кучининг камайиши хам сурилишларнинг пайдо бўлишига сабабчи бўлади. сурилиш девори 1-расм. сурилиш базисининг ётиш схемаси а-сурилиш базисининг …
2
гик тузилишга ва динамик харакатга эга. сурилиш коянинг морфологиясига, тог жинсларининг жойланиш характери ва уларнинг кандай ётишига боглик. сурилишга учраган ён багирликлар геологик ва геоморфологик тузилишига боглик. хар кандай сурилиш базиси, сурлиш террасаси (супачаси), сурилиш ва узилиш девори, сурилиш танаси, сурилиш тили деб аталувчи элементлари бўлади. сурилаётган массанинг маълум бир юза буйича сурилиш траекторияси сурилиш юзаси (сурилиш чизиги) деб аталади. сурилиш юзасининг шакли, кўпинча, и тулкинсимон, ёйсимон, тўгри чизик шаклида бўлади. сурилиш натижасида ён багирликда хосил бўлган катта чукурликлар сурилиш уйими (ёки цирки) деб аталади. айрим ён багирликларда хар йили сурилиш содир бўлиши натижасида кияликда бир катор сурилиш уйимлари хосил бўлади. бу уйимлар орасидаги сўрилмай колиб кетган, уйимларни бир – биридан ажратиб турувчи жойлар сурилиш йиггичлари деб аталади. 2-расм. погонасимон сурилиш схемаси: 1-лёссимон тог жинслари; 2-кумтошлар; 3-кумлар; 4-гиллар. сурилиш юзасининг киялик чизиги билан кесишган ери сурилиш базиси деб аталади (1- расм). сурилиш базиси киялик чизиги билан устма – уст тушиши, …
3
и иккига бўлинади: 1. пассив сабаблар 2. актив сабаблар. пассив сабабларга куйидагилар киради: 1. кияликларнинг геологик тузилиши 2. гидрогеологик шароит 3. тектоник ва неотектоник харакатлар. 4. кияликларнинг рельефи, шароити. 5. тог жинсларининг нураши ва уларнинг таркиби. актив сабабларга куйидагилар киради: 1. ёгин – сочин сувлари. 2. юзаки ва ер ости сувлари 3. зилзила 4. инсоннинг инженерлик фаолияти. сурилишарни вужудга келтирувчи энг асосий сабаблар: 1. ер ости сувларининг ер юзасига якин бўлиши: 2. ер ости сувларининг сувли жинслар катламини кесиб ўтган дарё ёки жар ўзанларидан баланд туриши: 3. тог жинслари катламларининг ўзан томонга кисман бўлса хам нишаб бўлиши: 4. тўгонлар ёки иншоотлар куриш натижасида бирон жойнинг огирланиши кияликлар ён багрининг кесилиши, кўп вакт тинмай ёмгир ёгиши ёки кор эриши ёхуд сув босиши оркасида тупрокнинг ивиб, огирлигининг ошиши натижасида нишабликдаги ер мувозанатнинг бузилиши 5. тупрок ёпишкоклигининг камайиши ва унинг пластик ёки окувчан холатга ўтиши. сурилишларнинг руй бериш белгилари. 1. кияликда хар хил …
4
иб кетиши шу жойда сурилиш бўлаётганидан далолат беради. 8. сурилишнинг ўса боришидан кияликнинг юкори кисмида узилиш девори хосил бўлади. кияликларда погонасимон супачалар пайдо булади ва уларнинг устида хар хил ёрикларнинг бўлиши погонасимон сурилиш бўлганлигидан далолат беради. р. ниёзов маълумотига кўра 1961 йилдан то 1971 йилгача олиб борилган инженерлик – геологик ва гидрогеологик текширишлар натижасида ўрта осиё территориясида 8000 га якин сурилиш бўлганлиги аникланган. шундан 2935 таси ўзбекистонда 3500 таси тожикистонда 1600 таси киргизистонда юз берган. шуниси кизикки, 80% дан ортик сурилиш лёсс жинслари бўлган жойда содир бўлган, 50% и 1969 йил бахори даврига тугри келган. атмосфера ёгини ўша йили нормадан 2 – 2,5 марта ортик тушган. юкорида айтиб ўтилгандек, сурилиш хар хил сабабларга кўра содир бўлади. сурилиш сабабларини билмасдан туриб унга карши чора кўриб бўлмайди. шунинг учун олимлар сурилишларни уларнинг пайдо бўлиш сабабларига кўра классификациялашди. сурилишларнинг классификацияларини учта группага ажратиш мумкин. 1. алохида классификациялар – бунда сурилишнинг битта – иккита …
5
урилиш (суриладиган массанинг калинлиги 20 м га етади). сурилишга карши кўриладиган чора – тадбирлар пассив ва актив хилларга бўлинади. пассив тадбирларга куйидагилар киради: 1. кияликда чукурликлар хосил килмаслик 2. кияликлар устига чўкинди тог жинслари ва тупрокларни ташламаслик 3. кияликнинг устига огир иншоотлар курмаслик 4. сурилиши мумкин бўлган кияликлар якинида портлатиш ишлари олиб бормаслик 5. суриладиган жойлар якинидан ўтган темир йўлларда поездлар тезлигини оширмаслик 6. киялик устидаги дарахт ва ўтзорларни йўк килмаслик 7. кияликларга ўт экин экмаслик, экилса хам уларни нормадан (ортик) камрок сугориш 8. сурилиш эхтимоли бўлган кияликлар устидан атмосфера ва хар кандай чикинди сувларни окизмаслик 9. кияликларни яссилаб, нишаблигини камайтириш лозим. актив тадбирлар жумласига суришнинг олдини олиш ва уни тўхтатиш учун кўрилган иншоотлар киради. бундай иншоотлар, бажарадиган вазифаларига караб 4 группага бўлинади: 1. биринчи группага сурилишни вужудга келтирадиган сабабларнинг олдини олиш ёки уларни тўла бартараф килиш тадбирлари киради. денгиз ва кўллардаги абразия жараёни сурилишни хосил киладиган асосий сабаблардандир. маълумки, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ер катламларининг сурилиш ходисалари"

1663268317.doc ер катламларининг сурилиш ходисалари ер катламларининг сурилиш ходисалари режа: 1. ер катламининг сурилиш ходисаси 2. сурилишда рўй берадиган ходисалар 3. сурилиш сабаблари 4. сурилишларнинг рўй бериш белгилари 5. сурилиш турлари 3 группаси 6. нураш жараёнлари хакида тушунча 7. химия нураш тўгрисида тушунча 8. органик нурашлар тўгрисида тушунча 9. денгиз ва кўлларнинг геологик иши тўгрисида тушунча 10. гидрогеологик текшириш ишлари тўгрисида тушунча огирлик ва грунт сувлари таъсирида тог жинсларининг сурилиши содир бўлади (1- расм). ер устидаги тог, тепалик, дарё водийлари дениз ва кўл сохиллари кияликларининг маълум кисми кўчиб, секин – секин сурилиб тушишига сурилиш дейилади. грунт (жинс) устига курилган иморат таъсиридан хам сурилиш хосил бўлиши мумкин. ёмгир ёкканда ёки ...

DOC format, 341.5 KB. To download "ер катламларининг сурилиш ходисалари", click the Telegram button on the left.